Իրանի փոխնախագահը հայտարարել է, որ այդ երկրի նախագահ Ռայիսին ընդունել է Էր Ռիյադ այցելելու՝ Սաուդյան Արաբիայի թագավորի հրավերը: Իրանի նախագահի այցի կոնկրետ ժամկետներ նշված չեն, սակայն, եթե այցը տեղի ունենա, ապա դա կարող է դառնալ ընդհուպ տարվա դիվանագիտական իրադարձություններից մեկը, հաշվի առնելով մինչ այդ երրկու երկրների միջև եղած լարվածությունն ու անգամ դե ֆակտո բախումնային իրողությունները: Իսկ հանդիպումն իր հերթին կնշանակի, որ էական շարժեր են տեղի ունենում ռեգիոնալ անվտանգության ճարտարապետությունում, որտեղ առանցքային դիրքեր է դուրս գալիս չինական դիվանագիտությունը, որի միջնորդությամբ են Թեհրանն ու Ռիյադը քննարկել իրենց հարաբերությունները կարգավորելու հարցն ու եկել համաձայնության: Այդ գործընթացը բոլորովին չի նշանակում, որ Սաուդյան Արաբիան անցնում է ԱՄՆ հակադիր ճամբար, կամ այսպես ասած «վեկտոր է փոխում»:
Այն, որ փոխվում է ռեգիոնալ ուժային հարաբերակցությունը և այդ փոփոխությունը բավականին խորն է, անկասկած է, բայց հենց այդ փոփոխությունների խորության ֆոնին իրավիճակը «վեկտորի» կամ «ճամբարի» փոփոխություն գնահատելը կլինի խիստ պարզունակեցում: Ավելին, չնայած Ռիյադ-Վաշինգտոն հարաբերության ոչ այնքան հարմարավետ միջավայրին, գործակցությունը շարունակվում է և անգամ պետք չէ բացառել նույնիսկ, որ Իրանի հետ ՍԱ հարաբերությունը, չնայած Պեկինի միջնորդությանը, խորքային առումով կարող է դիտվել նաև իրան-ամերիկյան շփման կամ հաղորդակցության որևէ խողովակ: Հենց այստեղ է միջազգային հարաբերությունների ներկայիս ամբողջ բարդությունն ու նաև վտանգավորությունը, ամբողջ անկանխատեսելիությունը:
Այսօր, ինչպես առիթ եմ ունեցել բնորոշել, բոլորը բոլորի դեմ պատերազմի մեջ են և միաժամանակ՝ բոլորը բոլորի հետ տարաբնույթ հաղորդակցության ու շփումների, տարբեր առիթներով: Այստեղ էականն առիթը չէ, և ինչպես «դասականը» կասեր՝ առիթ կամ պատճառ միշտ էլ կգտնվի: Այս մեխանիզմի նկարագրության նպատակը ցույց տալն է, թե որքան է հայաստանյան դիսկուրսում պարզունակեցվում արևմտյան ուղղությամբ Հայաստանի դիվանագիտական աշխատանքը և այդ առնչությամբ Ռուսաստանից հնչող վերաբերական հայտարարությունները, երբ այդ ամենը դիտվում է վեկտորի կամ կողմնորոշման փոփոխության «պրիզմայով», այլ ոչ թե ռեգիոնալ, թե միջազգային իրողությունների տրամաբանությունից բխող գործողությունների կամ քաղաքականության:
Իսկ դրանից բխում է ոչ թե ճամբարի, վեկտորի կամ կողմնորոշման փոփոխության որևէ հրամայական, այլ բազմավեկտոր քաղաքականության, երբ ավանդական գործընկերների և ուղղությունների կողքին պետք է ձևավորվեն նորերը, ինչը ժամանակի հրամայական է: Եվ այստեղ խնդիրը չպետք է նեղացվի Արևմուտք-Ռուսաստան «կաղապարի» մեջ, քանի որ դա նեղացնում է Հայաստանի քաղաքականության տեսադաշտը: Այդ տեսադաշտում պետք է ոչ պակաս ուշադրության արժանանա նաև այն գործընթացը, որ ծավալվում է մերձավորարևելյան մեծ ռեգիոնում, այդ թվում Իրանի և Սաուդյան Արաբիայի, կամ ավելի շուտ՝ Իրանի և արաբական աշխարհի միջև: Հայաստանի բազմավեկտոր գործողությունները չեն կարող արդյունավետ կառուցվածք ստանալ, եթե դրանք հիմնված չեն անմիջականորեն ռեգիոնալ հարաբերությունների բազայի վրա: Իսկ այդ տեսանկյունից Հայաստանն ունի որոշակի «համեմատական հավելյալ» ռեսուրս, մասնավորապես այն, որ կա բավականին կարևոր դավանաքաղաքական առավել ընդգրկուն ներկայություն, քան պետական սուբյեկտության շրջանակը: Իսկ դա թույլ է տալիս կիրառել այդ ավելի լայն ռեսուրսը ի շահ պետական քաղաքականության էֆեկտիվության:
