Հայաստանում բավական բուռն հասարակական-քաղաքական և քաղաքացիական իրադարձությունների շրջան է, որպեսզի հասարակությունը հասցնի հետևել կամ էլ բավարար ուշադրության արժանացնել այն, ինչ տեղի է ունենում, այսպես ասած, ստեղծագործական միություններում: Հիմա դրանց ժամանակը չէ, դրանք ավելի պասիվ շրջանի համար հարմար շոուներ են: Իսկ այդ միություններում, ինչպես միշտ, պայքար է ներքին դասավորության համար:
Գրողների միությունում շուտով հավանաբար սպասվում են բուռն կրքեր, ինչպես միշտ, քանի որ միության նախկին նախագահ, հանգուցյալ Լևոն Անանյանի փոխարեն պետք է նոր նախագահ ընտրվի, իսկ Կոմպոզիտորների միությունում էլ մի խումբ կոմպոզիտորներ վիճարկում են Ռոբերտ Ամիրխանյանի նախագահությունը: Այս ամենը հայաստանյան ստեղծագործական միությունների համար անկախության սովորական առօրյա է, որը առաջին հայացքից ոչ մի կապ չունի հասարակության կյանքի և հոգսերի հետ: Սակայն իրականում այս ամենը անմիջականորեն ազդում է հասարակության և պետության կյանքի վրա:
Ազդեցությունը միգուցե չունի ուղղակի դրսևորումներ, սակայն այս ամենը վկայում է Հայաստանում մտավորական կոչվող շերտի թշվառության մասին: Խոսքն, անշուշտ, բոլոր մտավորականների մասին չէ, առավել ևս, որ մտավորական հասկացությունը խիստ անհատական հասկացություն է: Սակայն Հայաստանում այս անհատականության ինստիտուտը չի ձևավորվում հենց կոլեկտիվ կռիվների արդյունքում, որոնք էլ մղվում են հանուն այս կոլեկտիվացման համակարգողի իրավունքի, որը պետք է վարձու աշխատանքի անցնի իշխող համակարգի մոտ: Եվ այս վարձու աշխատանքի իմաստը, նպատակը հենց դա է՝ թույլ չտալ, որպեսզի հասարակության մոտ ձևավորվեն պատկերացումներ մտավորական անհատականության, անհատ մտավորականի մասին, ստեղծագործողի, ստեղծագործության, ստեղծագործական ազատության մասին:
Իմաստն ու նպատակը մեկն է՝ կոլեկտիվով ստվերել, ծածկել որևէ լուսավոր այլընտրանք այս դաշտում, անհատականության որևէ օրինակ, որը կարող է ընդունելի դառնալ հասարակության համար և դառնալ ուղենիշ, ձևավորել արժեքներ, գիտակցություն: Մեզ թվում է, որ իրենք իրենց համար պարզապես կռվում են, ու մի քիչ էլ իշխանությունների պատվերն են կատարում, որոնց էլ լսող չկա: Սակայն երևի չարաչար սխալվում ենք, քանի որ լսող կա, որովհետև նրանք վերցնում են ոչ որակով, սակայն քանակով և վերցնում են ոչ պակաս, քան որևէ մեկը կվերցնի որակով:
Որևէ երկրի համար պատմական նման ժամանակահատվածում, երբ հասարակությունն ու պետությունը կանգնած են քաղաքակրթական ճամփաբաժանի առաջ, մտավորական հասկացությունը դառնում է ազգային անվտանգության բաղադրիչներին հավասարազոր մի բան, դառնում է պետության ու հասարակության զինանոցի գործիք: Բայց Հայաստանում այս հասկացությունն աղճատված է և շարունակում է մնալ այդպիսին, նույնացվելով ոչ թե մտքի և ոգու ուժի, կամքի, սկզբունքայնության, արժեքների և առաջադիմության հետ, այլ ստորաքարշության, քծնանքի, կեղծավորության, փարիսեցիության ու երեսպաշտության հետ: Այսինքն` Հայաստանի զինանոցն այս առումով միայն դատարկ չէ: Դա կլիներ չարյաց փոքրագույնը: Այդ դատարկությունը լցրել են զանազան թափոններով, որոնք էլ հետո պարբերաբար «դոզայով» կաթեցնում են հասարակության ուղեղին:









































