Երբ բոլորը հիացած են անցկացված ընտրությունների որակով ու արդյունքներով, պարտավոր ենք հանդես գալ սթափեցնող վերլուծականներով։ Իրավիճակը, մեղմ ասած, այնքան էլ իդեալական չէ՝ ինչպես ներկայացնում են հեղափոխության թիմի անդամները։
Ընտրություններն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու հարթության վրա՝ ընթացակարգային ու քաղաքական։ Ընթացակարգային առումով հեղափոխությունն անշուշտ մեծ առաջընթաց է գրանցել, որովհետև դեկտեմբերի 9-ի քվեարկությունը մոտ է եղել եվրոպական չափանիշներին, չեն եղել ընտրակեղծարարության փաստեր, ինչը, հուրախություն մեզ, գրեթե միաբերան փաստում են նաև միջազգային դիտորդները՝ արևմտյան ու ռուսական։ Ի դեպ, այն փաստը, որ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձներ է ստանում աշխարհի գրեթե բոլոր անկյուններից, ոչ թե նրա քաղաքականության աջակցության, այլ հենց ընտրությունների ընթացակարգային պատշաճ որակի գնահատումն է։ Համաշխարհային հանրությունն անթաքույց հույս ունի, որ Հայաստանում արմատախիլ է արվում ընտրությունների կեղծման արատավոր համակարգը։
Նույն հիացական շեշտադրումներով չենք կարող խոսել ընտրությունների բովանդակային կամ քաղաքական բաղադրիչի մասին։ Երբ խորհրդարանում ԸՕ բարեփոխումները տապալվեցին, ակնհայտ էր, որ էապես սահմանափակվում են քաղաքական ընտրություններ անցկացնելու ինստիտուցիոնալ, իրավական հիմքերը։ Ուսումնասիրեք, թե ովքեր են մանդատ ստացել ռեյտինգային համակարգով, ասվածի մեջ կհամոզվեք ինքներդ։ Իշխանության ճամբարում առաջատարը Սասուն Միքայելյանն է, ընդդիմության ճամբարում՝ Գագիկ Ծառուկյանի թիկնազորի պետ Էդուարդ Բաբայանը։ Երկուսն էլ գուցե դրական մարդիկ են, սակայն չեն ասոցացվում քաղաքականության հետ։
Նորանշանակ մարզպետները համատարած ստացել են 15-20 հազար ձայն։ Որևէ մեկը բանական կերպով չի կարող համոզել, որ դա նրանց լավ կամ արդյունավետ գործունեության հանրային գնահատականն է։ Մի քանի ամսվա մեջ մարդիկ չէին կարող վայելել իրնց մարզպետների լավ աշխատանքի պտուղները, մանավանդ, որ նրանցից շատերի նկատմամբ իրենց մարզերում կան դժգոհություններ, որոնց մասին, ի դեպ, լուսաբանված է ԶԼՄ-ներում։
Այստեղ պետք չէ բարդացնել իրավիճակը ու տրվել խորքային վերլուծությունների, որովհետև ակնհայտորեն գործ ունենք երկու պարզունակ վարկածի հետ։ Մարզպետնեը կա՛մ «նստած» են Նիկոլ Փաշինյանի բարձր վարկանիշի վրա ու, ըստ էության, մսխում են այն, կա՛մ էլ գործ ենք ունեցել վարչական ռեսուրսի, այսպես ասած՝ քաղաքակիրթ կամ լատենտ կիրառման հետ։
Երկրորդ պարագայում խնդիրն ավելի բարդ է ու լուրջ մտորումներ պետք է առաջացնի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ։ Օրինակ՝ վատ չէր լինի, եթե Փաշինյանն ուսումնասիրեր, թե իր անհայտ «պոպուլյար» մարզպետները հատկապես որ գյուղերում են շատ քվեներ ստացել։ Համոզված ենք՝ կհայտնաբերվի, որ դրանք այն համայնքներն են, որտեղ շարունակում են պաշտոնավարել հանրապետական գյուղապետերը՝ հաստափոր կոպրոմատներով։ Եթե այսօր կոմպրոմատը քվե է ծնում, վաղը կարող է կոռուպցիոն սխեմայի մոտիվ դառնալ։
Ի դեպ, հատկանշական է, որ «Իմ քայլը» դաշինքի ռեյտինգային թեկնածուներից երրորդ արդյունքը արձանագրել է ԱԻ նախարար Ֆելիքս Ցոլակյանը՝ Շիրակի մարզում ստանալով 24000-ից ավելի քվե։ Մեկուկես տարի առաջ այս մարդը Շիրակում ստացել էր գրեթե նունքան քվե՝ Սերժ Սարգսյանի իշխանությունը երկարաձգելու կարգախոսով։ Եթե մեր հասարակությունը այսքան թեթև է վերաբերվում ճամբարափոխությանն ու քաղաքական կոմֆորմիզմին, ապա արժեքային առումով հեղափոխությունը քիչ բան է փոխել ու պետք չէ քաղաքական տեսանկյունից մեծ պահանջներ ներկայացնել ավարտված ընտրություններին։
