«Միջազգային ճգնաժամային խումբը» (ICG) հրապարակել է «Ծանր ջրերում. իրանական միջուկային ծրագիր, պատերազմի ռիսկ և Թուրքիայի դասեր» խորագրով իր զեկույցը, որում ասվում է.
«Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ առաջացած հակամարտությունը, որը կարող է վերածվել զինված հակամարտության, պետք է կարգավորվի միայն բանակցությունների միջոցով: Դրանք, սակայն, պահանջում են փոխզիջումներ, ինչպես նաև, որ Արևմուտքը հրաժարվի այն համոզմունքից, որ սպառնալիքներ հնչեցնելով ու կաթվածահար անող պատժամիջոցներ սահմանելով՝ Իրանը հետ կկանգնի իր միջուկային ծրագրից:
Եթե Արևմուտքը չանի ամեն հնարավոր բան, որպեսզի վերածնի խնդրի կարգավորման դիվանագիտական տարբերակը՝ չառաջարկելով նշանակալից ու իրատեսական առաջարկներ, ապա նա ռիսկի է դիմում տարածաշրջանը ներքաշել վտանգավոր պատերազմի մեջ:
Կառուցողական դասեր կարելի է քաղել Իրանի հետ Թուրքիայի հարաբերությունների փորձից: Թուրքիան չի կարող լուծել Իրանի ու ԱՄՆ-ի միջև անվստահության երեսնամյա ճգնաժամը, սակայն միջազգային հանրությունը սուր կարիք է զգում թարմ գաղափարների և կարող է օգուտ քաղել դրանից՝ Անկարային վստահելով Թեհրանի հետ բանակցությունների ուղիների փնտրտուքը:
Իրավիճակը բավական մտահոգիչ ու խճճված է: Առանցքային խաղացողները՝ Իսրայելը, ԱՄՆ-ը և Իրանը, տատանվում են սպառնալիքների ու զենքի դիմելու հարցում՝ անելով հնարավոր պատերազմի մասին բաց հայտարարություններ ու վարելով ակնհայտ թշնամական գործողություններ, այդ թվում՝ նաև կիբերհարձակումներ, իրանցի ատոմագետների սպանություններ, Իրանում խորհրդավոր պայթյուններ, աշխարհի տարբեր երկրներում իսրայելցի դիվանագետների դեմ հարձակումներ:
Արևմուտքը հուսով է, որ իր կոշտ պատժամիջոցներն Իրանին կհարկադրեն գնալ փոխզիջումների: Սակայն ակնհայտ է, որ դրա փոխարեն Իրանը հարձակվում է: Դա միտումնավոր կամ պատահական բախման բաղադրատոմսն է: Արդյունքում, կարող է ծագել անկանխատեսելի ելքով մեծ պատերազմ՝ ներառյալ Իրաքում ու Աֆղանստանում իրանական հնարավոր հարձակումներն ու Իսրայելի դեմ գործողությունները:
Դրա հետ մեկտեղ Թուրքիան ուղիղ ակտիվ կապեր է պահպանում Իրանի պաշտոնատար անձանց հետ և կարծում է, որ ավանսի կարգով պետք է ճանաչվի իր տարածքում Թեհրանի՝ ուրան հարստացնելու իրավունքը: Անկարան համոզված է, որ փոքր քայլերն ավելի լավ են, քան ոչինչը:
Եթե Իրանը դրական պատասխան տա բանակցությունների շարունակմանը, ապա գոյություն ունեն մի շարք դիվանագիտական հնարավորություններ, այդ թվում՝ նաև սեփական տարածքում ուրանի հարստացման Իրանի իրավունքի ճանաչումը, վիճելի հարցերն ԱԷՄԳ-ի կողմից լուծելը:
Դրա դիմաց, պետք է սառեցվեն Իրանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի ու ԵՄ-ի սահմանած վերջին պատժամիջոցները: Բացի այդ, նրանք պետք է աստիճանաբար հրաժարվեն իրենց սահմանած նախորդ պատժամիջոցներից: Դրա հետ զուգահետ պետք է անցկացվեն իրանա-ամերիկյան երկկողմանի հարաբերությունների այլ ասպեկտներին առնչվող բանակցություններ:
Դրանք նույնպես կարևոր նշանակություն կունենան բոլոր կողմերի համար, որպեսզի վերջ տրվի թշնամական պահվածքին ու ռազմաշունչ հռետորիկային, այդ թվում՝ նաև հարձակումների սպառնալիքներին, սպանություններին ու պայթյուններին: Չպետք է ընտրություն կատարվի պատժամիջոցների, որոնց հաջողությունը դժվար է պատկերացնել և ռազմական գործողությունների, որոնց հետևանքները սարսափելի է պատկերացնել, միջև»:
