Հայաստանին դեռևս չի հաջողվում դիվերսիֆիկացնել իր էներգետիկ աղբյուրները և գեթ որոշ չափով մեղմել կախվածությունը ռուսական կողմից: Հակառակը՝ ՀՀ և ՌԴ էներգետիկ գերատեսչությունները համագործակցության նոր փաստաթուղթ են մշակում, որը նախատեսվում է ստորագրել ՌԴ վարչապետ Վլադիմիր Պուտինի ՀՀ կատարելիք այցի ժամանակ: Չի բացառվում, որ այդ փաստաթղթով ռուսական կողմին կհանձնվի նաև Որոտանի ՀԷԿ-երի համալիրը («Սպանդարյան», «Շամբ» և «Տաթև» ՀԷԿ-եր)՝ գազի գնի չթանկացման դիմաց: Այս գործարքը, բնականաբար, է՛լ ավելի կմեծացնի ռուսական ազդեցությունը մեր երկրում:
Սակայն ասել, որ իշխանությունները չեն հասկանում ռուսական այս «ասեղից» կախվածության վտանգը, ճիշտ չի լինի: Դրա վկայությունն է վերջերս WikiLeaks կայքի հրապարակումներից մեկը, որի վկայությամբ՝ ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների փոխնախարար Արեգ Գալստյանն ամերիկյան դիվանագետների հետ խոսակցության ժամանակ կարևորել է իրանական կողմի հետ էներգետիկ կապերի զարգացումը, և նշել, որ նույնիսկ 3-5 տարի հետո Հայաստանն ակնկալում է հրաժարվել ռուսական գազային մատակարարումից` հօգուտ իրանականի:
Իրան-Հայաստան նավթատար խողովակաշարի կառուցման մասին խոսակցությունները սկսվել են դեռևս 2005թ.-ից, ժամանակ առ ժամանակ հայտարարվում է, թե Իրանի և Հայաստանի ղեկավարությունը համաձայնություն են ձեռք բերել երկու երկրների միջև նավթամուղի կառուցման վերաբերյալ, երկու անգամ շինարարությունը սկսելու ամսաթիվ էր հրապարակվել՝ 2009թ., հետո 2010թ. աշունը:
Թե ներկայում Իրան-Հայաստան նավթամուղի կառուցման ծրագիրը ո՞ր փուլում է գտնվում, ինչո՞ւ են ուշանում շինարարական աշխատանքները՝ «Առաջին լրատվականը» փորձեց պարզել ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարությունից: Նախարարի մամլո քարտուղար Լուսինե Հարությունյանը հարցումն ուղարկելուց հետո շուրջ 1 ամիս անց պատասխանեց, թե իրանական կողմի հետ շարունակվում են բանակցությունները ծրագրի գործնական իրականացման, այսինքն՝ շինարարությունը սկսելու շուրջ, նախատեսվում է մինչև տարեվերջ իրանական կողմի հետ հստակեցնել ծրագրի ֆինանսավորման և մի շարք այլ հարցեր, իսկ խողովակաշարի տեխնիկա-տնտեսական մշակման աշխատանքները կատարված են:
Որոշ մասնագետներ Հայաստան-Ռուսաստան, էներգետիկ համագործակցությունը «շատ դրական» են գնահատում: Եթե այս հարցում բացառենք մենաշնորհի գործոնը, ապա գուցե և ՀՀ-ն առայժմ այլընտրանք չունի, ու հնարավորություն էլ չկա սեփական ուժերով այդ համակարգերը բավարար մակարդակի պահելու համար: Ընդհանրապես, էներգետիկ համակարգերի զարգացումը դիտարկվում ու գնահատվում է տարածաշրջանային կտրվածքով, որպեսզի ցանցը կայուն լինի: Իսկ կայունություն, ինչպես բոլոր ոլորտներում, այնպես էլ էներգետիկայում, ապահովում է աղբյուրների դիվերսիֆիկացումը:
