Ռուսաստանի կրթության ու գիտության նախարար Օլգա Վասիլևան առաջարկել է, որ ԱՊՀ երկրները վերադառնան միասնական տառատեսակի՝ կիրիլիցայի: Այդ առաջարկի վրա կարելի էր ուշադրություն չդարձնել, որովհետև այդօրինակ անհեթեթություններ ռուսաստանյան տարբեր կալիբրի պաշտոնյաները հայտարարում են պարբերաբար: Ինքնին հասկանալի է, որ անգամ Ռուսաստանից Հայաստանի մեծ կախվածության պայմաններում անհնար է պատկերացնել հայկական այբուբենի փոխարեն կիրիլիցա: Խնդիրը տվյալ պարագայում սակայն այն չէ՝ հնարավո՞ր է նման բան, թե՞ ոչ: Նույնիսկ այն էլ չէ, որ ռուսաստանցի նախարարուհին գուցե նաև տրամադրություն է շոշափում, թեև այդուհանդերձ մենք ավելի հակված ենք անհեթեթության վարկածին՝ ոչ թե գիտակցված զոնդաժի:
Տվյալ պարագայում ուշադրության առավել արժանի է այն, թե ո՞ւմ հետ մենք գործ ունենք թե՛ որպես ռազմավարական դաշնակից առանձին վերցրած, թե՛ որպես տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի այսպես ասած համակարգող: Իսկ անվտանգություն ասվածը լոկ ռազմա-տեխնիկական բաղադրիչը չէ, այլ նաև մտածողություն, աշխարհայացք, արժեհամակարգ, նաև հարևանների և այլ սուբյեկտների հետ հարաբերության մշակույթ, այսինքն՝ նաև էթիկա, եթե անգամ չկա համապատասխան գիտակցություն: Բանն այն է, որ Վասիլևայի հայտարարությունը էթիկայից, ընդ որում՝ թե՛ մարդկային, թե՛ միջպետական էթիկայից զուրկ հայտարարություն է: Դա մոտավորապես նույնն է, երբ հայտարարես, որ բոլորը պետք է հրաժարվեն իրենց ծնողներից և ընտրեն մեկ ծնող, ենթարկվեն կամ պատկանեն մեկ հոր:
Իհարկե, զարմանալի չէ, որ կարող է հնչել նման հայտարարություն մի նախարարի շուրթերից, որը ներկայացնում է երկիր, որտեղ բավական աշխույժ թրենդ է «ժողովուրդների հոր»՝ Ստալինի ոգեկոչումն ու «երկրորդ գալստյան» նախապատրաստումը: Սակայն այդ պայմաններում կիրիլիցայի մասին հայտարարությունը զարմանալի չլինելով՝ սարսափելի է: Սարսափելի ոչ թե որպես իրականանալու վտանգ, այլ որպես մտածողության դրսևորում՝ մի ամբողջ պետության մտածողության դրսևորում: Հենց այդ մտածողության դրսևորումն է, որ հանդիսանում է մտահոգիչ ու սարսափելի, քանի որ այն չի արտահայտվի կիրիլիցայի անցման ձևով, բայց անկասկած կգտնի այսպես ասած դրսևորվելու որևէ այլ ձև: Ի վերջո առկա է էներգիան, մղումը, որը արտահայտվում է հերթական անհեթեթ հայտարարությամբ: Իսկ այդ էներգիան ինչ որ տեղից պետք է դուրս գա՝ պարբերաբար: Ու մենք գտնվում ենք մի տարածաշրջանում, որտեղ այդ որակի և բովանդակության «էներգիայի» կրող պետությունը հավակնում է մնալ անվտանգության համակարգի այսպես ասած առաջնորդող կամ գերակա: Ու մենք փաստորեն գտնվում ենք այդ մտածողության խնամքի տակ՝ թե՛ այսպես ասած երկկողմանի, թե՛ հավաքական մակարդակում: Զարմանալի չէ, որ լինելով այդ մտածողության, այդ արժեհամակարգի, այդ էթիկայի կամ գիտակցության բացակայության խնամքի տակ, պատմական պարբերական ցիկլերում մենք հայտնվում ենք որոշակի փլատակների տակ: Ընդ որում՝ թե՛ մենք, թե՛ խոշոր հաշվով ամբողջ տարածաշրջանը, բացառությամբ թերևս երկու պետության՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի:
