«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային համագործակցության վերլուծական կենտրոնի նախագահ, քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը։
-Պարոն Գրիգորյան, ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հայտարարել է, որ Փարիզն ու Վաշինգտոնը հրաժարվում են Մինսկի խմբից, իսկ Բրյուսելը Մոսկվայից ուզում է խլել միջնորդությունը հայ-ադրբեջանական հաշտեցման գործում։ Ինչքանո՞վ է ռեալ այն հանգամանքը, որ հայ-ադրբեջանական խաղաղության պայմանագիրը կարող է կնքվել հենց Բրյուսելի միջնորդությամբ։
–Նախևառաջ պետք է նշել, որ Ռուսաստանն իսկապես տարածաշրջանում ունի շահեր ու շարունակում է այստեղ մեծ դեր խաղալ։ Դա հասկանալի է, Արցախում են ռուս խաղաղապահները, նույն եռակողմ հայտարարության միջնորդը հենց Ռուսաստանն է։ Բայց ինչու՞ է Ռուսաստանը խանդով մոտենում այլ նախաձեռնություններին՝ օրինակ Շառլ Միշելի բրյուսելյան նախաձեռնությանը։ Ինչու է Ռուսաստանն ուզում քանդել ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը։ Պատճառը շատ հասարակ է։ Ռուսաստանը շարունակում է այն քաղաքականությունը, որի համաձայն հայ ժողովրդի տարածքներով իրենք լուծում են իրենց հարցերը տարածաշրջանում։ Ադրբեջանն ուզում է տիրանալ Ղարաբաղին, ուզում է, որ նաև Ստեփանակերտն իրեն ենթարկվի ու Ռուսաստանին ասում՝ մենք ու Թուրքիան քո դեմ չենք կիրառի սանկցիաներ Ուկրաինայի հարցով, բայց մի պայմանով՝ դու պետք է Ստեփանակերտն էլ ենթարկեցնել Բաքվին։ Կամ դու պետք է Հայաստանին ստիպես, որ այսպես կոչված Զանգեզուրի միջանցք բացվի։ Ռուսաստանը հակված է դա անել, քանի որ ուզում է, որ Թուրքիան ու Ադրբեջանը չմիանան այդ սանկցիոն քաղաքականությանը։ Այստեղ առաջանում է խոչընդոտ՝ Եվրամիություն-Միացյալ Նահանգներ, որոնք ուզում են մեր հարցերը լուծվեն խաղաղ ճանապարհով, բայցև թույլ չեն տա, որ ոտնահարվեն Հայաստանի իրավունքներն՝ այդ թվում նաև Արցախի հետ կապված շահերը, տարածքային ամբողջականությունը։ Սա է ամբողջ հարցը։ Զախարովան նման հայտարարություններ է անում ՝ իմանալով, որ Եվրամիությունը լրացուցիչ աջակցություն է տալիս, բայց չի կարող փոխարինել Ռուսաստանի խաղաղապահներին։ Բայց ինչո՞ւ են իրենք նման հայտարարություններ անում, ինչու՞ է Ռուսաստանն ուզում քանդել Մինսկի խումբը՝ մի պատճառով, որ չլինի խոչընդոտ, որ մեր տարածքները փոխանցվեն Ադրբեջանին։ Հասարակ տրամաբանություն է։ Հիմա Ռուսաստանի համար շատ կարևոր է, որ Թուրքիան ու Ադրբեջանը չմիանան այս սանկցիոն քաղաքականությանը և բոլոր քայլերը հենց դրան են միտված։
–Իսկ հայկական կողմերի ջանքերը՝ Եվրամիության միջոցով լուծել հայ-ադրբեջանական խնդիրը, խաղաղության պայմանագրի հարցը ինչպե՞ս կգնահատեք։ Արդյոք այդ ջանքերը ուղղված են նաև Ռուսաստանին, ժողովրդական լեզվով ասած, «թասիբի գցելու» համար։
-Ես կասեի, որ Հայաստանի ջանքերը հետևողական չեն։ Մի կողմից մենք տեսնում ենք, որ Հայաստանն աշխատում է Եվրամիության, Միացյալ նահանգների, առանձին Ֆրանսիայի ու Գերմանիայի հետ։ Դա կարծես թե լավ է։ Բայց մյուս կողմից գնում ու Պուտինի հետ ստորագրում են մի փաստաթուղթ, որը ռեալ չեղյալ է համարում մեր ամբողջ աշխատանքը։ Այդ փաստաթղթում ֆիքսվում է, որ Ռուսաստանը գլխավորն է հայ-ադրբեջանական, հայ-թուրքական հաշտեցման պրոցեսում, ֆիքսում են, որ ՀԱՊԿ-ն ու ԵԱՏՄ-ն Հայաստանի համար գլխավոր համակարգերն են։ Քանի որ դու հայտարարությունով դա ֆիքսում ես, փաստորեն չեղյալ ես համարում այն լուրջ աշխատանքը, որը կատարվում է Բրյուսելի ու Վաշինգտոնի հետ։ Կրկնում եմ՝ ցավոք Հայաստանը հետևողական չէ։
-Իսկ արևմուտքի աջակցությունն այդ հարցերում ինչքանո՞վ է ռեալ։ Նկատի ունեմ՝ կոնկրետ հայ-ադրբեջանական միջնորդությունը և ոչ ղարաբաղյան հակամարտությունը։
–Արևմուտքն այսօր էլ աջակցում է։ Հենց արևմուտքն է զսպիչ մեխանիզմ Ադրբեջանի համար։ Բրյուսելի հանդիպումները, Վաշինգտոնի Պետդեպի հայտարարությունները զսպում են Ադրբեջանի հավակնությունները։ Մենք այսօր էլ այդ աջակցությունը տեսնում ենք։ Արևմուտքի կառուցողական դերակատարությունը պարզապես ակնհայտ է։
