Ես ընդամենը ուզում էի իմանալ՝ հնարավոր չէ՞, որ եկեղեցու դռները չփակվեն երեկոյան ժամերգությունից հետո: Որովհետեւ կարծում էի՝ եկեղեցիների դռները պիտի միշտ բաց լինեն ժողովրդի առաջ:
Եվ այդ հարցի շուրջ զրուցելու համար, իհարկե, պիտի խոսեի հոգեւորականի հետ: Ու եկեղեցուց եկեղեցի գնացի, հոգեւորականից հոգեւորականի մոտ: Եվ այն, ինչի միջով անցա, պատահել էր գերատեսչություններում` բյուրոկրատական քաշքշոց, ասելիքը շեֆի հետ համաձայնեցնելու դրվածք, սեփական կարծիքը հայտնելու վախ: Չեմ նշի, թե որ եկեղեցում եւ թե որ հոգեւորականի հետ եմ հանդիպել: Քանի որ, համոզված եմ` բոլոր եկեղեցիներում, բոլոր հոգեւորականների պարագայում նույնն էր լինելու. գրեթե բոլոր: Այդ պատճառով` պարզապես կպատմեմ այն, ինչ եղավ` որպես ամբողջական տեսարան, հավաքական կերպար:
…Եկեղեցում հիմնականում երիտասարդներ էին եւ տատիկներ ու պապիկներ: Մի ծեր մարդ երկյուղածությամբ համբուրում էր խորանի հատակը, եկեղեցու պատերը: Սպասավոր կանանցից մեկն ասաց, որ քահանան կարող է ինձ ընդունել: Սակայն քահանաների սենյակում ինձ դիմավորեց մի սարկավագ.
– Տեր Հայրը զբաղված է: Ես կպատասխանեմ Ձեր հարցին: Հիմա ինքը չի կարող Ձեզ ընդունել:
– Ես ուզում էի նրա հետ խոսել: Ներեցեք, իսկ ինչո՞վ է զբաղված:
– Հեռախոսով է խոսում:
– Ես կսպասեմ…
– Ի՞նչ է, ես չե՞մ կարող պատասխանել:
– Կարծում եմ՝ կարող եք: Ուղղակի կուզեի, որ ինքն անձամբ պատասխանի իմ հարցին:
Այնուամենայնիվ, իմ հարցին պատասխանեց սարկավագը.
– Եկեղեցիներում ժամերգությունն սկսվում է 17-17.30 եւ տեւում է 30-40 րոպե: Ժամերգությունից հետո՝ մինչեւ 19.30-20.00-ն եկեղեցիները բաց են լինում: Դա հրաման է Էջմիածնից, այդպես է բոլոր եկեղեցիների պարագայում, եւ դա վատ կամ սխալ երեւույթ չէ:
– Ես վատի կամ սխալի համար չեմ հարցնում: Ես ընդամենը ուզում եմ իմանալ՝ արդյոք ճիշտ չէ՞ր լինի, որ եկեղեցու դռները չփակվեին:
– Ոչ, ճիշտ չէր լինի: Եթե կարիքը կա, ուրեմն պիտի փակվի:
– Ինչո՞ւ դրա կարիքը կա:
Եվ նա հիշեցրեց վերջին շրջանում եկեղեցիների թալանի, գողությունների մասին: Հետո պատմեց, թե ինչպես քանիցս եկեղեցու պատուհանները, ապակեպատ դուռն են ջարդել: Իսկ անցյալ տարի ջրօրհնեքին մատուռի դռներն էին ջարդել: Այս տարի մի կին գարեջրի շիշն էր բերել` մյուռոնով օրհնված ջուրը տանելու համար: Եվ շշի տակ դեռ մի քիչ գարեջուր կար: Հիշեցինք` ինչպես են խաղողօրհնեքին հավատացյալները միմյանց ճզմում: Ես հիշեցի, թե ինչպես էին սրբազան մյուռոնի օծության արարողությանը եկած քրիստոնյաները արմունկներով բոթում, հրում, տապալում միմյանց` միայն թե հասնեն եւ համբուրեն խաչը…
– Այսինքն` եկեղեցիները երեկոյան ժամերին փակելու անհրաժեշտությունը կա, – եզրակափակեց սարկավագը:
– Իսկ այս համայնքի հոտից մարդիկ գալի՞ս են քահանայի մոտ` նրա մոտ իրենց ցավը կիսելու, նրա խորհուրդը լսելու, կամ` պարզապես զրուցելու:
