Նախընտրական տրամադրությունների ակտիվացմանը զուգահեռ, քաղաքական ուժերը կամաց-կամաց սկսում են հանրությանը ներկայացնել իրենց մոտեցումները այս կամ այն ոլորտի վերաբերյալ: Բնական է, որ առաջինների շարքում պետք է լինի տնտեսությունը, տնտեսական քաղաքականությունը: Եթե անկեղծ լինենք, ապա պետք է ասենք, որ Հայաստանում, ըստ էության, տնտեսական բանավեճ չկա: Կան տնտեսական բազմաթիվ խնդիրներ, սակայն չկա տնտեսական բանավեճ:
Խորհրդարանի ընտրությունը հարմար առիթ է դրա համար, բայց վստահաբար կարելի է ասել, որ տնտեսական բանավեճ չի լինի նաև այդ ընտրությանը, որովհետև բանավիճող կողմերից մեկը ընդամենը զբաղված է լինելու փող բաժանելով: Խոսքը, բնականաբար, իշխանության մասին է: Իհարկե, հանուն արդարության պետք է նկատել, որ բանավեճի հակառակ կողմում էլ առանձնակի բովանդակային հարստություն կամ ակտիվություն չկա, այսինքն՝ կան մեկ-երկու անհատներ, որոնք փորձում են իրենց վրա վերցնել բանավեճի ամբողջ ծանրությունը, բայց դա հասկանալիորեն շատ քիչ է: Միայն Հայ ազգային կոնգրեսի «100 քայլ» ծրագիրը քիչ է բանավեճի համար, միայն դաշնակցական մեկ-երկու պատգամավորի ելույթներն ու հարցադրումները քիչ են տնտեսական բանավեճի համար: Անհրաժեշտ է, որ այդ ամենը կրի համալիր բնույթ, այսինքն՝ դրվի մի գործընթացի մեջ, որը կունենա սկիզբ, ընթացք և ենթադրական վերջ, երբ ի վերջո հանրությունը կկողմնորոշվի և կանի իր հետևությունը՝ փակելով ցիկլը և դնելով նորի սկիզբ:
Բայց, մյուս կողմից էլ, ակնհայտ է, որ Հայաստանում առկա տնտեսական խնդիրները ոչ այնքան տնտեսական, որքան իրավական բանավեճ են ենթադրում: Այսինքն՝ խոսքն այն մասին է, որ այդ խնդիրների գերակշիռ մեծամասնությունը առաջանում է ընդամենը օրինախախտումների, անօրինական և անիրավ տնտեսական գործունեության, կոռուպցիայի, հովանավորչության, տնտեսական մրցակցության սահմանափակման հետևանքով: Իսկ դա տնտեսական բանավեճի թեմա չէ: Դա այդպիսի թեմա կլիներ այն դեպքում, երբ իշխանությունը հայտարարեր, որ դա է իր քաղաքականությունը, այսինքն՝ կոռուպցիան, հովանավորչությունը, տնտեսական մրցակցության սահմանափակումը: Բայց իշխանությունը հակառակն է հայտարարում՝ ասելով, որ պայքարելու է այդ ամենի դեմ: Եվ այստեղ բանավեճը տեղափոխվում է տնտեսականից իրավական դաշտ, որովհետև պետք է բանավիճել, թե արդյոք իշխանությունն իսկապես անո՞ւմ է այն, ինչի մասին հայտարարում է, արդյոք իսկապես կանխո՞ւմ է Հայաստանի տնտեսության անօրինական և հակասահմանադրական բնույթի հետագա ընդլայնումը, արդյոք տնտեսությունը բերո՞ւմ է սահմանադրականության և օրինականության դաշտ: Հայաստանի տնտեսության գլխավոր խնդիրն առայժմ դա է:
Միայն այդ խնդիրը լուծելուց հետո պարզ կլինի, թե արդեն տնտեսական բաղադրիչների տեսանկյունից ինչպես է աշխատում առկա քաղաքականությունը: Անկասկած, դրա զուտ տնտեսական և տնտեսագիտական թերությունները նկատելի են նաև այժմ, բայց երևի թե աներկբա է, որ քանի դեռ երկրում տնտեսության շարժիչ ուժ է հանդիսանում անօրինականությունը, այսինքն՝ քանի դեռ տնտեսվարման հաջողությունը կախված է առավելապես օրենքը արագորեն և հնարավորինս լայն շրջանցելու կարողությունից, շատ դժվար է տնտեսությունը ենթարկել զուտ մասնագիտական բանավեճի ու հանգել օպտիմալ հետևությունների և եզրակացությունների:
Լուսանկարը` Գագիկ Շամշյանի
