Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը օրերս անդրադարձել է Ընդերքի մասին օրենքի փոփոխություններին։ Հիշեցնենք, որ հունիսի 18-ին նախագահը ստորագրեց խնդրահարույց փոփոխություններով նախագիծը։ Նախագահը նշել է, որ օրենքը հակասահմանադրական չէ, ինչպես պնդում են բնապահպանական և իրավապաշտպան կազմակերպությունները։ Նա նշել է, որ քննարկումներ են եղել հանրային տիրույթում․ «Արդյունքում պարզեցինք՝ ԱԺ փոխնախագահը, Բաբկեն Թունյանը քննարակումներ են արել, տեսակետներ են լսել։ Իրականում ամեն ինչ արվել է, հասարակական սեկտորի ներկայացուցիչներին հնարավորություններ են տվել, որ տեսակետներ արտահայտեն, օրենքը հակասահմանադրական չէ, օրենքում հաշվի են առնվել բոլոր այն կարծիքները, որոնք հնչել են մինչև այդ օրենքն ընդունվելը։ Դրանք ընդամենը տարաձայնություններ են իրենց ներկայացմամբ, բայց օրենքի և սահմանադրականության առումով որևէ խնդիր չկա»,-ասել է Վահագն Խաչատուրյանը հարցազրույցում։
Մինչդեռ իրավապաշտպան և բնապահպանական կազմակերպությունները հակառակն են պնդում։
«Կանաչ Հայաստան» բնապահպանական կրթական ՀԿ նախագահ Թեհմինե Ենոքյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում, անդրադառնալով Վահագն Խաչատուրյանի մեկնաբանություններին, նշեց, որ օրենքն ամեն կերպ հարմարեցվել է բիզնես շահին, մասնավորապես «Լիդիան» ընկերության բիզնես շահին, հանուն նրա, որ ընկերությունը նոր ՇՄԱԳ չանի և իր փաստաթղթերը մնան ուժի մեջ։ Նրա խոսքով՝ այս օրենքով Լիդիան Արմենիա ընկերության շահագործման թույլտվությունը շարունակում է մնալ ուժի մեջ, իսկ եթե օրենքը չվավերացվեր, ապա ընկերությունը ստիպված պետք է նոր ՇՄԱԳ իրականացնել և թույլտվություններ ստանար ՏԿԵՆ ից։
«Ես կասկածներ ունեմ, որ ՏԿԵՆ-ից մինչև ՀՀ նախագահ ունեն պատվեր հանուն Լիդիանի շահավետ օրենքներ ընդունելու համար։ Իրականում քաղաքացիական հասարակությունը, բնապահպանական խմբերը առնչվել են բարդ իրավիճակի հետ, երբ օրենքի հակասահմանադրական ճանաչելու գործողություններ կարող են իրականացնել պատգամավորները, քանի կառավարող ուժը երկու ձեռքով քաջալերել է այս նախագիծը, մնում են միայն ընդդիմադիրները, որոնցից առանձնապես որեէ ակնկալիք չունենք։
Մենք հասկանում ենք, որ ընդերքի մասին օրենքի փոփոխությունը հատուկ արվել է ծածկադմփոց անելով, որևէ ՀԿ-ի նախագահը չի կանչել քննարկման, իսկ ՏԿԵՆ -ը ուղղակի իբրև քաղհասարակությանը լսելու իմիտացիա է ստեղծել, ձևական բնույթ է կրել և պտիչկա դնելու համար են արել»,-ասաց Ենոքյանը։
Այսօր բնապահպանական ՀԿ ներին, ակտիվիստական խմբերին, նրա խոսքով, բավականին դժվար է ազդել նախարարությունների վրա, երբ նրանք հակված են բիզնես շահեր սպասարկելու, ավելին փորձագիտական խմբերում ներգրավված են հանքարդյունահանող ընկերություններում աշխատած և նրանց շահերը սպասարկող անձինք։
Իր հերթին «Քաղաքացու որոշում» սոցիալ- դեմոկրատական կուսակցության անդամ Միքայել Նահապետյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նշեց, որ այս փոփոխությունների նպատակը պարզ է. մարդիկ տեսնում են, որ հանրության գիտակցությունը փոխվել է, ոչ ոք չի ուզում թույնի մեջ ապրել, իրենց ապագան չեն կապում հանքարդյունաբերության հետ, մարդիկ Հայաստանի ապագան չեն տեսնում առանց անտառների, բայց հին «բարի» ավանդույթի համաձայն կառավարությունը մտածում է, որ իրենք ամեն ինչ գիտեն, իսկ ժողովուրդը դեբիլ է, իրենց պետք է բացատրել, թե ինչպես պետք է ճիշտ ապրել:
Ինչ վերաբերում է օրենքի կիրառությանը, Նահապետյանն ասաց. «Այո, իրենք բավական անխոցելի են դարձրել տնտեսվարողներին, ինչը վատ է, դիմադրության բազմաթիվ գործիքներ վերցվում են բնակիչների ու մտահոգ քաղաքացիների ձեռքից, բայց խոշոր հաշվով բուն կռիվը լինելու է տեղերում: Այս պահին, իհարկե, շատ վատ է, որ այդ գործիքներից մեկը քաղաքացիներից վերցվում է, բայց այս պահին ես արդեն ռեալ չեմ համարում որևէ կերպ այս ընդհանուր դեպքով դիմադրություն ցույց չտալը: Ես ասում եմ, որ չի կարող և սկզբունքորեն մերժելի է որևէ կառավարություն, որը մտածում է, որ ավելի լավ գիտի, թե ոնց պետք է ապրի մարդը: Այս մոտեռնալիստական մոտեցումը, որ մենք ժողովրդի հայրն ենք, դուք կույրեր ու մոլորյալներ եք, մենք ձեզ կտանենք մի տեղ, որտեղ դուք քաղցկեղից բուժվելու փսղ չեք ունենա, բայց մենք հարկեր կհավաքագրենք: Այդ մոտեցումը մերժելի է: Թող մեկընդմիշտ իրենց գլուխը մտցնեն, որ իրենք թագավոր չեն, այս երկիրն իրենց սեփականությունը չէ, և իրենք չեն որոշելու, թե մենք ինչպես ապրենք»:
Նահապետյանը նաև նշեց, որ նախագահից որևէ ակնկալիք չի էլ եղել, որովհետև դեռ ընտրվելու ժամանակ ինքն ասել էր, որ գնում է Նիկոլ Փաշինյանի մոտ նախագահ աշխատելու, ինչպես նախարար են աշխատում; Պետական այս համակարգն ունի սեփականատեր, և նա ոնց նայում է կյանքին, այդպես էլ կառուցվում է կյանքը: Այդ սեփականատերը Նիկոլ Փաշինյանն է, Վահագն Խաչատուրյանն էլ իր աշխատողն է:
Հարցին, թե արդյոք այս փոփոխությունն արեցին, որ շահագործեն Ամուլսարը, նա պատասխանեց. «Ոչ միայն Ամուլսարը: Սա ավելի լայն, հեռանկարային իրավական հիմք են ստեղծում հանքարդյունաբերողների շահերն ընդդեմ բնակիչների առաջ բրդելու համար: Այո, ամենամեծ թեման Ամուլսարն է, որտեղ սա կարող է կիրառվել, բայց սա աշխարհայացք է: Եթե էս երկրում 7 տոկոս անտառապատ տարածք է մնացել, ու երբ բացեք հանրային լսումների հայտերը, մի հատ հանքի հայտ չեք գտնի, որ անտառապատ տարածքում չէ: Վերջացել են այս երկրի անօգտակար հողերը, որտեղ կարելի էր հանք օգտագործել, որովհետև միևնույն է, ժողովուրդը դրանից ոչ մի օգուտ չէր ստանում: Մենք կերել ենք երկրի ընդերքը և հասել ենք նրան, որ անտառները ոչնչացման առաջ ենք կանգնեցրել: 15-20 տարի հետո այն տարածքները, որոնք մենք սովոր ենք կանաչ տեսնել, անապատ է լինելու, անտառները կրճատվելու են: Եթե մենք գնում ենք այս ճանապարհով, 2040 թվականի համար արդեն ձեզ համար անշարժ գույք նայեք որևէ նորմալ երկրում, որտեղ բնություն կա»:
Լուսանկարը՝ Photolure-ի