– Շատ են գալիս, եւ հոգեւորականը իր հայրական խորհուրդներով օգնում է նրանց: Այսինքն, եթե նրանք հոգեւոր տկարության մեջ են, հոգեւորականից անպայման ստանում են այդ հոգեւոր սնունդն ու բավարարվում են:
– Ես այս համայնքից եմ, եւ եթե ի սկզբանե չասեի, որ ես լրագրող եմ, այլ իր համայնքի հոտի անդամներից մեկը, այդ դեպքում նա ինձ համար ժամանակ կգտնե՞ր:
– Տեր Հայրը միշտ ժամանակ գտնում է յուրաքանչյուրի համար` անկախ այն բանից, թե որ համայնքից է:
– Իսկ ինչո՞ւ ինձ համար ժամանակ չգտավ:
– Եթե ասեիք, որ կսպասեք, նա Ձեզ կընդուներ:
– Ես առաջարկել էի…
– Անջատեք ձայնագրիչը, – վրդովվեց սարկավագը, – Դուք Ձեր մյուս հարցերի մասին չէիք զգուշացրել նախապես: Ասել էիք, որ Ձեզ հետաքրքրում է եկեղեցու փակվելու հարցը: Դուք պարզապես ծուղակի մեջ դրիք ինձ:
– Իմ տված մյուս հարցերով Ձեզ ծուղակը դնելու միտում չեմ ունեցել: Ուղղակի մարդիկ իրենց զրույցի ծրագրած շրջանակներից երբեմն դուրս են գալիս: Եվ չե՞ք կարծում, որ դա նորմալ է…
Այդ պահին մի հոգեւորական ներս մտավ` մի կնոջ հետ: Պահպանիչ կարդաց նրա համար. կինն էր խնդրել: Աղոթքի ժամանակ կնոջ աչքերը փակ էին, մատները` միահյուս: Աղոթքից հետո գոհ էր, բավարարված, աչքերը` հավատով լի: …Չնայած ինձ թվաց` հոգեւորականը չափազանց արագ կարդաց աղոթքը… Հեռանալիս հոգեւորականը շրջվեց եւ ինձ նկատողություն արեց` «Եկեղեցում ոտքը ոտքին գցել չի կարելի…»: Արդարացա, որ եկեղեցում այդպես երբեք չեմ նստում, եւ որ հիմա քահանաների սենյակում ենք: «Ի՞նչ տարբերություն, նույն շենքը չէ՞…», – ձեռքերը տարածեց հոգեւորականը:
…Հաջորդ օրը ուրիշ եկեղեցի գնացի: Պսակադրության արարողություն էր: Մի զույգ էլ դեռ սպասում էր: Այդտեղ քահանան, իսկապես, սիրով, հաճույքով օրհնեց երիտասարդների պսակը Աստծո եւ մարդկանց առաջ: Ավելին` մեկ ուրիշ քահանա ժամանակ գտավ եւ ընդունեց ինձ: Խոսեցինք, ասաց, որ շատ է քննարկվել այդ հարցը:
– Բայց պատկերացնո՞ւմ եք` ինչ կկատարվի: Բոմժերը կգան, գիշերը եկեղեցում կանցկացնեն, հարբեցողները, «սիրահար» զույգեր…
– Փաստորեն, մինչեւ մենք կարգին ժողովուրդ չդառնանք` առանց հարբեցողների, բոմժերի, «սիրահարների», եկեղեցու դռները երեկոյան ժամերին չեն բացվի մեր առաջ:
– …Հասկանում եմ, մարդկանց մի մասը աշխատում է, երեկոյան 19-ից հետո ազատ լինում, բայց… Ձայնագրո՞ւմ եք:
– Ոչ, հիմա միացնե՞մ ձայնագրիչը:
– Ոչ… Մենք պարզապես զրուցեցինք, դա Ձեզ կօգնի, որպեսզի նոր հարցեր առաջանան, Ձեր հոդվածը ավելի լավ կգրեք… Դուք համաձայնեցրեք Առաջնորդարանում, եթե այնտեղից կասեն, որ ես կարող եմ խոսել, ես կխոսեմ: Իմ կարծիքը կարող է ընկալվել որպես Եկեղեցու դիրքորոշում: Այնինչ եկեղեցին կարող է այդ հարցի շուրջ որոշում է կայացրել:
– Եկեղեցին որոշում է կայացրել, եւ դուք տեղյակ չե՞ք:
– Ես կարող եմ պատճառաբանել, որ նոր եմ արձակուրդից եկել…
…Կանգնեցի ու պատրաստվեցի գնալ:
– Դուք նեղացա՞ծ եք գնում:
– Իսկ Դուք ի՞նչ եք կարծում:
– Բայց ինչո՞ւ նեղացաք: Ես Ձեզ վիրավորեցի՞:
– Իմ անձի համար չէ, որ վիրավորվեցի: Էս վիճակի համար:
