Ընթացիկ տարում Իտալիայում ՀՀ դեսպանության հովանու ներքո հրատարակվել է Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդիրը լուսաբանող իտալերեն երկու գիրք՝ Էմանուելե Ալիպրանդիի «Ղարաբաղի իրավունքները. փոքր երկրի և մեծ ժողովրդի պատմություն» և պրոֆ. Նիկոլայ Հովհաննիսյանի «Ղարաբաղի խնդիրը. փշոտ ճանապարհ դեպի ազատություն և անկախություն», որոնց շնորհանդեսը տեղի ունեցավ մայիսի 25-ին Իտալիայում ՀՀ դեսպանության և Իտալիայի Արտաքին գործերի նախարարության հովանու ներքո գործող Միջազգային կազմակերպությունների իտալական ընկերության (ՄԿԻԸ) (Società Italiana per l’Organizzazione Internazionale – SIOI) համատեղ կազմակերպմամբ: ՄԿԻԸ հանդիսանում է Իտալիայի ԱԳՆ համար դիվանագիտական տարբեր դասընթացներ կազմակերպող և իրականացնող ամենահեղինակավոր հաստատությունը:
Միջոցամանը ելույթներով հանդես եկան Իտալիայում ՀՀ դեսպան Ռուբեն Կարապետյանը, երկու գրքերի հեղինակները` պրոֆ. Նիկոլայ Հովհաննիսյանն ու Էմանուելե Ալիպրանդին, ինչպես նաև հայագետ, պատմաբան Մարկո Բայսը: Միջոցառումը վարում էր հայտնի վերլուծաբան պրոֆ. Ալեսանդրո Պոլիտին:
Իտալիայում ՀՀ դեսպան Ռուբեն Կարապետյանը իր ելույթում մասնավորապես նշեց, որ «միջոցառումն ունի երկակի կարևորություն՝ ԼՂ հիմնախնդրի վերաբերյալ ոչ միայն առաջին անգամ իտալերեն լեզվով գիտական նման աշխատանքներ հրատարակելու, այլև առաջին անգամ Իտալիայի ԱԳՆ ռազմավարական կենտրոնում Հարավային Կովկասի համար առանցքային նշանակություն ունեցող Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի վերաբերյալ միջոցառում կազմակերպելու տեսանկյունից»:
Դեսպան Կարապետյանը ներկայացրեց Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի բանակցային գործընթացը, ինչպես նաև այդ գործընթացում Ադրբեջանի ապակառուցողական քաղաքականության դրսևորումները: Նա հավելեց, որ «Արցախի անկախության միջազգային ճանաչումն անխուսափելի է»:
Այնուհետև ելույթ ունեցողները ներկայացրեցին Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի ծագման պատճառներն ու հակամարտության ընթացքը, ներկայիս կարգավորման գործընթացը, ինչպես նաև անդրադարձան Արցախի պատմությանն ու նրա հարուստ պատմամշակութային ժառանգությանը:
Միջոցառմանը, որը տեղի ունեցավ ՄԿԻԸ-ի նստավայրում, ներկա էին ընթացիկ դիվանագիտական դասընթացներին մասնակցող ուսանողներ, իտալացի և օտարերկրյա բարձրաստիճան դիվանագետներ, իտալական համալսարանների ու գիտական հաստատությունների ղեկավարներ, իտալահայ համայնքի ներկայացուցիչներ:
