Ներկա հարյուրամյակում Սիրիան իսկապես «բեկումնային» դարձավ ժամանակակից աշխարհի համար: Ըստ էության, հենց նրա շուրջն է պտտվում ողջ համաշխարհային քաղաքականությունը:
Սիրիայում ահաբեկչության արմատավորումը մի կողմից գրեթե փլուզման եզրին հասցրեց այդ երկիրը, մյուս կողմից՝ սպառնալիքի տակ դրեց ստեղծված աշխարհակարգը, այսպես կոչված՝ համամարդկային բարոյականությունը»: Հենց այդ պատճառով էլ բոլոր ազդեցիկ երկրները ավելի քիչ են անհանգստացած Սիրիայի ներքին վիճակով. նրանց ավելի շատ հետաքրքրում է սեփական շահը, նրանք ձգտում են սիրիական ճգնաժամից հնարավորինս շատ շահաբաժին ունենալ:
Մերձավորարևելյան տարածաշրջանի բոլոր երկրներից, սակայն, սիրիական ճգնաժամի հետ կապված, ամենակարևոր դիրքում Թուրքիան է: Թուրքիան արաբական այդ երկրի հետ 800 կմ ձգվող ցամաքային սահման ունի, որն անցնում է հակամարտությունների թեժ վայրով՝ Հալեպի նահանգով: Թուրքիային անհանգստացնողն այստեղ քրդերն են, որոնց պատճառով նա բազմաթիվ խնդիրներ ունի Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի հետ: Քրդերն էլ Ռուսաստանի հետ Թուրքիայի հարաբերությունների սրման պատճառ դարձան:
Ո՞րն էր այս իրադարձություններում ՆԱՏՕ-ի դերը: ՆԱՏՕ-ի դերը հենց այն էր, որ Թուրքիան, ռուսական ինքնաթիռը ոչնչացնելով՝ ինքն իրեն համոզել էր, որ Ռուսաստանի մուտքը Սիրիա հակասում է իր շահերին և հույսը դրել էր ՆԱՏՕ-ի աջակցության վրա: Տևական ժամանակ Թուրքիան դեռ շարունակում էր Ռուսաստանի հանդեպ մերժողական դիրք բռնել:
Սակայն այժմ ակնհայտ է, որ Թուրքիայի դիրքորոշումը շրջադարձ է ունեցել: Դրա վկայությունը Էրդողանի «մեղայական» նամակն էր Պուտինին: Այդ քայլը պետք չէ պայմանավորել արտաքին քաղաքականության մեջ Թուրքիայի դրսևորած քամելեոնի վարքագծով, դրա հետևում բավականին առողջ պրագմատիզմ պետք է տեսնել:
Այո՛, Թուրքիան, անկասկած, ինչպես և Արևմուտքը, չի ուզում Սիրիայի կառավարության գլուխ տեսնել Բաշար Ասադին, սակայն Սիրիան «դաշնայնացնելու» Արևմուտքի ծրագրերը Թուրքիայի համար չափազանց անցանկալի են, քանի որ նման ծրագրերի իրագործումն ապագայում սպառնում է նաև Թուրքիային:
Այդ իրավիճակում Թուրքիան հասկացավ, որ իր մոտեցումները սիրիական խնդրին ավելի մոտ են Ռուսաստանի, քան ԱՄՆ-ի մոտեցումներին: Անկասկած Թուրքիան և ԱՄՆ-ն չեն ուզում տեսնել Ասադին Սիրիայի քաղաքական ապագայում, սակայն ինչ վերաբերում է Սիրիայի վարչական կառուցվածքի ապագա ձևերին, այստեղ Թուրքիայի պատկերացումը գրեթե 100 տոկոսով հակասում է ԱՄՆ-ի դիրքորոշմանը: Եվ գուցե հենց դա է պատճառը, որ Թուրքիան գրիչ վերցրեց ձեռքը մերձավոր հարևանին դիմելու համար:
Անկասկած, հեռանկարում Թուրքիան Ռուսաստանի հետ հակասություններ կունենա քրդերի հարցում: Այժմ էլ Թուրքիան աշխատում է քրդերի հարցում իր դիրքորոշումը հնարավորինս մոտեցնել ռուսականին՝ ձգտելով առաջ անցնել Արևմուտքից և ԱՄՆ-ից, քանի դեռ նրանք ավելի շուտ չեն հասել իրենց նպատակին:
Այդ հանգամանքներն ավելի են բարդացնում Սիրիայի շուրջ տարածաշրջանային հավասարակշռությունը, և հավանական է, որ Թուրքիան, իր շահերից ելնելով, ստիպված կլինի ակնհայտ հակամարտության մեջ մտնել տարածաշրջանային այլ ուժերի հետ, նախևառաջ՝ Սաուդյան Արաբիայի հետ: Չէ՞ որ Սաուդյան Արաբիան կողմ է Սիրիայի «դաշնայնացմանը»: Սաուդյան Արաբիայի այդ դիրքորոշումը կիսում են Հորդանանը, Քաթարը, Եգիպտոսը, ԱՄԷ-ն և Իսրայելը:
Վերոնշյալից ելնելով՝ կարելի է պնդել, որ Թուրքիան Ռուսաստանին ուղղած իր «մեղայական» նամակում ձգտում է արժանանալ Պուտինի բարեհաճությանը, որպեսզի խուսափի իր համար ծայրահեղ անցանկալի հեռանկարից և աստիճանաբար հեռանա ԱՄՆ-ից, Եվրոպայից, ՆԱՏՕ-ից, ինչպես նաև տարածաշրջաի իր նախկին գործընկերներից:
Այժմ մնում է միայն հետևել, թե ինչպես այս ամենը կազդի Էրդողանի քաղաքական ճակատագրի վրա, և ինչպես Ռուսաստանը կօգտագործի տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռության վերադասավորումը (իհարկե, ոչ Արևմուտքի շահերին ի նպաստ):
