Ռուսական Regnum լրատվական գործակալության փոխանցմամբ՝ Թուրքիայի Վանի նահանգում բնակվող մի 40-ամյա կին, ով չի ցանկացել հայտնել իր անունը, SETimes.com-ին պատմել է, որ 13 տարեկան հասակում, երբ իր ընկերները դպրոց էին հաճախում, ինքն ամուսնացել է իր հոր ընկերոջ հետ. «Ես վախենում էի, երբ նա տանն էր լինում, չէի կարողանում մտնել նրա սենյակը։ Ես երբեք չեմ ների իմ հորը՝ դրա համար»։
Իրավաբան Վիլդան Յիրմիբեզօղլուն նշում է, որ դժվար է ասել Թուրքիայում վաղաժամ ամուսնությունների կոնկրետ քանակը, քանի որ դրանցից շատերը գրանցվում են միայն իմամի մոտ. «Դա իրավիճակը դարձնում է ավելի խնդրահարույց, քանի որ այդ ամուսնությունները պաշտոնապես չեն գրանցվում, ինչն անհնար է դարձնում դինամիկային հետևելը»։
Hacettepe համալսարանի տվյալներով՝ մինչև 17 տարեկան հասակը ամուսնությունների քանակը Թուրքիայի 15-49 տարեկանների խմբում կազմում է 28 տոկոս։ Իսկ ահա՝ Թուրքիայի արևելյան (քրդաբնակ) նահանգներում այդ ցուցանիշը հասնում է մինչև 41 տոկոսի։ Չնայած որ վաղաժամ ամուսնությունների ցուցանիշը գնալով անկում է ապրում, այնուամենայնիվ, այն դեռ մնում է բարձր։ Կանանց ու տղամարդկանց իրավահավասարության խորհրդարանական կոմիտեի հաշվարկներով՝ Թուրքիայի արևելյան հատվածում բազմաթիվ ընտանիքներ խնդիր չեն տեսնում անչափահասների ամուսնության մեջ։
Աղջիկների իրավունքների պաշտպանության մեջ հմտացած «Թռչող ցախավել» հիմնադրամի ղեկավար Հալիմ Գյուները կարծում է, որ վաղաժամ ամուսնությունն առաջին հերթին կանանց իրավունքների խախտում է. «Մենք ցանկանում ենք փոխել վաղաժամ ամուսնության վերաբերյալ հասարակական կարծիքը»։
Կազմակերպությունը գործունեություն է ծավալել Թուրքիայի 54 քաղաքներում։ Թուրքիայի օրենսդրության համաձայն՝ ամուսնությունը թույլատրվում է միայն 17 տարեկանից, իսկ 15 տարեկանից ցած քաղաքացիները համարվում են երեխաներ։
Միևնույն ժամանակ Թուրքիան միացել է Երեխաների պաշտպանության կոնվենցիային, ըստ որի՝ ապօրինի են համարվում 18 տարեկանից շուտ ամուսնությունները։ Գյուները վստահեցնում է, որ թուրք օրենսդիրներն ամուսնության տարիքը 17-ից պետք է բարձրացնեն 18-ի, երբ վրա է հասնում հոգեբանական ու ֆիզիկական հասունությունը։
Գյուների խոսքերով՝ վաղաժամ ամուսնությունները հանգեցնում են հետևյալ բացասական հետևանքներին. ֆիզիկական ու հոգեբանական առողջական խնդիրներ, ոչ լիարժեք կրթություն, ինչն իր հերթին հանգեցնում է անգրագետությանը, աղքատությանն ու ընտանեկան բռնություններին։
Ծննդաբերության ժամանակ 15-19 տարեկան աղջիկների մոտ մահացության հվանականությունը 4 անգամ ավելի է, թույլ սեռի ներկայացուցիչների գործած ինքնասպանությունների քառորդ մասը բաժին է ընկնում 14-16 տարեկանում ամուսանացածներին։ Գյուներն առաջարկում է վաղաժամ ամուսնությունների դեմ պայքարել կրոնի միջոցով, քանի որ իմամներին լսում են մզկիթներ այցելող 23 միլիոն թուրք տղամարդիկ։
Հիշեցնենք, որ այս տարվա հունվարի սկզբներին քրդական Fırat գործակալությունը, վկայակոչելով Hacettepe համալսարանի սոցիոլոգիայի ֆակուլտետի պատրաստած զեկույցը, հայտնեց, որ Թուրքիայում 5,439,000 կին ամուսնացել է անչափահաս տարիքում, 7 միլիոն կին՝ ընտանիքի որոշմամբ և իր կամքին հակառակ, ևս 2 միլիոն կին՝ գլխագնով (որոշ մարդիկ շրջում են գյուղերով, հայտնաբերում չամուսնացած աղջիկներին և գլխագնի (գումար) դիմաց ամուսնացնում նրանց):
Զեկույցում նշված էր, որ Թուրքիայում ողջ ամուսնությունների 39.8 տոկոսի դեպքում հարսնացուն լինում է 18 տարեկան կամ ավելի ցածր: Իսկ ամուսնությունների 52.3 տոկոսի դեպքում վերջնական վճիռը կայացնում են ընտանիքները:
Աշխատանք ունեցող կանանց 27 տոկոսն ամուսնացած է, 11 տոկոսն աշխատանքի հետ խնդիրներ ունի, 11 տոկոսը երեխաների խնամքի և հղիության պատճառով թողնում է աշխատանքը:
