Կառավարող մեծամասնության դեմ նախկին իշխանության համախմբման մասին հնչում են տարբեր գնահատականներ, որոնք բավականին աշխուժացել են ներքաղաքական աշխուժացման այս շաբաթների ընթացքում: Այդուհանդերձ, ի՞նչ բովանդակության կամ մակարդակի վրա կարող է լինել հարցը, թե արդյոք կա՞ նախկին համակարգի այդպիսի համախմբում: Մենք այս առումով ունեցել ենք առիթ խոսելու, որ համախմբում, իհարկե, կա, սակայն առավելապես տեղեկատվա-քարոզչական տիրույթում: Դրանից դուրս նախկին համակարգի քաղաքական համախմբման մասին խոսելը ոչ միայն վաղ է, այլ, թերևս, անհամարժեք քաղաքական այն իրողությունների տրամաբանությանը, որ արձանագրվել են Հայաստանում 2018 թվականի թավշյա հեղափոխության արդյունքում: Բանն այն է, որ այդ հեղափոխությունն ինքնին բոլորովին կտրված չէ այն իրողություններից, որ հայաստանյան ներքին կյանքում ծավալվել են դրան նախորդած ամբողջ ժամանակաընթացքում: Իսկ դա նշանակում է, որ թավշյա հեղափոխությունը, լինելով Փաշինյանի խիզախ և անձնուրաց առաջնորդության և ժողովրդական կամքի արտահայտում, այդուհանդերձ, իր քաղաքական էությամբ հանդերձ, նաև հենց նախկին համակարգի անհաղթահարելի տարաձայնությունների և բաժանարար գծերի հետևանք էր: Ընդ որում, ամենևին ոչ, այսպես ասած, անսպասելի հետևանք:
Բանն այն է, որ այդ «հետևանքը» նրանց համար դիտվում էր լուծում: Այդ համակարգի տարբեր խմբեր ու թևեր Հայաստանում տեղի ունեցող հեղափոխությունը դիտում էին մյուսների հանդեպ, կամ մյուսների հետ ունեցած խնդիրների լուծում: Իհարկե, այլ հարց է, որ հեղափոխությունը ընթացել է և հետո իր հաստատած ստատուս-քվոյով եղել է ոչ բոլորի ակնկալիքներին համարժեք՝ այդպիսով առաջացնելով արդեն նոր խնդիրներ: Բայց այդ նոր խնդիրները ամենևին չեն առաջացել հների հաշվին, այսինքն՝ ինքնաբերաբար չեն բերել հների չեղարկման: Որովհետև, կրկնենք թերևս կարևորը՝ հեղափոխությունը չի եղել այսպես ասած՝ անսպասելի, իր որևէ դրսևորումով: Կարող էր լինել հավատալի կամ անհավատալի, հավանական կամ անհավանական, հնարավոր կամ անհնար, բայց նրանք բոլորը, դիտարկելով տարբերակը, աջակցել են գիտակցաբար՝ ջուր բերելուց մինչև այլ գուցե ոչ հրապարակային աջակցություն, և աջակցել են պատկերացնելով հետագա ամենատարբեր խնդիրներ:
Ըստ այդմ, շատ տրամաբանական է, որ բոլորը մեկ ընդհանուր հայտարարի են իշխանության հասցեին տեղեկատվա-քարոզչական գրոհների կազմակերպման հարցում, սակայն քաղաքական իրողությունները դրանից այն կողմ չեն անցել և չեն անցնելու, անգամ եթե լինեն հայտարարություններ միավորումների կամ գործընկերությունների մասին: Ի վերջո, հայաստանյան քաղաքական անցուդարձը, անցնող երեք տասնամյակը լավագույնս հուշել են, որ անգամ դաշինքները որևէ միասնական և ընդհանուր քաղաքականության երաշխիք չեն, և ավելին, քաղաքական միավորները հաճախ հայտնվում են նույն դաշինքի մեջ ոչ թե միմյանց օգնելու, միասնական նպատակի հասնելու, այլ առանձին նպատակների իրագործմանը խանգարելու, խոհանոցին ավելի մոտ լինելու և ժամանակից հետ չմնալու համար: Հայաստանի նախկին իշխող համակարգը գտնվում է հենց այդ տրամաբանության շրջանակում, որովհետև խնդիրները, որ ծագել են այդ համակարգում, չեն ծագել հեղափոխությունից մեկ կամ երկու օր, կամ թեկուզ տարի առաջ: Դրանք ծագել են առնվազն դեռ 2003 թվականի նախագահի ընտրությունից և խորացել տարեցտարի:
Անկասկած է մի բան, որ Հայաստանը չունի «այդ մասշտաբի իշխող համակարգի» հնարավորություն: Այստեղ է եղել նաև նախկին համակարգի ճգնաժամի բուն էությունը: Ըստ այդմ, հնարավոր չէ այդ մասշտաբի «վերամիավորում», քանի որ նրանք շատ լավ են պատկերացնում խնդիրները ոչ միայն ներքին, նաև արտաքին՝ աշխարհաքաղաքական համատեքստում: Ըստ այդմ, լավ են պատկերացնում, որ «վերամիավորումը» որևէ խորքային նպատակի շուրջ լինելու է խաբկանք, ինքնախաբեություն, ինչն արդեն իսկ խոր անվստահության հիմք է:
