Վերաքննիչ քրեական դատարանի վարույթում է Արամայիս Բաբայանի, Ռուսլան Խաչատուրյանի և Սամվել Մկրտումյանի գործով կայացված դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ բերված վերաքննիչ բողոքի քննությունը:
Տավուշի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը հաստատված էր համարել, որ ջոկի հրաձիգ, շարքային Արամայիս Բաբայանը 2008 թվականի հուլիսի 10-ից ընդգրկված է եղել մարտական հերթապահությունում: Հուլիսի 14-ից մինչև 16-ը նա պարբերաբար խախտել է մարտական հերթապահություն կրելու կանոնները, ինքնագլուխ թողել է մարտական դիրքը և վերադարձել ժամեր անց:
Բացի այդ, Արամայիս Բաբայանը հուլիսի 14-ից մինչև 18-ը մարտական հենակետում ստորադասության հարաբերությունների բացակայության պայմաններում պարբերաբար խախտել է զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները՝ հայհոյանքներ տալով անպարկեշտ կերպով ստորացրել է համածառայող Գոռ Մանասյանի արժանապատվությունը, ստիպել, որ նա իր համար որոշակի ծառայություններ կատարի՝ սուրճ եփի, շոր լվանա և այլն:
Հուլիսի 18-ի կեսօրին Բաբայանը հերթական անգամ հայհոյել ու ապտակել է Մանասյանին: Նույն օրը՝ ժամը 22-ից 24-ը Մանասյանի հետ մարտական կրակակետում նշանակված լինելով ժամապահության, խախտել է մարտական հերթապահության կանոնները, ծառայության չի գնացել, մոտ 50 րոպե զբաղվել է ծառայության հետ կապ չունեցող այլ գործերով:
Ժամը 22-ն անց 50-ին գալով մարտական դիտակետ՝ Բաբայանը հայհոյել ու ծեծել է ժամապահություն անող Գոռ Մանասյանին:
Ըստ դատական ակտի՝ ջոկի հրաձիգ, շարքային Ռուսլան Խաչատուրյանը նույնպես ընդգրկված է եղել մարտական հերթապահությունում: Նա ևս պարբերաբար ստորացրել է Գոռ Մանասյանի պատիվն ու արժանապատվությունը, ստիպել է որոշակի ծառայություններ մատուցել իրեն: Խաչատուրյանը պարբերաբար առանց թույլտվության թողել է ծառայության վայրը ու վերադարձել, իսկ երբ 2008 թվականի սեպտեմբերի 3-ին ծառայությունից վերջնականապես խուսափելու նպատակով ինքնակամ թողել է զորամասի տարածքը, հայտնաբերվել ու բերման է ենթարկվել 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ին միայն:
Գործով երրորդ ամբաստանյալը գումարտակի հրամանատար, մայոր Սամվել Մկրտումյանն է, ով իմանալով, որ Գոռ Մանասյանը առանց իր գիտության արձակուրդ է գնացել, համածառայողների ներկայությամբ նախատել է նրան, ձեռքի փայտով հրել, հայհոյել ու սպառնացել սպասվելիք «պրոբլեմներով»:
Դատական ակտի համաձայն՝ Սամվել Մկրտումյանի, Արամայիս Բաբայանի, Ռուսլան Խաչատուրյանի գործողություններն առաջացրել են ծանր հետևանք: «Շարքային Գոռ Մանասյանը, իրեն նվաստացած զգալով, հետագա ծառայությունն անհնարին համարելով՝ նույն օրը, ժամը 23-ի սահմաններում դիտակետում ծառայության ժամանակ իրեն ամրակցված ինքնաձիգով ինքնակամ թողել է հենակետի տարածքը, խրամուղուց դուրս եկել հակառակորդի կողմից ակնհայտ դիտարկվող մարտական հենակետերի միջանկյալ հատված, որտեղ էլ գործով չպարզված հանգամանքներում սպանվել է հակառակորդի կողմից»:
Արամայիս Բաբայանն ընդհանուր իրավասության դատարանում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի, Ռուսլան Խաչատուրյանն ընդհանրապես մեղավոր չի ճանաչել: Իրեն մեղավոր է ճանաչել միայն Սամվել Մկրտումյանը:
Բաբայանը նշել է, թե, իրոք, մի անգամ երկու ժամով թողել է հենակետը, գնացել ծխախոտ գնելու: Դեպքի օրը ժամը 22-ից մինչև 24-ը պետք է հերթապահեր Գոռ Մանասյանի հետ: Գոռը դիտակետ է գնացել 21-ն անց 40 րոպեին, իսկ ինքը՝ 22-ն անց 30-ին: Գնացել ու տեսել է, որ Գոռը չկա: Ձայն է տվել, չի գտել նրան, հետո անձնակազմի հետ է փնտրել: Իրեն մեղավոր է ճանաչել միայն ժամանակին դիտակետ չբարձրանալու համար:
Ռուսլան Խաչատուրյանը նշել է, թե Գոռ Մանասյանի հետ ծառայել է ընդամենը չորս օր: Ինքը գիշերներն աշխատել է, ցերեկները՝ քնել: Իրեն մնացել էր ծառայելու 2 ամիս: Քանի որ նախկինում մի քանի անգամ դատված է եղել, իրեն անընդհատ հսկողության տակ են պահել: Տարել են ոստիկանություն: Դրա համար էլ ինքը փախել է: Գիտակցում է, որ իրեն երկու ամիս էր մնում ծառայելու, իսկ դասալքության համար մոտ երեք տարվա ազատազրկում կարող էր ստանալ, ինչո՞ւ պիտի իրեն վտանգի ենթարկեր: Իր նպատակը ոչ թե ծառայությունից վերջնական, այլ ժամանակավոր խուսափելն է եղել:
Գոռ Մանասյանին ինքը չի ճնշել: Գոռն իր մայկան կամովին է տվել իրեն՝ ասելով, թե միևնույնն է՝ մեկնումեկին տալու է: Դեպքի օրն ինքը ինժեներական աշխատանքներ է կատարել:
Սամվել Մկրտումյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել, ընդունել, որ փայտով հրել է Գոռ Մանասյանին, հայհոյել, սպառնացել, բայց միևնույն ժամանակ ասել է, թե բոլոր զինվորների հետ ինքը վարվել է… ծնողի պես: Եթե պատկերացներ, որ Գոռը ծանր կտաներ իր գործողություններն ու խոսքերը, դրանք չէր անի ու չէր ասի: Չի մտածել, որ իր կոպիտ խոսքը նման հետևանք կառաջացներ:
Արամայիս Բաբայանը նախաքննության ժամանակ ընդունել է, որ դեպքից մոտ 30 րոպե առաջ դիտակետում բռունցքներով ծեծի է ենթարկել Գոռ Մանասյանին, հետո թողել է դիտակետն ու գնացել գետնատնակ: Քիչ անց իմացել է, որ Մանասյանն անհետացել է…
Գոռ Մանասյանի նկատմամբ կոպիտ վարվելու համար մեղադրվել են ևս վեց զինծառայողներ: Նրանց նկատմամբ համաներում է կիրառվել, ու դադարեցվել է քրեական հետապնդումը:
Գոռ Մանասյանի մահը՝ «չպարզված հանգամանքներում», թեկուզ՝ մինչև անգամ հակառակորդի գնդակից էլ եղած լինի, բայց մնալու է նրա համածառայողների խղճի վրա, քանի որ մարդուն՝ որպես թույլ օղակի անվերջ ճնշելով կարող են հասցնել անկանխատեսելի արարքների:
Տվյալ զինվորական ստորաբաժանումում տիրող բարձիթողի վիճակը, անկարգապահությունը, որոշ զինվորների ամենաթողությունը հանգեցրել են ծանր հետևանքների…
Ընդհանուր իրավասության դատարանը Արամայիս Բաբայանին մեղավոր է ճանաչել և վերջին հաշվով դատապարտել 5 տարի 2 ամիս ազատազրկման: Պատժի սկիզբը՝ 2008 թվականի օգոստոսի 8-ից:
Ռուսլան Խաչատուրյանը վերջին հաշվով դատապարտվել է 6 տարի ազատազրկման: Պատժի սկիզբը՝ 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ից:
Սամվել Մկրտումյանը դատապարտվել է 3 տարի ազատազրկման, նրա նկատմամբ պայմանական դատապարտություն է կիրառվել ու սահմանվել 2 տարի փորձաշրջան:
Այս դատավճիռը բողոքարկել են դատավարության կողմերը:
Վերաքննիչ քրեական դատարանում 2009 թվականի դեկտեմբերին Լոռու կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Մ. Բալդրյանն ասել է. «…Մինչև օրս չի պարզվել, թե ում կողմից է սպանվել Գոռ Մանասյանը, որի համար առանձին վարույթով քրեական գործի նախաքննությունը կասեցվել է, և նախաքննական մարմնի կողմից նոր փաստեր հայտնաբերելուց հետո հնարավոր կլինի անդրադառնալ նշված հարցին…»:
Դատագենետիկական փորձաքննության թիվ 96 եզրակացության համաձայն՝ 2008 թվականի օգոստոսի 5-ին փորձաքննության ներկայացված դին… Գոռ Մանասյանի դին է 99,96 տոկոս հավանականությամբ…
Վերաքննիչ քրեական դատարանը, քննելով բերված բողոքները, եզրակացրել է, որ առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալներ Բաբայանի, Խաչատուրյանի, Մկրտումյանի պատժի տեսակը և չափը որոշելիս քննարկման առարկա չի դարձրել կատարված հանցագործությունների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը…
Վերջնական պատիժ նշանակելիս ու պայմանական դատապարտություն կիրառելիս թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը տուժողի իրավահաջորդի բողոքի հիման վրա պատժի մասով փոփոխել է դատավճիռը:
Արամայիս Բաբայանը դատապարտվել է վերջին հաշվով 6 տարի ազատազրկման, Ռուսլան Խաչատուրյանը՝ 7 տարի ազատազրկման և Սամվել Մկրտումյանը՝ 3 տարի ազատազրկման՝ առանց պայմանական դատապարտության կիրառման:
Վերաքննիչ դատարանի կայացրած դատական ակտը ուժի մեջ է մտել:
Տավուշի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2013 թվականի օգոստոսի 28-ին մեկ անգամ ևս անդրադարձել է այս գործին ու բավարարել է դատապարտյալ Արամայիս Բաբայանի դիմումը՝ նրա կատարած արարքը համապատասխանեցնելով 2013 թվականի ապրիլի 30-ի օրենքին:
Բաբայանն ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 365 հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 տարի ազատազրկումից, նրա նկատմամբ նշանակված 6 տարի ազատազրկումից թողնվել է կրելու 5 տարի ազատազրկումը:
Դատական ակտերը մնացած մասով թողնվել են անփոփոխ:
Ռուսլան Խաչատուրյանի մասով դատավճռի վերանայումը մերժվել է:
Արամայիս Բաբայանի մասով դատական ակտի վերանայումը ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից բողոքարկել է Լոռու կայազորի զինդատախազությունը:
Ըստ վերաքննիչ բողոքի՝ Բաբայանի մասով պատժի մեղմացում չպետք է կատարվեր, ուժի մեջ մտած դատական ակտերը պետք է ամբողջովին մնային անփոփոխ:
