ԱՄՆ Միջազգային հանրապետական ինստիտուտը (International Republican Institute, IRI) հրապարակել է Հայաստանում իրականացրած հարցման արդյունքները: Հարցումները նպատակ են ունեցել պարզելու հասարակության վստահության մակարդակը կառավարության աշխատանքի, դատաիրավական համակարգի, սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումների վերաբերյալ:
Համաձայն IRI-ի հարցման արդյունքների՝ Սահմանադրական դատարանը վայելում է 40 % վստահություն, դատախազությունը՝ 38 %, իսկ մյուս դատարանները՝ 36 %:
Սոցիոլոգ Ահարոն Ադիբեկյանի խոսքերով, սակայն, այս արդյունքները, հատկապես Սահմանադրական դատարանի մասով, չեն արտացոլում իրականությունը, քանի որ հարցումները իրականացնելիս թիրախային խումբը ճիշտ ընտրված չի եղել։ Ադիբեկյանի խոսքերով՝ շարքային քաղաքացիները չեն կարող կարծիք հայտնել Սահմանադրական դատարանի մասին, քանի որ, մեծ հաշվով, երբեք ուղիղ չեն առնչվում ՍԴ-ի հետ։ «Հարցումներ են իրականացվել քաղաքացիների շրջանում, որոնք անգամ չգիտեն Սահմանադրական դատարանի ֆունկցիոնալ նշանակությունը կառավարման համակարգում։ Սովորական քաղաքացին գաղափար չունի դրա մասին։ Սովորական քաղաքացին գիտի առաջին ատյանի, վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարանի մասին։
Երեկ ինձ զանգ են տվել մի շարք դասախոսներ, իրավաբաններ և հարցնում են՝ ինչո՞ւ, մեր երկրում Սահմանադրական դատարան կա՞։ Ավելին, նրանցից ոչ մեկ այդ հարցումներից տեղյակ չէր։ Այլ կերպ ասած՝ այդ հարցումները պետք է իրականացվեին փորձագիտական շրջանակներում, այլ ոչ թե հասարակ քաղաքացիների շրջանում, բայց անցկացվել է հասարակ քաղաքացիների շրջանում, դրա համար էլ նման բարձր ցուցանիշներ են ստացվել։ Ամեն դեպքում, դա էլի արտացոլում է հանրային կարծիքը, բայց վճռորոշ չի, քանի որ պետք է հարցնես այն մարդկանց, այն պատասխանողներին, որոնք հարցի վերաբերյալ իրազեկ են»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց Ադիբեկյանը։ Եվ հետո, սոցիոլոգի խոսքերով, հեղափոխությունից հետո ժամանակ է պետք, որ հանրությունը հարմարվի առկա իրավիճակին, գիտակցի իր պատկերացումները Հայաստանի ներկայի ու ապագայի վերաբերյալ, նոր նմանատիպ հարցումներ արվեն։ «Իսկ հիմա որևէ հարցման արդյունք չի արտացոլի իրական պատկերը, քանի որ այդ պատկերացումները ձևավորման շրջանում են»,- եզրափակեց Ադիբեկյանը։
«GALLUP International association»-ի հայաստանյան ներկայացուցչության տնօրեն Արամ Նավասարդյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց, որ չի մեկնաբանում այլ սոցիոլոգիական հարցումների արդյունքները։ Նա, սակայն, նշեց, որ նմանատիպ հարցումներ իրականացրել են նաև իրենք, որոնք կհրապարակվեն հաջորդ շաբաթ։ «Վերջնական արդյունքները դեռևս հայտնի չեն, հաշվարկման փուլում են, դրա համար չեմ կարող ասել՝ մեր հարցումները տարբերվում են հրապարակվածից, թե ոչ»,- ասաց Նավասարդյանը։
Մեր դիտարկմանը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քաղաքական իշխանությունը, մասնագիտական հանրությունը ՍԴ-ում առկա իրավիճակը գնահատում է որպես ճգնաժամ, կարո՞ղ է այդ ֆոնին 40 տոկոս վստահություն լինել այդ կառույցի նկատմամբ, Նավասարդյանը պատասխանեց. «Քաղաքական իշխանության կողմից որակումները մի բան են, իրականությունը՝ այլ բան է։ Բայց ես չեմ կարծում, որ դատական իշխանությունում որոշակի փոփոխություններ իրականացվել են վերջին տարիների ընթացքում, առհասարակ։ Եթե փոփոխություններ չեն իրականացվել, ապա այդ ինստիտուտների նկատմամբ վերաբերմունքը չի կարող փոխված լինել։ Վերաբերմունքի փոփոխություն կարող է առաջանալ նաև լրատվամիջոցներում հարցի թիրախավորման, պիտակավորման ֆոնին»։
Դատական համակարգի մասին, հիշեցնենք, ամենասուրը արտահայտվել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Նա «Ազատություն» ռադիոկայանին տված իր հարցազրույցներից մեկի ժամանակ մասնավորապես ասել է. «Տիրոջ ստրուկ դատական համակարգ ունենք։ Հեղափոխությունից հետո մեկ տարվա ընթացքում դատավորները և դատական համակարգը փոխարենը զբաղվեր ինքնամաքրմամբ, ընկած տերեր են փնտրում, անկյուններում իրենց հին տերերին են փնտրում, դռների տակ վնգստում են, որ եկեք մեզ տիրություն արեք։ Այս դատական համակարգն անհամատեղելի է նոր Հայաստանի հետ։
Իսկ ՍԴ-ի մասին վարչապետն ասել էր, որ Հրայր Թովմասյանը «բուդկայի» նման սեփականաշնորհել է Սահմանադրական դատարանը։
Դե իսկ վերջին շրջանում ՍԴ դատավոր Վահե Գրիգորյանի կողմից ՍԴ ճգնաժամի վերաբերյալ հրապարակված երկու ծավալուն մեկնաբանություններում պարզորոշ ի ցույց էր դրվել այն պատկերը, որը իրականում տիրել է ՍԴ-ում տարիներ շարունակ։
