Գյումրիում տեղի ունեցած հայտնի միջադեպի առնչությամբ հասարակական ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել Հայ Առաքելական եկեղեցու դիրքավորումը: Խոսքը փողոցային շարժում սկսած խորհրդարանական ընդդիմության ներկայացուցիչ երիտասարդների մասնակցությամբ միջադեպի մասին է, որոնք հարձակվել և բռնություն էին կիրառել մի քանի տարեցների նկատմամբ, հետո պատճառաբանելով, թե սադրել են տարեցները: Այդուհանդերձ, հանրային արժեհամակարգային շրջանակում որևէ կերպ չի տեղավորվում փաստը, որ երիտասարդը կարող է ձեռք և ոտք բարձրացնել ծերունու հանդեպ: ՀԱԵ դիրքարովումը այս համատեքստում հանրային ուշադրության է արժանացել առավելապես հենց ՀԱԵ իսկ վարքագծի պատճառով, որով եկեղեցին աչքի ընկավ խորհրդարանական ընդդիմության փողոցային անհնազանդության մեկնարկին: Ըստ էության, հենց Մայր Աթոռը տվեց այդ մեկնարկը հնչեց «բացատրությամբ», որ հոգևորականները կմասնակցեն ընդդիմության ակցիաներին՝ բռնության միջադեպեր թույլ չտալու համար:
Ու, քանի որ ՀԱԵ ղեկավարությունը հենց սկզբից դիրքավորվեց բռնություն թույլ չտալու ողջունելի մտահոգությամբ, հանրությունը օրեր անց ունի հարցեր, տեղի ունեցած մի շարք միջադեպերի հանդեպ եկեղեցու ղեկավարության դիրքորոշման առնչությամբ: Որովհետև, բռնություն են թույլ տվել հենց այն ակցիաների մասնակիցները, որոնց համար թեկուզ անուղղակի, բայց բավականին հրապարակային պատասխանատվություն էր ստանձնել ՀԱԵ ղեկավարությունն իր հայտնի «բացատրությամբ»: Բայց, այսօր հանրային հարցումներին ի պատասխան, եկեղեցու բարձրաստիճան այրերը փաստացի զբաղված են այդ բռնությունները «բացատրելու», «ստուգաբանելու» միջոցով դրանք արդարացնելու գործով, այն դեպքում, երբ ՀԱԵ գործը՝ որպես հանրային, ազգային, համազգային կարևորագույն ինստիտուտ, պետք է լինի թերևս արժեհամակարգայ ին առաջնորդողի, ոչ թե իրավա-քաղաքական «ստուգաբանողի» առաքելությունը:
Բայց, առաքելության հիմքին վերադառնալու համար Հայ Առաքելական եկեղեցի ինստիտուտը պետք է կարողանա բարձրանալ՝ բարձրանալ քաղաքականությունից և մշակել ու իրագործել վերքաղաքական գործառութային ռազմավարություն, դրա արժեհամակարգային ուղենիշներով, որոնց հիմքում բնականաբար պետք է լինի քրիստոնեական արժեհամակարգը և դրա քաղաքակրթական լայնահուն և ընդգրկուն կոնցեպտը: Սակայն, Հայ Առաքելական եկեղեցին այդ հարցում առ այսօր դրսևորել է անգործունակություն և անկենսունակություն, ինչի պատասխանատվությունը անշուշտ կրում են թե հոգևոր, թե այսպես ասած աշխարհիկ «էլիտաները», որոնք անկախության շրջանում պարզապես եկել են քաղաքական կոնսենսուսի, ինչի առանցքով էլ կառուցվել է ՀԱԵ վարքագծային կոնցեպտը, մեծ հաշվով շեղվելով քրիստոնեականից և այն թողնելով զուտ փաթեթավորման, կամ առավելագույնը՝ ծիսական մակարդակի վրա: Սա մի կողմից այնպիսի հզոր և բացառիկ ինստիտուցիոնալ, ցանցային համահայկական ներուժ ունեցող կառույցն է զրկում հայության հետ առավելագույն արդյունավետությամբ աշխատանքից, մյուս կողմից հայությանն ու Հայաստանի հանրությանն է զրկում այդպիսի հզոր կառույցի ներուժի միջոցով կարևորագույն խնդիրներ լուծելու հնարավորությունից՝ թե պետական, թե համահայկական մասշտաբում:
Ընդ որում, ինչպես առիթ եմ ունեցել ասելու բազմիցս, այս խնդրի դիտարկումն ու արձանագրումը բացարձակապես չի նշանակում, որ եկեղեցին պետք է քաղաքական լոյալություն ցուցաբերի քաղաքական իշխանության հանդեպ: Կրկնեմ, բուն հարցը հենց քաղաքականությունից վեր կանգնելու կարողությունն է, ինչի միջոցով թերևս ՀԱԵ-ն իբրև ինստիտուտ կունենա թերևս հենց նույն քաղաքականության վրա կառուցողական, հանրօգուտ, քաղաքակրթական ազդեցության շատ ավելի մեծ հնարավորություն, քան որևէ քաղաքականության կցորդի կամ թեկուզ «ծառայակցի» վերածվելով, լինի դա իշխանական, թե ընդդիմադիր քաղաքականություն:
