ԲՀԿ նախագահ, ԵԽԽՎ-ում հայաստանյան պատվիրակության անդամ Նաիրա Զոհրաբյանը երեկ շոկի մեջ է գցել եվրոպացի պատգամավորներին՝ նրանց բաժանելով բրոշյուրներ, որոնցում պատկերված են ադրբեջանցիների վայրագությունները ապացուցող լուսանկարներ՝ արված ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Թալիշ գյուղից:
Լուսանկարներում պատկերված են հայ խաղաղ բնակիչների խոշտանգված դիակները, որոնցից երևում է, որ ադրբեջանցիները չեն բավարարվել սպանելով, այլ դրանից հետո նաև անարգել են դիակները, պատկերված են հայ գլխատված զինվորականներ: Զոհրաբյանը մեզ հետ զրույցում հայտնեց, որ այդ բրոշյուրները բաժանել է ԵԽԽՎ Մոնիտորինգի հանձնաժողովի անդամներին, երբ յուրաքանչյուր երկրից երկուական ներկայացուցիչ՝ մեկը իշխանությունից, մեկը՝ ընդդիմությունից ֆորմատով հավաքվել էին Մոնիտորինգի հանձնաժողովի ԵԽ անդամ երկրներում հակամարտությունների հարցերով ենթահանձնաժողովի նիստում քննարկելու Մոլդովայի և Կիպրոսի հարցը:
Զոհրաբյանն ասում է, որ այդ բրոշյուրում պատկերված լուսանկարները այնքան սարսափազդու են, որ էթիկայի կանոններից ելնելով հրապարակման ենթակա չեն: Սակայն Նաիրա Զոհրաբյանը փորձել է եվրոպացի պատգամավորներին ցուցադրել այդ լուսանկարները, որպեսզի նրանք հասկանան, թե ինչ է իրենից ներկայացնում ներկայիս, այսպես կոչված, «ժողովրդավարական Ադրբեջանը», և ինչի է իրականում ձգտում Ադրբեջանը՝ հայտարարելով, որ պետք է վերականգնի իր տարածքային ամբողջականությունը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վրա:
Ըստ Նաիրա Զոհրաբյանի՝ երբ ինքը փորձել է ցուցադրել այդ նկարները, ադրբեջանական պատվիրակության ղեկավարը տեղից բղավել է, որ քարտուղարությունը պետք է թույլտվություն տա նման նկարների ցուցադրության համար, սակայն, չնայած Սեիդովի բողոքներին, ինքը ցուցադրել է այդ լուսանկարները: Սեիդովը փորձել է արդարանալ՝ ասելով, որ այդ նկարները ֆոտոշոփի արդյունք են, սակայն Նաիրա Զոհրաբյանը նկատել է, որ հայ գլխատված զինվորի լուսանկարը տեղադրված է Ադրբեջանի պետական համալսարանի կայքում՝ որպես ադրբեջանցիների հերոսության ապացույց:
«Ադրբեջանը ահաբեկչական պետություն է, և այդ պետությունը պետք է պատասխան տա իր կողմից իրականացված պատերազմական հանցագործությունների համար, սա է մեր միակ պահանջը ԵԽԽՎ-ից»,- ասում է Նաիրա Զոհրաբյանը:
Զոհրաբյանը և ԵԽԽՎ-ում հայաստանյան պատվիրակության մյուս անդամները անընդհատ կրկնում են, որ ԵԽԽՎ-ն Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությամբ զբաղվելու մանդատ չունի: Միակ հարցը, որով կարող է զբաղվել ԵԽԽՎ-ն՝ դա Լեռնային Ղարաբաղում ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով առաջացած հումանիտար աղետի արձանագրումն է: Հայկական պատվիրակությունը մտավախություն ունի, որ ցանկացած այլ ֆորմատով հարցի քննարկումը կարող է վնասել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում ընթացող բանակցություններին:
Սակայն Հայաստանը և Ադրբեջանը 2001թ. դառնալով ԵԽԽՎ լիիրավ անդամ՝ պարտավորվել են ղարաբաղյան հարցը լուծել բացառապես խաղաղ ճանապարհով, բացառելով ուժի կիրառումը: Հայաստանյան պատվիրակությունը կարող է պնդել, որ ԵԽԽՎ-ն մոնիտորինգ իրականացնի ղարաբաղյան հակամարտության շփման գծում, և ի վերջո՝ գնահատական տա, թե ով է նախահարձակ եղել, ով է առաջինը խախտել խնդիրը խաղաղ միջոցներով կարգավորելու իր հանձնառությունը: Սակայն հայկական պատվիրակության անդամները մտավախություն ունեն, որ Ադրբեջանի ազդեցությունը ԵԽԽՎ-ում այնքան մեծ է, որ այդ կառույցը չի կարող օբյեկտիվ քննություն իրականացնել, և եթե անգամ հանձնաժողվ ստեղծվի և քննություն իրականացվի, արդյունքում մենք ունենալու ենք Ռոբերտ Ուոլթերի կամ Միլիցա Մարկովիչի զեկույցների տիպի մի փաստաթուղթ, որտեղ փաստերը գլխիվայր շուռ տված են լինելու, և ամեն ինչ ներկայացված է լինելու Ադրբեջանին ձեռնտու լույսի ներքո:
Իրականում, անկախ Հայաստանի կամ Ադրբեջանի պատվիրակների ցանություններից, Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի ներկայացուցիչներին շատ քիչ է հետաքրքրում ղարաբաղյան հակամարտությունը: Նույնիսկ այն դեպքում, երբ այնտեղ ընթանում են փաստացի պատերազմական գործողություններ և զոհվում են հարյուրավոր մարդիկ, այդ թվում և՝ խաղաղ բնակչություն, ԵԽԽՎ-ն հարկ չի համարել քննության առարկա դարձնել Լեռնային Ղարաբաղում տիրող իրավիճակը:
Եվրոպացիները հոգնել են այդ հակամարտությունից և գիտեն, որ կողմերից յուրաքանչյուրն ունի իր ճշմարտությունը՝ ամեն մեկը համարելով, որ այդ տարածքի նկատմամբ ունի պատմական իրավունքներ: ԵԽԽՎ բանաձևերը, անկախ նրանից՝ հայանպաստ են, թե ադրբեջանամետ, չեն կարող փոխել կողմերի դիրքորոշումը և ազդել հակամարտության լուծման վրա:
