Հայաստանն ու Միացյալ Նահանգները ռազմավարական երկխոսության շրջանակում մայիսի 3-ին Վաշինգտոնում տեղի ունեցած ամփոփիչ նիստից հետո տարածել են համատեղ հայտարարություն: Հայտարարությունը արձանագրում է արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանի ամերիկյան այցի, ինչպես նաև արտգործնախարարների գլխավորությամբ ռազմավարական երկխոսության նիստի արդյունքի վերաբերյալ որոշակի ընդգծումներ: Մասնավորապես, «պատվիրակությունները դրական են գնահատել երկկողմ կապերի առկա մակարդակը և անդրադարձ կատարել գործընկերության ընդլայնման ներուժին»: Այդ շարքում առաջինը Հայաստանի ժողովրդավարական վերափոխումներին ԱՄՆ աջակցության հեռանկարի շուրջ դիտարկումն է: Մասնավորապես, հայտարարության մեջ նշվում է, որ «պետքարտուղարի եվրոպական և եվրասիական հարցերով տեղակալ Դոնֆրիդը վերահաստատել է, որ Միացյալ Նահանգները կշարունակի իր ամուր աջակցությունն ու համագործակցությունը Հայաստանի կառավարության հետ՝ պատասխանատու ժողովրդավարական և տնտեսական ինստիտուտների կառուցման գործում, որոնք կարտացոլեն ընդհանուր արժեքները և կապահովեն ավելի արդյունավետ կառավարում և բարեկեցություն»:
Մատնացույց է արվում մի շարք ոլորտային վերափոխումների աջակցության հանգամանքը: Այս ասպեկտը լինելով առավելապես ներքին բովանդակության, այդուհանդերձ պարունակում է նաև Հայաստանի արտաքին ներուժի վերափոխման հեռանկար: Բանն այն է, որ արտաքին, անվտանգության ներուժի վերափոխման հիմքը՝ ինչը առիթ եմ ունեցել նշելու բազմիցս, ներքին ներուժի արդիականացումն ու զարգացումն է: Ըստ այդմ, Հայաստանի ժողովրդավարական վերափոխման միջոցով հասարակական ստեղծագործական ներուժի դրսևորման առավել բարենպաստ և կայուն, առավել արդիական միջավայրի ձևավորումը ոչ միայն զուտ ներքին կյանքի, այլ ընդհանրապես պետության համընդհանուր քաղաքական կարողության, կենսունակության, մրցունակության ու դիմադրունակության հարց է:
Միևնույն ժամանակ, այդ համատեքստում էական է այն, որ տվյալ վերափոխման խնդիրները չդիտվեն որևէ արտաքին-անվտանգային խնդրին առնչվող «պայմանների» կամ «նախապայմանների» տրամաբանության մեջ, որովհետև դա բերելու է ներքին զարգացումների, ներքին արդիականացման արգելակման, փակուղային իրողության: Ըստ այդմ, ներքին վերափոխումների օրակարգն ու դրան ԱՄՆ աջակցությունը պետք է թերևս երկուստեք լինեն «արտաքին» օրակարգերից անկախ՝ առավել արդյունավետ լինելու համար: Միևնույն ժամանակ, համատեղ հայտարարությունը ունի նաև հենց արտաքին, անվտանգության օրակարգին անդրադարձ, որը բավականին զուսպ և ստանդարտ է իր ձևակերպման մեջ: «Երկու պատվիրակությունները քննարկել են հարցեր, որոնք վերաբերում են սահմանային անվտանգությանը և պաշտպանության ու անվտանգության ոլորտում գործընկերությանը` աղետների կառավարման, պաշտպանական բարեփոխումների, բժշկական աջակցության և խաղաղապահության միջոցով: Պատվիրակությունները մտքեր են փոխանակել անվտանգության հարցերի շուրջ և նշել Միացյալ Նահանգների դերը՝ որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկիր` օժտված Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը նպաստելու մանդատով»: Անդրադարձի զսպվածությունը թերևս խոսում է մի քանի բանի մասին:
Նախ, իրավիճակի բարդ և բավականին բազմաշերտ բնույթի, ինչը թե հայկական, և թե նաև ամերիկյան կողմի համար ենթադրում է բազմիմաստության և բազմավեկտորության անխուսափելի, անխուսանավելի հանգամանքներ և գործոններ: Իսկ դա նշանակում է նաև խնդիրներ մոտեցումների նույնականության կամ շոշափելի ընդհանրության հարցերում: Ընդ որում, դա ևս բնական և օբյեկտիվ իրավիճակ է, որի պարագայում պարզապես շատ կարևոր է համատեղ աշխատանքի և քննարկումների մեխանիզմի առկայությունը, ինչի առկայությունն էլ փաստացի արտացոլվում է հայտարարությամբ, և դա կարևոր հանգամանքներից մեկն է: Միաժամանակ, շատ կարևոր է և այն, որ այդ հարցերում ննույնական կամ գերակշռորերն ընդհանուր մոտեցումների հարցում եղած «պատնեշները» չխանգարեն ներքին վերափոխումների հարցում ունեցած ընդհանուր, գործակցային և գործընկերային գերակշռող համադրվածության հեռանկարին: Եվ այդ համատեքստում էլ հայտարարության մեջ կարևոր է արձանագրումը, որ Հայաստանի արտգործնախարարի ամերիկյան այյցի ընթացքում տեղի ունեցած հանդիպումներն ու քննարկումները արձանագրել են «շոշափելի արդյունքների հասնելու ձգտում»:
