Պաշտոնական Մոսկվան շարունակում է ակտիվորեն ազդակներ ուղարկել Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի կարգավորման մասին: ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի՝ փուլային մոտեցման մասին վերջին հայտարարությունից հետո խնդրին անդրադարձել է նաև արտգործնախարարության մամուլի խոսնակ Մարիա Զախարովան՝ ասելով, որ անհրաժեշտ է բարձրացնել Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման արդյունավետությունը, ոչ թե ակտիվությունը: Այս լույսի ներքո հետաքրքիր է նաև այն տեղեկությունը, որ Ռուսաստանի արտգործնախարարը փետրվարի 1-ին քննարկելու է ղարաբաղյան հարցը ԵԱՀԿ գործող նախագահ Անջելինո Ալֆանոյի հետ:
«Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում անդրադառնալով այս հայտարարությանը՝ արտաքին քաղաքականության, պաշտպանության և անվտանգության հարցերի փորձագետ Գրիգորի Տրոֆիմչուկը կարծիք հայտնեց, Մարիա Զախարովան մտահոգություն է հայտնել այն խնդրի առնչությամբ, որ բանակցային գործընթացը 2016 թ. ապրիլյան իրադարձություններից հետո բավական ակտիվ է ընթանում, բայց արդյունքները քիչ են, և դա լարվածություն է առաջացնում բանակցային պրոցեսում:
«Ըստ երևույթին, Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը ադեկվատ, իրատեսորեն է գնահատում այս իրավիճակը և հասկանում է, որ մասնավորապես Ադրբեջանի մոտ հարցեր են կուտակվում՝ կապված հատկապես բանակցությունների արդյունավետության հետ: Հարցն այսպես է դրված՝ առկա բոլոր փաստաթղթերի խորապատկերին որքա՞ն կարող է շարունակվել բանակցային գործընթացը: Շուտով կլրանա 2016 թ. Ապրիլյան պատերազմի երկրորդ տարին: Եվ որքա՞ն պետք է կողմերը շարունակեն բանակցել. երկո՞ւ տարի, երե՞ք տարի, հի՞նգ տարի, իսկ գուցե քսա՞ն տարի՝ ինչպես եղավ բանակցությունների նախորդ փուլում՝ նախքան Ապրիլյան պատերազմը: Սա այսօր հիմնական հարցն է: Հարկավոր են ինչ-որ տեղաշարժեր, որպեսզի այս բանակցային գործընթացը կարողանա շարունակվել, նույնիսկ եթե չլինեն արմատական լուծումներ, որոնք պահանջում է Ադրբեջանը»,- մեկնաբանեց փորձագետը:
Բայց չէ՞ որ Հայաստանը ևս ունի սկզբունքային պահանջներ բանակցությունների շրջանակներում: Օրինակ՝ Վիեննայի և Սանկտ Պետերբուրգի պայմանավորվածությունների կատարումը, Մինսկի խմբի շրջանակներում ընդունված սկզբունքների և տարրերի ու մասնավորապես՝ Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնորոշման իրավունքի ճանաչումը Ադրբեջանի կողմից, որը Բաքուն մերժում է կատեգորիկ կերպով: Մինչդեռ ադրբեջանական կողմը փորձում է ներկայացնել խնդիրն այնպես, կարծես թե միայն Ադրբեջանն է շահագրգռված, որպեսզի առաջընթաց լինի հակամարտության կարգավորման մեջ:
Դիտարկմանը Գրիգորի Տրոֆիմչուկը պատասխանեց, թե քանի որ քննարկում ենք Ռուսաստանի արտգործնախարարության հայտարարությունը, ապա նախ և առաջ պիտի ելնենք Ռուսաստանի դիրքորոշումից և հասկանանք Մոսկվայի մեծ դերը այս պրոցեսում: Փորձագետի կարծիքով՝ Ռուսաստանի նախագահ Պուտինի կոչը կողմերին՝ գտնելու փոխզիջում, ստեղծում է շփման եզրեր, ուստի պետք է կենտրոնանալ ոչ թե նման բարդ խնդիրների վրա, այլ փորձել փոխզիջումային սկզբունքի հիման վրա հասնել ինչ-որ պրակտիկ արդյունքների:
«Պետք չի սպասել, թե երբ Հայաստանն ու Ադրբեջանը համաձայնության կհասնեն փաթեթի բոլոր հարցերի շուրջ: Հարկավոր է աշխատել այն փոխզիջումային հիմքի վրա, որն արդեն կա: Ես կելնեի այն առաջարկից, որն արել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահը»,- կարծում է ռուսաստանցի փորձագետը:
Իսկ ԵԱՀԿ գործող նախագահի հետ Լավրովը քննարկելու ղարաբաղյան հիմնախնդրի հետ կապված հարցերի այն նույն համալիրը, որը մշտապես քննարկվում է: Տրոֆիմչուկի խոսքերով՝ սա ընդունված պրակտիկա է: Ռուսաստանի արտգործնախարարը սովորաբար հանդիպում է նորանշանակ պաշտոնյաների հետ և տեղեկացնում է նրանց կարգավորման ընթացքի մասին:
«Փետրվարի 1-ի հանդիպումը ինքնին շատ կարևոր է Ռուսաստանի համար: Ռուսաստանը, բնականաբար, հանդիպում է բոլոր նոր դեմքերի հետ՝ ինչպիսն, օրինակ, ԱՄՆ-ի նոր համանախագահն էր Մինսկի խմբում՝ Էնդրյու Շոֆերը: Քննարկում է խնդիրները, տեղեկացնում է գործընկերներին ընթացքի մասին, բայց այս ամենը մտնում է տեխնիկական միջոցների հավաքակազմի մեջ, սակայն մենք պետք է խոսենք գործնական արդյունքի մասին, որովհետև եթե այն չլինի, դա լուրջ լարվածություն կարող է առաջացնել գործընթացում»:
