Հայաստանի քաղաքական օրակարգի առաջնային հարցը դարձել է այն, թե արդյոք ինչ ճակատագիր է ունենալու ընդդիմություն-իշխանություն երկխոսությունը:
Քաղաքական կյանքի փորձագետները, դիտորդներն ու պարզապես շարքային քաղաքացիների մի մասը փորձում է կանխագուշակել կամ կանխատեսել՝ կշարունակվի՞ երկխոսությունը, թե՞ ոչ: Եթե փորձում ենք գործընթացը ենթարկել հրապարակային հայտարարությունների տրամաբանության, պարզ է դառնում, որ երկխոսությունը կշարունակվի միայն ընդդիմության ակտիվիստ Տիգրան Առաքելյանին ազատ արձակելուց, կամ ազատ արձակման հրապարակային հավաստիացում տալուց հետո:
Բայց, գաղտնիք չէ նաև, որ երկխոսության գործընթացում զգալի մաս են կազմում ոչ հրապարակային նրբերանգները, որոնք առկա են թե՛ Հայաստանի ներքին դաշտում, թե՛ նաև այդ դաշտում անմիջական շահագրգռություններ ունեցող արտաքին քաղաքական կենտրոններում: Հետևաբար դժվար է միայն ընդդիմության կամ իշխանության հրապարակային հայտարարություններով առաջնորդվելն ու դրանց հիման վրա կանխատեսումներ անելը: Սակայն այստեղ հարց է առաջանում՝ ի՞նչ արձագանքներ, ի՞նչ տրամադրություններ կան արտաքին քաղաքական այդ կենտրոններում, որոնք երբեք չեն թաքցնում Հայաստանի ներքին կյանքի ընթացքով իրենց շահագրգռությունը, սակայն ակնհայտորեն թաքցնում են իրենց այդ շահագրգռության արտահայտչամիջոցների ամբողջական դրսևորումն ու բովանդակությունը: Ներկայումս էլ, դժվար ասել, թե ինչ են մտածում Մոսկվան, Վաշինգթոնը և Եվրոպան: Ընդ որում, նկատելի է, որ այդ առումով ամենաակտիվը մինչ այժմ եղել է Վաշինգթոնը, որի նախկին դեսպան Մարի Յովանովիչը, ինչպես նաև դիվանագիտական այլ պատվիրակություններ բավական ակտիվ շփումների մեջ են եղել և՛ իշխանության, և՛ ընդդիմության հետ: Իսկ Հայաստանում ԱՄՆ նոր դեսպանի թեկնածու Ջոն Հեֆերնը բացահայտ հայտարարեց, որ Հայաստանում երկխոսության գործընթացում մեծ է նաև Մարի Յովանովիչի ջանքը:
Նվազ ակտիվ են եվրոպական կառույցները, որոնց առնչությունը Հայաստանի ներքին կյանքին ավելի շատ ձևական, արարողակարգային բնույթ է կրում և նկատելի է, որ Եվրոպան կարծես թե ավելորդ հավակնություններ չունի և ընդամենը փորձում է պահել իր տեղը:
Ռուսաստանը ներքին կյանքի հանդեպ գրեթե որևէ բացահայտ հետաքրքրություն չի դրսևորում, Հայաստանի ներքաղաքական պրոցեսներն ակնհայտորեն փորձելով պահել ինտրիգների, ստվերային պայմանավորվածությունների և պալատական խարդավանքների ոլորտում, որտեղ ռուսները իրենց միշտ զգում են ինչպես ձուկը ջրում:
Այդ երեք կենտրոնների հետագա վարքը շատ բան է պայմանավորելու Հայաստանի ներքաղաքական գործընթացներում, ու թերևս արժե դրանց դիտարկումներում տեսադաշտից բաց չթողնել Մոսկվայի, Վաշինգթոնի և Եվրոպայի գործողությունները: Ընդ որում, Վաշինգթոնի պարագայում բավական խոսուն ու հատկանշական է թվում այս օրերին WikiLeaks-ի հերթական հրապարակումների փունջը, որին կարծես Հայաստանի քաղաքական դաշտը լիարժեք և հանգամանալից չի արձագանքել։ Մոսկվան ևս անուղղակի կամ ուղղակի արձագանք չի տվել: Թեև, մյուս կողմից, Մոսկվայի տեսանկյունից էլ հատկանշական է Կապանում ռուսական հանրակրթական գիմնազիայի մասին պայմանավորվածության առումով այս օրերին խոսքից գործի անցնելը:
