Հայաստանի վարչապետի հրաժարականից հետո գլխավոր հարցը մնում է այն, թե ով պետք է զբաղեցնի Հայաստանի գործադիր իշխանության ղեկավարի պաշտոնը: «Առաջին լրատվական»-ի Realpolitik հաղորդաշարի հյուրն է Հայաստանի քաղաքագետների միության նախագահ Հմայակ Հովհաննիսյանը:
– Պարոն Հովհաննիսյան, նախ՝ ինչպե՞ս եք գնահատում հրաժարականը, որքա՞ն էին դրա ներքին պատճառները, որքա՞ն՝ արտաքին պատճառները, և ապա անցնենք հնարավոր թեկնածուներին:
– Քաղաքական սոցիոլոգիայում կա մի ուղղություն, որը կոչվում է кондиционализм: Այդ տերմինը վերցված է բժշկությունից, այսինքն՝ հիվանդության զարգացմանը նպաստում են որոշակի պայմաններ: Այդ պայմաններից մի քանիսն էլ հենց հիվանդության պատճառներն են: Այդ տերմինով անվանակոչվել է մի ամբողջ ուղղություն:
Իհարկե, Տիգրան Սարգսյանի հրաժարականը պայմանավորված է մի շարք պատճառներով, բայց կա մի առանցքային գերպատճառ: Դա այն է, որ Տիգրան Սարգսյանը և իր կաբինետը պետք է հեռանային սեպտեմբերի 3-ից հետո, որովհետև եթե կառավարությունը չի կիսում այն կուրսը, որը պարտավորված է իրականացնել, որը որդեգրել է հանրապետության նախագահը, ուրեմն պետք է հրաժարական տա: Նա ներքուստ չի կիսել և չի կիսում այդ կուրսը, և այդ պայմաններում կառավարությունը ստանձնեց իր պարտավորությունները՝ նպատակ ունենալով նախապատրաստել Հայաստանի անդամակցությունը Եվրամիության Ասոցացման համաձայնագրի ձևաչափին: Այն իրավիճակում, երբ պարզ դարձավ, որ այդ երեքուկես տարիների աշխատանքը մեծ հաշվով ջուրն է ընկնելու և ըստ էության մի կողմ է դրվելու, ապա հասկանալի է, որ այս կառավարությունը պետք է հեռանա, և ինքը՝ Տիգրան Սարգսյանը պետք է հեռանա: Եթե նա հրաժարական ներկայացներ հենց սեպտեմբերի 3-ից հետո, ապա դա կլիներ նախագահին նետված ձեռնոց, իսկ Տիգրան Սարգսյանը Հանրապետական կուսակցության գործիչ է, և պարզ է, որ դա իր համար անընդունելի ճանապարհ էր:
Բացի դրանից՝ կար մի տեսական հնարավորություն՝ այն «և…և»-ը, որի մասին խոսում էր կառավարությունը, բայց համաձայնեք, որ այդ «և…և»-ը վերջնականապես թաղվեց այն ժամանակ, երբ ընդամենը մի քանի օր առաջ Տիգրան Սարգսյանը Բրյուսելում ճիգեր էր գործադրում՝ փորձելով համաձայնագրի քաղաքական մասը վավերացնելու միջոցով օգտվել այն նույն հնարավորությունից, որը Եվրամիության կողմից տրվել էր Ուկրաինային: Նա ստացավ շատ կոշտ պատասխան, որ Հայաստանը այլ հարթության վրա է հայտնվել և այսօր արդեն իսկ նախապատրաստվում է անդամակցել ՄՄ-ին, իսկ միառժամանակ հետո՝ Եվրասիական տնտեսական միությանը, ուստի Հայաստանը չի կարող օգտվել նման հնարավորությունից, որից կարող է օգտվել Ուկրաինան, քանի որ վերջինս պահպանել է եվրաինտեգրման գործընթացը շարունակելու դիրքորոշումը: Սա, կարելի է ասել, վերջին կաթիլն է, որը ցույց տվեց, որ «և…և»-ը կմնա տեսական հնարավորություն և իրական քաղաքականության հետ որևէ կապ չի ունենա: Ուստի Տիգրան Սարգսյանի որոշումը ուղղակի պետք է տեղավորվեր որոշակի ներքաղաքական կառուցվածքի մեջ:
