«Արաբական գարունով» ծաղկած երկրներում մեղմ ասած անհանգիստ վիճակ է: Լիբիայում ապստամբները, որ Քադաֆիին էին գահընկեց անում, ներկայումս արդեն իրար վրա են կրակում: Եգիպտոսում կրկին խռովություններ են, հասարակության և իշխանության բախում: Ինչպես է այդ ամենին հետևում հայ հասարակությունը, որը բավական ոգևորված էր օրինակ եգիպտական դեպքերով և նույնիսկ ինչ որ տեղ աշխուժորեն երկրպագում էր եգիպտացիներին՝ Մուբարաքի դեմ պայքարում:
Հայաստանի հասարակությունը ներկայումս թերևս ավելի շատ պատճառներ ունի արաբական աշխարհում տեղի ունեցող զարգացումներին հետևելու, քան այն ժամանակ, երբ այդ աշխարհում իշխանություններ էին ընկնում: Խնդիրն այն է, որ արաբական աշխարհը լավագույնս ի ցույց է դնում այն, որ իշխանափոխությունը խնդրի ընդամենը մի կողմն է, ընդ որում երևի թե ամենափոքր կողմը, որովհետև ինչքան էլ մինչ այդ դա թվում է ամենամեծ ու կարևոր խնդիը, այդուհանդերձ դրանից հետո իրական խնդիրը հանրության առաջ է կանգնում ամբողջ մեծությամբ և խորությամբ՝ ինչպես ձևավորել նոր որակի իշխանություն, ինչպես հեռացնելով դեմքերին կամ անձերին, հասնել նաև համակարգի փոփոխության: Եվ այդ խնդիրը հայաստանյան հասարակության համար պակաս արդիական չէ, թեև այստեղ կարծես թե բանը նույնիսկ իշխանափոխությանն էլ չի հասել:
Սակայն, ավելի լավ է մենք արաբական աշխարհից դաս քաղենք և նախապես մտածենք ավելի մեծ խնդիրների մասին, որպեսզի Հայաստանում էլ իշխանափոխությունը երբեք չհանգի հիասթափության: Օրինակ, 1998 թվականին, թեև ամենևին ոչ հասարակության մասնակցությամբ, սակայն իշխանափոխություն եղավ, որը հանգեցրեց ընդամենը նոր հիասթափության: Այնպես որ, արաբական աշխարհը ներկայումս «հուշում» է, որ երկրում առանցքայինը քաղաքացիական համակարգի կայացումն է: Այսինքն, եթե երկրներում կա համակարգային իշխանափոխության անհրաժեշտություն, ինչպես Հայաստանում՝ երբ անձերով չէ, որ պետք է բավարարվել, այլ պետք է համակարգը փոխել, ապա այդ անհրաժեշտությունը ինքնաբերաբար ենթադրում է քաղաքացիական համակարգի կայացում:
Այսինքն, որպես այլընտրանքային համակարգ, քաղաքացիական համակարգը ինքը պետք է նախ կայանա մինչև իշխանության գալը, պետք է ներառի հանրության ավելի ու ավելի լայն շերտեր, պետք է ձևավորի նոր մտածողության կայուն հարթություն, և միայն այդ տիրույթում կայանալուց հետո պետք է համարձակորեն ձեռնամուխ լինի իշխանափոխության պրոցեսի իրականացմանը:
Այսինքն, նախ և առաջ պետք է մի համակարգ, որը մինչև դե յուրե իշխանության գալը, դե ֆակտո իշխանություն կունենա մարդկային ուղեղների, մարդկային հոգու և սրտերի վրա, որը մարդկանց համար կդառնա ուղենիշ, հանգրվան: Դրանից հետո, իշխանափոխության խնդիրը արդեն կդառնան առավել դյուրին իրագործելի, և ամենակարևորը՝ առավել երաշխավորված կլինի հետիշխանափոխական իրավիճակի որակապես այլ լինելը: Հայաստանն ըստ երևույթին պետք է առաջ ընկնի ժամանակից և այն, ինչ օրինակ արաբական պետությունների դեպքում ակնհայտ է դառնում ցնցումներից հետո, Հայաստանի հասարակությունը պետք է գիտակցի այդ ամենից առաջ, և դրանով խուսափի թե նախա, թե հետիշխանափոխական ցնցումներից:











































