Եթե Սերժ Սարգսյանն ի հեճուկս իր խոստման, որոշի առաջադրվել վարչապետի թեկնածու, դա կարող է կտրուկ սրել Հայաստանում ներքաղաքական իրավիճակը: Այս մասին, երեկ ԱԺ-ում հայտարարել է «Ելք» խմբակցության ղեկավար Նիկոլ Փաշինյանը: Վերջինս ավելի ուշ հայտարարել է, թե այդ մասին ասել է նաև ՀՀԿ-ի կողմից նախագահի թեկնածու առաջադրված Արմեն Սարգսյանին, երբ երեկ նա հյուրընկալվել է «Ելք» խմբակցությանը: Փաշինյանի հայտարարությունն ինտրիգային է և բազմաթիվ հարցեր է ծնում:
Բանն այն է, որ Սերժ Սարգսյանի վարչապետության հեռանկարը նույնքան իրական էր նաև 2015-ի դեկտեմբերին` սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի ժամանակ, առավել ևս` անցյալ տարվա ապրիլին, երբ խորհրդարանական ընտրություններում ՀՀԿ-ի շռնդալից հաղթանակը միանգամայն լեգիտիմ հիմքեր էր ստեղծում Սարգսյանի ապագա վարչապետության համար: Իհարկե, շատ հնարավոր է, որ նման հեռանկար ընդդիմությունը պատկերացրել է նաև 2015-ին կամ 2017-ին, սակայն ռեսուրսներ չի ունեցել` այն կանխելու համար: Ամբողջ խնդիրն այն է, որ հիմա ընդդիմության խնդիրը շատ ավելի բարդ է, որովհետև եթե Սերժ Սարգսյանը վարչապետ դառնալու վերջնական որոշում ունի, ապա դա հնարավոր է կանխել միայն իրական ֆորս-մաժորի դեպքում, երբ հասարակության տոտալ ճնշումը կհանգեցնի խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների կամ խորհրդարանական վերադասավորումների:
Առաջիկա երկու ամսում նման սցենար պատկերացնելը դուրս է ռեալ պոլիտիկի տրամաբանությունից: Նույն «Ելքի» երկու երթերի սակավամարդությունը ցույց տվեց, որ հասարակությունը տոտալ անվստահություն ունի նաև ընդդիմության հանդեպ, եթե անգամ խնդիրը վերաբերում է ժողովրդի համար կենսական` թանկացումների դեմ պայքարին:
Խորհրդարանական ընտրություններին հաջորդած տաս ամիսների ընթացքում ընդդիմությունն ոչինչ չի արել իշխանության և հասարակության ապրիլի 2-ի կոնսենսուսը չեղարկելու ուղղությամբ և գրեթե վստահաբար կարելի է պնդել, որ հասարակությունը նույնիսկ վարժված է Սարգսյանի վարչապետության հեռանկարին և մարգինալացման են դատապարտված բոլոր այն ակցիաներն, որոնք, ըստ էության, չունեն օրակարգ և կառուցվում են բացառապես Սերժ Սարգսյանին հեռացնելու կարգախոսի շուրջ:
Սակայն շատ հնարավոր է` Նիկոլ Փաշինյանն ակնարկում է այն մասին, որ Սերժ Սարգսյանի վարչապետության դեպքում ներքաղաքական իրավիճակը սրելու են համակարգի սեգմենտները, ենթադրաբար` նրանք, ովքեր հակված են ապրիլից հետո ևս` վարչապետի պաշտոնում տեսնել Կարեն Կարապետյանին: Տեսականորեն, իհարկե, հնարավոր է նման տարբերակ, սակայն գործնականում բացառվում է նաև այս սցենարը:
Կարեն Կարապետյանը հայկական ծագում ունեցող ռուսական կապիտալի ներկայացուցիչն է: Ինքնին հասկանալի է, որ Սամվել Կարապետյանը Հայաստանում, անգամ` մեծ ցանկության դեպքում, չի կարող նախաձեռնել պալատական հեղաշրջում` առանց Մոսկվայի հրահանգի, իսկ Պուտինը քաջալերում է ստատուս-քվոյի պահպանումն` ինչպես ռուսաստանյան համակարգում, այնպես էլ` այսպես կոչված, եվրասիական «կայսրությունում»:
Չմոռանանք նաև, որ ռուսական կապիտալի գործողություններն իրապես կաշկանդված են նաև` ԱՄՆ ֆինանսների նախարարության կողմից, այսպես կոչված, «Կրեմլի ցուցակի» հրապարակումից հետո: Սամվել Կարապետյանի որևէ ուղղակի միջամտություն Հայաստանի քաղաքական գործընթացներին, ըստ էության, լեգիտիմացնելու է նրա ներկայությունը ամերիկյան «սև ցուցակում»` դրանից բխող սանկցիոն հետևանքներով: Մյուս կողմից` եթե խոսքը ներիշխանական սրացումների մասին է, ապա դրանից ի՞նչ է շահելու հասարակությունը: Պալատական խարդավանքներն, որպես կանոն, չեն ունենում երկրի առողջացման կամ արդիականացման օրակարգ:
Այսօր Սերժ Սարգսյանն օբյեկտիվորեն հայաստանյան համակարգի ստատուս-քվոն է և ակնհայտորեն իրավիճակը սրվելու է, եթե ապրիլին նա ինչ-որ պատճառով հրաժարվի զբաղեցնել վարչապետի պաշտոնը` խախտելով ուժերի բալանսն ու հավասարակշռությունն իշխանության ներսում: Եվ այս համատեքստում իսկապես պարզ չէ, թե որ սցենարն է երկրի համար դրական` իրավիճակի սրո՞ւմը` դրական հանգուցալուծման աղոտ հույսով, թե՞ անվերջ սպասումը, որը ստատիկ փակուղային վիճակ է դարձել երկրի համար:
