Դեռևս որևէ քաղաքական ուժ սկզբունքային արձագանքի չի արժանացրել ՀՀԿ պատգամավոր Սամվել Ֆարմանյանի հայտարարությունն այն մասին, որ աշնանը պատրաստվում է հանդես գալ ժողովրդագրական խնդիրների վերաբերյալ ոչ ֆորմալ աշխատանքային բազմակուսակցական խումբ ձևավորելու առաջարկով: Գուցե քաղաքական ուժերը սպասում են բուն նախաձեռնությանը, համարելով, որ հավանական է աշունը գա, իսկ նախաձեռնությունը՝ ոչ: Այդ դեպքում ինչո՞ւ ավելորդ շտապողականություն դրսևորել: Այդ տեսանկյունից իհարկե նրանք ունեն այդպես մտածելու հիմք, որովհետև ակնհայտ է, որ ՀՀԿ-ական պատգամավորի նախաձեռնության քաղաքական ենթատեքստը առնչվում է իշխանության ներսում տեղի ունեցող դիմակայությանը և 2018-ի ապրիլին որոշակի նոր ստատուս-քվոյի արձանագրմանը: Ըստ այդմ, աշնանը կարող է լինել իրավիճակ, երբ պատգամավորի նախաձեռնությունը դառնա անիմաստ: Մյուս կողմից, սակայն, բուն խնդիրն առնչվում է Հայաստանի համար գերկարևոր հարցին և թվում է, որ ընդդիմության համար մնացյալ հարցերը պետք է որ չլինեն կարևոր, թե իշխանության ներսում ինչ հարաբերություններ են պարզում միմյանց հետ տարբեր թևեր:
Ժողովրդագրական խնդիրն այն է, որի համար ընդդիմությունը տարիներ շարունակ, իսկ վերջին շրջանում հատկապես քննադատել է իշխանությանը: Այժմ իշխանությունն ինքն էլ ճանաչում է խնդրի առկայությունը, համենայնդեպս ՀՀԿ պատգամավորն ինչ-որ իմաստով իշխանության մաս է, թեկուզ ոչ գործադիր համակարգի: Ավելին, այստեղ առաջանում է բավական ուշագրավ տրանսֆորմացիայի մի հեռանկար: Իշխանական մեծամասնության, իշխող կուսակցության պատգամավորներից մեկը հանդես է գալիս Հայաստանի համար կարևորագույն մի խնդրի ձևակերպմամբ և դրա ուղղությամբ էական նախաձեռնությամբ հանդես գալու մասին հայտարարությամբ, ընդ որում դրանում շոշափելով բավականին բազմազան շերտեր, որոնք պարունակում է Հայաստանի ներքաղաքական կյանքն ու կառավարման համակարգը: Ըստ էության, Սամվել Ֆարմանյանի հայտարարությունն ինչ որ իմաստով «ծրագրային» էր՝ հետագա քաղաքական գործունեության տեսանկյունից: Ընդ որում հատկանշական է այն, որ պատգամավորին մինչ այժմ չի արձանագրել ոչ միայն ընդդիմադիր դաշտը, հանրային դաշտը, այլ նաև իր իսկ հարազատ կուսակցության անդամները, տարբեր ներկայացուցիչները, կառավարությունը և այլն:
Տպավորություն է, որ նրանք իրենք էլ դեռևս չեն հասկացել, թե ինչ նախաձեռնություն է Ֆարմանյանի նախաձեռնությունը, ինչո՞ւ հանկարծ, ինչո՞ւ հիմա, ի՞նչ է տեղյակ այդ ամենից Սերժ Սարգսյանը, նրա համա՞ր էլ խնդիրն անսպասելի էր, թե՞ Ֆարմանյանը մինչ այդ որոշակի խողովակներով կամ ուղղակի ստացել էր Սերժ Սարգսյանի համաձայնությունը կամ շոշափել տրամադրութունը: Հարցերն իսկապես բազմաթիվ են և իշխող մեծամասնությունն ինքն էլ փորձում է հասկանալ թերևս, թե ինչի հետ գործ ունեն, ինչո՞ւ և ինչպե՞ս իշխանական պատգամավորը կարող է հանդես գալ ամենազգայուն հարցերից մեկի վերաբերյալ այդօրինակ կոշտ շեշտադրումներով և կոնկրետ նախաձեռնության ազդարարումով: Ավելին, Ֆարմանյանի խոսքում բավական հստակ էր թիրախը՝ նոր կառավարություն, որին նա առաջարկում է չափել ոչ թե տնտեսական աճի ծրագրային ցուցանիշների կատարման, այլ հենց ժողովրդագրական պատկերի չափորոշիչով: Սա ակնհայտ է դարձնում, որ տեղի ունեցողն ամենևին իրավիճակային հպանցիկ պատգամավորական մտահղացում չէ, այլ քաղաքական որոշակի գիծ, որի թե՛ սկիզբը, թե՛ մոտավոր վերջը պետք է հասկանալ: Նաև այն պատճառով է պետք հասկանալ, որովհետև առկա չէ այդ գծի ընդհանուր կուսակցական հանձնարարական կամ այսպես ասած դիրեկտիվ, ինչը ևս հարց է առաջացնում, թե ինչո՞ւ չի եղել կոլեկտիվ հրաման կամ հանձնարարություն, և ինչո՞ւ է նախաձեռնությունը վստահվել մեկին:
Այդպիսով, պատգամավորի հայտարարությունն իսկապես խոսում է իշխանության ներսում բավական աննախադեպ և խորքային որոշակի միտումների մասին, այդ թվում՝ իշխող կուսակցության այսպես ասած «ֆրակցիոնիզմի», երբ ներկուսակցական տարբեր խմբեր կարող են հանդես գալ տարբեր օրակարգային և շեշտադրումային գործակիցներով, գործել այսպես ասած տարբեր դիապազոններում: Դա կարող է նշանակել, որ 2018 թվականի ապրիլից հետո, անկախ վարչապետի խնդրի հանգուցալուծումից, ՀՀԿ ներկուսակցական առանցքային գործընթացներից մեկը կարող է դառնալ հենց «ֆրակցիոն» տրանսֆորմացիան, երբ կձևավորվեն և կհստակեցվեն խմբերը, որոնք ավելի բաց քաղաքական գործիքակազմով կամ նվազագույնը քաղաքական բառամթերքով կփորձեն պայքարել 2022 թվականի ներկուսակցական ստատուս-քվոյի համար, որը կկանխորոշի խորհրդարանի ընտրության կուսակցական ցուցակը, և, բնականաբար, դրանից բխող զարգացումները:
