100 տարեկան հասակում կյանքից հեռացել է ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար Հենրի Քիսինջերը: Նրա անունը խորհրդանշում է միջազգայյին հարաբերությունների մի ամբողջ դարաշրջան եւ փիլիսոփայություն, արժեհամակարգ եւ մշակույթ: Եվ այդ իմաստով, ցավալի խորհրդանշականությամբ էլ Հենրի Քիսինջերը կյանքից հեռանում է մի ժամանակաշրջանում, երբ ըստ էության հեռանում, կամ հեռացել է նաեւ հենց այն դարաշրջանը, որի խոսուն խորհրդանիշներից մեկն էր ամերիկացի հռչակավոր դիվանագետը:
Այդ դարաշրջանն ամենեւին էլ իդեալական կամ երանելի չէր, առավել եւս, որ այդպիսին չի լինում համաշխարհային պատմության եւ միջազգային հարաբերությունների թերեւս ոչ մի ժանանակաշրջան, բայց միեւնույն ժամանակ այն աչքի էր ընկնում խաղի կանոնների հստակությամբ եւ համաչափությամբ, հավասարակշռվածությամբ, որն անշուշտ ժամանակաշրջանի դիվանագիտական մտքի եւ ներուժի շնորհքն էր, իսկ Քիսինտջերը այդ տիրույթում գագաթներից էր՝ անխոս: Նա ընդհուպ իր մեկդարյա կյանքի մայրամուտ՝ աշխատում էր, զբաղվում թե տեսական, թե պրակտիկ գործունեությամբ եւ փորձում նպաստել համաշխարհային կարգի վերափոխման ներկայիս խելացնոր թվացող ընթացքի եւ դիմակայության կառավարելիությանը նպաստելու ուղղությամբ, համաշխարհային կարգի վերափոխումը համաշխարհային աղետի հեռանկարից զերծ պահելու ուղղությամբ:
Օրինակ, բավականին խոսուն էր, երբ հարյուրամյա Քիսինջերը ամիսներ առաջ կտրեց ԱՄՆ-Չինաստան ճանապարհը՝ Պեկինում հանդիպումների եւ քննարկումների համար, հանդիպելով նաեւ նախագահ Սի Ցզինպինի հետ: Հենց միայն այդ հանգամանքը խոսում էր այն մասին, որ նա պատկանում էր համաշխարհային դիվանագիտության հսկաների շարքին, որոնց համար ըստ էության չկա ժամանակ: Եվ անկասկած է, որ Քիսինջերը անգամ մահից հետո ունենալու է իր մեծ ազդեցությունը համաշխարհային իրողությունների, միջազգային հարաբերությունների վրա, առնվազն այն մեծ տեսական եւ պրակտիկ ժառանգությամբ, որ մնում է նրանից հետո: Իսկ դա մի բովանդակություն է, որ ուսանելի է բոլորին, ովքեր զբաղվում են քաղաքականությամբ, միջազգային հարաբերություններով, դիվանագիտությամբ, անկախ ազգային եւ պետական պատկանելությունից:
