Վերաքննիչ քրեական դատարանում ընթանում է Սանթուր Դոմբրյանի ու ևս երկու ամբաստանյալի գործով բերված վերաքննիչ բողոքների քննությունը:
Գործը քննվել է Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանում Լեռնիկ Աթանյանի նախագահությամբ:
Սանթուր Դոմբրյանը ժամկետային զինծառայող է եղել, ջոկի գնդացրորդ:
Ըստ մեղադրանքի՝ նա 2012 թվականի հուլիս-օգոստոսին վաշտի համածառայողների ներկայությամբ ծաղրուծանակի է ենթարկել շարքային Հայկ Կ.-ին:
Բացի դրանից, շարքային Սանթուր Դոմբրյանը 2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, ժամը 12-ի սահմաններում դասակի հրամանատար, լեյտենանտ Մովսիսյանին կանչել է զորամասի պահեստարան՝ առանձնազրույցի:
Մի քանի օր առաջ շարքից ուշանալու պատճառով լեյտենանտի կողմից իրեն դիտողություն անելու կապակցությամբ շարքային Դոմբրյանը վիճաբանության մեջ է մտել Մովսիսյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածներ է հասցրել Մովսիսյանին՝ ձախ միջկողային ու գոտկային շրջանների ծակած-կտրած վերքերի, փափուկ հյուսվածքների խորանիստ շերտերի վնասման ձևով նրա առողջությանը պատճառելով միջին ծանրության վնաս՝ առողջության տևական քայքայումով:
Արմեն Երեմյանը նույնպես ժամկետային զինծառայող է եղել, ջոկի վարորդ, շարքային:
Ըստ մեղադրանքի՝ Երեմյանը 2012 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, ժամը 14-ի սահմաններում Սանթուր Դոմբրյանի ու Նարեկ Սերոբյանի հետ մյուս համածառայողների ներկայությամբ ծաղրուծանակի է ենթարկել շարքային Հայկ Կ.-ին, իսկ վերջինիս կողմից «կատակները» դադարեցնելու վերաբերյալ արված նկատողությունից հետո բռնել է նրա համազգեստի օձիքից, հրել ու քաշքշել նրան:
Հայկ Կ.-ին խմբովին ծաղրելու, նրան քաշքշելու համար մեղադրանք է առաջադրվել նաև շարքային Նարեկ Սերոբյանին:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում Սանթուր Դոմբրյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն: Նա հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց:
Արմեն Երեմյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել, բայց նույնպես հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց:
Նարեկ Սերոբյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել, բայց հայտնել է, թե իրեն մեղադրանք է առաջադրված խմբով Հայկ Կ.-ին ծաղրուծանակի ենթարկելու համար, մինչդեռ ինքն ընդամենը մեկ անգամ կատակել է Հայկի հետ, ասել է. «Տնաշեն, էնքան ես չաղացել, ոնց որ հղի լինես»:
Հայկն ասել է, որ նման կատակներն իրեն դուր չեն գալիս, պահանջել է չկրկնել:
Իր և Հայկի միջև քաշքշոց չի եղել:
Շուրջ երկուսուկես ամիս ծառայելուց հետո գնացել են հրաձգարան: Կրակելուց հետո ինքն ու մյուս զինվորները նստել են մեքենա, զրուցել են իրար հետ: Հանկարծ նկատել են, որ խրամատում գտնվող զինծառայողները խառնաշփոթ վիճակում են: Մոտեցել է բժշկի մեքենան, ինչ-որ մեկին այդ մեքենան են դրել… Այդ «ինչ-որ մեկը» շարքային Հայկն էր:
2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ի առավոտյան զինվորներին տարել են հրաձգարան: Հայկ Կ.-ն գնդացրորդ է եղել:
Ըստ վկաներից մեկի ցուցմունքի՝ Հայկը վերջինն է կրակել: Երբ կրակելու հերթը Հայկինն է եղել, վկան օգնել է, որ ժապավենը հարմարեցնի նրա զենքին:
Զենքը լիցքավորել է Հայկը: Վկան դուրս է եկել խրամատից: Հայկը զեկուցել է, թե պատրաստ է: Երեք փամփուշտ կրակելուց հետո Հայկը շրջվել է: Վաշտի հրամանատարը հարցրել է, թե ինչու է շրջվել: Հայկը, ըստ վկայի, աջ ձեռքով բռնել էր զենքը ու շրջվել դեպի զինծառայողները: Զինվորները խառնվել են իրար: Վաշտի հրամանատարը գնացել է դեպի Հայկը ու ասել՝ սպասի:
Մեկ ուրիշ վկա հայտնել է, թե տեսել է Հայկին՝ գնդացրի փողին հենված ու այդ պահին լսվել է կրակոց: Հայկն ինքնասպան է եղել:
Թե ինչքանով է հնարավոր գնդացրով այսպես արագընթաց կերպով ինքնասպան լինել՝ դժվար է ասել:
Դատաքննության ընթացքում հարցաքննվել է փորձագետ Հրայր Ղուկասյանը, ով պնդել է իր տված եզրակացությունը, հայտնել, թե փորձաքննության ներկայացված գնդացիրը եղել է սարքին վիճակում, ձգանին մեկ հպման դեպքում կարող էր մի քանի կրակոց արձակվել, իսկ վնասվածքները կարող են տեղակայված լինել տուժողի մարմնի տարբեր մասերում:
Հայկի դիահերձմանը ներկա հորեղբայրը հայտնել է, որ Հայկի մարմնի վրա կրակոցի երեք հետք է եղել, որոնցից երկուսը մի կողմի վրա են եղել, երրորդը՝ այլ կողմի: Աջ ձեռքի մատները, բացի բութ մատից, սևացած են եղել:
Հայկի մարմնի վրա առկա կրակոցի երեք վերքերը նրա հարազատներին հիմք են տվել կասկածելու, թե Հայկը չէր կարող իր վրա երեք անգամ կրակել, ուրեմն Հայկի վրա կրակել է մեկ ուրիշը:
Հայկի մահվան հանգամանքների քննությամբ տուժող կողմը բավարարված չէ: Զինվորը ծանր գնդացիրը կարողացել է շատերի, այդ թվում՝ սերժանտի ու վաշտի հրամանատարի ներկայությամբ ուղղել իր վրա, կրակոց արձակել… Եթե այդպես է եղել, ժամանակ չի՞ եղել զինվորին խանգարելու, չէ՞ որ նա վարժ կրակող չէր, ըստ երևույթին՝ արագաշարժ էլ պիտի որ չլիներ…
Արդյո՞ք կատարվել է բազմակողմանի ու խոր քննություն՝ հրաձգարանի խրամատում զինվորի մահվան կապակցությամբ:
Ըստ համածառայողների վկայությունների՝ Հայկը անընդհատ բողոքել է ծնկների ցավից: Նա նաև գիշերամիզություն է ունեցել:
Արդյո՞ք առողջական խնդիրները բավական լուրջ չեն եղել, չեն խոչընդոտել նրա զինվորական ծառայությանը: Ի՞նչն է երիտասարդին այնքան նեղել, որ, եթե հաստատված է համարվում ինքնասպանության վարկածը, նա գնդացրով, շատերի աչքի առաջ դիմել է այդ ծայրահեղ քայլին: Ինչի՞ դեմ է ընդվզել, եթե իրոք այդպես է կատարվել ամեն բան:
Հայկին ծաղրած զինծառայողները նրա գիրությունը դարձրել էին թիրախ, պարբերաբար ասել էին, թե էնքան չաղ է, ոնց որ հղի լինի, ե՞րբ պիտի ծննդաբերի և այլն:
Այս ծաղրանքներին Հայկը ցավոտ էր արձագանքել: Իսկ ծաղրողների խումբը, տեսնելով, որ մարդը նեղվում է, ավելի չէ՞ր ոգևորվել: Քաշքշել են, միգուցե՝ հարվածել…
Այս գործով մեղադրանք չկա ինքնասպանության հասցնելու համար: Այդպես էլ հասկանալի չէ՝ ի՞նչն է զինվորին հասցրել նման ծանր ինքնասպանության՝ ծնկների ցա՞վը, գիշերամիզությո՞ւնը, համածառայողների ծա՞ղրը՝ գիրության պատճառով:
Հետմահու դատահոգեբանական փորձաքննության եզրակացությամբ էլ ստացվում է, որ զինվորը չի կարողացել հարմարվել զինծառայությանը: Բայց հետմահու կատարված փորձաքննությամբ արդյո՞ք բոլոր հարցերին է հնարավոր պատասխան գտնել:
Սանթուր Դոմբրյանը դատապարտվել է զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքի պահանջների խմբակային խախտման, ինչպես նաև լեյտենանտին դանակահարելու համար:
Նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել 4 տարի 6 ամիս ազատազրկումը: Պատժի սկիզբը՝ 2013 թվականի հունվարի 14-ից:
Արմեն Երեմյանը և Նարեկ Սերոբյանը դատապարտվել են զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքի պահանջների խմբակային խախտման համար: Համաներման կիրառմամբ նրանք ազատվել են սահմանված պատժից՝ մեկուկես տարի ազատազրկումից:
Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կայացրած դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Սանթուր Դոմբրյանի շահերի պաշտպանը և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչը:
Առաջինն իր պաշտպանյալի արարքի վերաորակում է խնդրում, քանի որ նրա կատարածն ավելի մեղմ հանցարարք է համարում:
Իսկ տուժող կողմի ներկայացուցիչ Արթուր Սաքունցը պահանջում է բեկանել դատավճիռը, գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ տուժողի մահվան հանգամանքների վերաբերյալ ավելի խոր քննություն կատարելու, մեղավորներին ըստ կատարած արարքների՝ պատժելու համար:
Այսօրվա նիստը վերաքննիչ քրեական դատարանում հետաձգվեց մեղադրողի բացակայության պատճառով: Մեղադրողը գրավոր առարկություններ էր ներկայացրել երկու բողոքի դեմ էլ:
Բողոքաբերները չցանկացան բողոքները հիմնավորել մեղադրողի բացակայությամբ:
Հաջորդ դատական նիստը կկայանա ապրիլի 28-ին:
ԼԻԼԻԹ ՔԱԼԱՇՅԱՆ
