«Առաջին լրատվական»–ի զրուցակիցն է ՀՀԿ փոխնախագահ Ռազմիկ Զոհրաբյանը:
– Պարոն Զոհրաբյան, Շանթ Հարությունյանի մասնակցությամբ այս վերջին իրադարձությունները ևս մեկ անգամ ապացուցում են, որ Հայաստանում իշխանությունների նկատմամբ մեծ դժգոհություն կա: Եվ որ այդ դժգոհությունը միգուցե երբեմն չի արտահայտվում, բայց ժամանակ առ ժամանակ բռնկվում և նման դրսևորումներ է ստանում: Արդյոք նման երևույթները մտահոգո՞ւմ են իշխանություններին:
– Աշխարհում չկա որևէ պետություն, որտեղ իշխանությունների նկատմամբ դժգոհություններ չլինեն, քանի որ ցանկացած երկրում հիմնական խնդիրների լուծումը կախված է իշխանություններից: Եվ բնական է, որ դժգոհությունները պիտի իշխանություններից լինեն: Իդեալական հասարակություն կամ պետություն գոյություն չունի: Մենք էլ ընդամենը 22 տարվա պետություն ենք և դեռ չենք հասել այն մակարդակին, որ տնտեսական և սոցիալական խնդիրները լուծված լինեն, ու դժգոհություններ չլինեն: Եվ մենք ասել ենք, որ Եվրոպայի հետ համագործակցում ենք բարեփոխումների ոլորտում իրավական պետության կառուցման նպատակով: Հիմա էլ շարունակում ենք համագործակցել և ակնկալում ենք, որ Վիլնյուսի գագաթնաժողովում քաղաքական փաստաթուղթ ստորագրվի: Եվ մենք շարունակում ենք հարել եվրոպական արժեքներին:
– Այնուամենայնիվ, ինչպե՞ս եք գնահատում Շ. Հարությունյանի հետ կապված այդ իրադարձությունները:
– Մենք գիտենք, որ Շանթը անհավասարակշիռ անձնավորություն է: Մարտի 1-ի դեպքերից հետո, հիշում եք, նրան ազատ արձակեցին՝ համարելով անմեղսունակ: Եվ հիմա իմանալով, որ այդ անձն այդ ձևակերպմամբ է ազատվել և նորից գալիս է Ազատության հրապարակ ու հեղափոխություն սկսելու, շենքեր գրավելու, Հայաստանից փախցնելու առաջարկներ անում, դրան ավելի շուտ արձագանք պետք է տրվեր: Նրա կոչերն ավելի շուտ դիվերսիոն էին, երբ ասում էր, թե պայթեցնենք ԿԳԲ-ի շենքը, նախագահականը գրավենք և այլն: Եվ երբ ասում էր, թե պետք է բենզինի շշեր, պայթուցիկներ ու փայտեր բերենք, պետք է որ զգուշավորություն ցուցաբերվեր նրա անձի նկատմամբ: Նա անհավասարակշիռ արարքներ շատ է թույլ տվել: Եթե մարդուն մի անգամ պետական պատժահիմնարկից ազատում ես որպես անմեղսունակ, բնականաբար պետք է հասկանալի լիներ, որ նա անհավասարակշիռ քայլերի է ընդունակ:
– Չ՞եք կարծում, որ այդ օրերի միջադեպերը հասարակության մեջ կուտակված դժգոհությունների պոռթկում էին:
– Հայաստանում միշտ էլ ցույցեր ու ակցիաներ եղել են, բայց այդ դեպքը նման զանգվածային միջոցառումների դեպքում խախտում էր, նրանք արդեն օրինական ճանապարհով չէին գնում: Այդ դեպքում իրավապահ մարմինները պարտավոր են ընդհատել, չթողնել, և իրավապահ մարմինները գործել են օրենքի համաձայն: Ոստիկանները զինված էլ չեն եղել, մինչդեռ Շանթի խումբը զինված է եղել փայտերով և ինքնաշեն պայթուցիկներով: Եվ փառք Աստծո, որ զոհեր ու շատ վիրավորներ չեն եղել:
– Ասում եք, թե բոլոր երկրներում էլ հասարակությունը դժգոհ է իշխանություններից, բայց մեզ մոտ այն ավելի շատ է, քանի որ պաշտոնապես աղքատությունը 30 տոկոսից ավելի է, և արտագաղթը գնալով ավելանում է:
– Համաձայն եմ, որ աղքատությունը բարձր է, և կան սոցիալական խնդիրներ, բայց դա չի նշանակում, որ փայտերն ու պայթուցիչները պետք է վերցնես ու հեղափոխության կոչեր անես: Նրանք խորը չմտածող մարդիկ են: Ես ավելի կողմնակից եմ խնդիրները լուծելուն, քանի որ պատերազմական վիճակում է մեր երկիրը, և մեր հակառակորդը պետք է դրանից օգտվեր:
– Պետության անկախությունը խարխլվում է նաև իշխանությունների կատարած քայլից: Մաքսային միությանը միանալու դեպքում կարծիք կա, թե Հայաստանն իր սուվերենությունը կորցնում է ՌԴ-ի ճնշումների արդյունքում: Բայցի այդ, Հայաստանի անկախությունը վտանգվում է նաև թույլ տնտեսություն ունենալու դեպքում:
– Ցանկացած պետություն եթե անդամակցում է ինչ-որ միավորման, ապա նա սուվերենության որոշակի մաս հանձնում է այդ կառույցին: Ինչպես, օրինակ, Խորհրդային Միությունը, որի ժամանակ ընդհանրապես սուվերենություն չունեինք, որոշումները Մոսկվայում էին կայացվում: Այս դեպքում էլ միգուցե որոշակի սուվերենություններ կորցնում ես, բայց տնտեսական խնդիրները լուծելու համար իրավունքներ ես ձեռք բերում: Ամեն դեպքում մենք առաջնորդվեցինք մեր երկրի անվտանգության խնդիրներից ելնելով: Եթե մենք հեռանայինք ՌԴ-ից, ապա նրանք կարող էին նույն չափով չպաշտպանել մեր անվտանգությունը: Իսկ ինչ վերաբերում է տնտեսության խարխլմանը, ես դրա հետ համաձայն չեմ: Իհարկե, ես միշտ կարևորել եմ այն մոտեցումը, որ մենք պետք է և Եվրոպայի հետ համագործակցենք ու ստորագրենք Ասոցացման համաձայնագիրը, և ՄՄ-ի հետ համագործակցենք: Բայց ցավոք, դա այդպես չեղավ: Գուցե Եվրամիության հետ ինչ-որ մի փաստաթուղթ ստորագրվի, որ մենք շարունակում ենք բարեփոխումների գործընթացը: Ամեն դեպքում Հայաստանն իր արժեքային համակարգով մոտ է Եվրոպային, և մենք ուզում ենք իրավական պետություն կառուցել, որը մոտ կլինի եվրոպական պետություններին:
– Սերժ Սարգսյանը տարեսկզբին 7 տոկոսանոց տնտեսական աճի շեմ սահմանեց ու հայտարարեց, որ եթե կառավարությունն այն չապահովի, ապա հրաժարականի հարց կդրվի: Այս տարի տնտեսական աճը ավելի ցածր է լինելու: ՀՀԿ-ում վարչապետի հրաժարականի հարց քննարկվո՞ւմ է: Մյուս կողմից էլ ՀՀ տնտեսության վրա նախագահի ազդեցությունը շատ ավելին է: Չե՞ք կարծում, որ ընդհանրապես ՀՀԿ-ն ձախողել է իր տնտեսական ծրագրերը:
– Մենք այդ 7 տոկոսը դրել ենք հեռանկարում և ձգտել ենք դրան: Հայաստանը փոքր պետություն է, և անընդհատ իրադարձություններ են տեղի ունենում, որոնք ազդում են մեր տնտեսության վրա: Բայց այդ շեմին չհասնելու համար արտաքին գործոններն էլ են խոչընդոտել: Օրինակ` մենք պետք է Վիլնյուսում նախաստորագրեինք Ասոցացման համաձայնագիրը, բայց դեպքերն այլ ուղղությամբ զարգացան: Հիմա մտել ենք այլ գործընթացի մեջ, և հեշտ չէ տնտեսության զարգացում ապահովել: Հայաստանը Եվրոպա չէ, Ամերիկա չէ:
– Տնտեսության հետ էր առնչվում նաև Վերահսկիչ պալատի նախկին նախագահ Իշխան Զաքարյանի այն հայտարարությունը, թե բյուջեի մոտ 70 տոկոսը՝ 700 մլրդ դրամը, գտնվում է կոռուպցիոն ռիսկերի շրջանակում, որ պետական կառավարման համակարգում համատարած չարաշահումներ կան: Սերժ Սարգսյանն այդ հայտարարությունների համար նրան հրապարակավ կշտամբեց, բայց նորից առաջադրեց նույն պաշտոնին:
– Նախ ասեմ, որ Ի. Զաքարյանի այդ հայտարարությունից հետո նախագահը նրան բավականին կոշտ քննադատության ենթարկեց: Բայց դա չի նշանակում, որ նախագահը ում նկատողություն արեց, վաղը պիտի նրան գործից հանի: Այդպես որ լինի, բոլոր պաշտոնյաները պետք է հեռացվեին, քանի որ իր գործի իդեալական կատարող չկա:
– Ուրեմն Ս. Սարգսյանը համաձա՞յն է Ի. Զաքարյանի այդ հայտարարությունների հետ:
– Ոչ, եթե համաձայն լիներ, ինչու էր այդպիսի կոշտ քննադատություն հնչեցնում:
Լուսանկարը՝ PanARMENIAN Photo-ի
