«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Հայաստանում Լեհաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Եժի Մարեկ Նովակովսկին:
Հայաստանի և Եվրամիության միջև ներկայումս բանակցվող նոր երկկողմ համաձայնագիրը տնտեսական առումով որքան հնարավոր է մոտ է լինելու Եվրոպայի ազատ առևտրի գոտուն՝ մեզ հետ զրույցում ասաց Հայաստանում Լեհաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Եժի Մարեկ Նովակովսկին, ով երեկ՝ տիկնոջ հետ այցելել էր Երևանի «Մարի Իզմիրլյանի անվան մանկատուն»՝ նվիրատվություն անելու նպատակով:
Թեև համաձայնագրի ստորագրման ժամկետ չի հայտարարվում, բայց դեսպան Նովակովսկին հույս ունի, որ Եվրամիությունն ու Հայաստանը կստորագրեն նոր համաձայնագիրը 2016 թվականի ընթացքում: Եթե նույնիսկ այն չստորագրվի 2016-ին, ծրագրով նախատեսված է պայմանագիրն ավարտին հասցնել մինչև այս տարվա ավարտը:
Եվրամիության «Արևելյան գործընկերության» ծրագիրը, Լեհաստանի դեսպանի խոսքով, շարունակում է մնալ Եվրոպայի հարևանության քաղաքականության առաջնահերթ ուղղություններից մեկը: Ի տարբերություն նախորդ տարիների՝ Եվրամիությունն այսուհետ ավելի անհատականացված մոտեցում է ցույց տալու կոնկրետ երկրներին:
«Հույս ունեմ, որ Հայաստանը կստորագրի երկկողմ համաձայնագիրը Եվրամիության հետ 2016 թվականի ընթացքում, և այն հիմք կլինի համագործակցությունը խորացնելու համար, այդ թվում և՝ առաջին հերթին «Արևելյան գործընկերության» շրջանակերում: Այնպես որ, «Արևելյան գործընկերությունը» շարունակում է մնալ Եվրամիության առաջատար ծրագրերից մեկը՝ Եվրոպայի և աշխարհի այդ երկրների ուղղությամբ»,- նշեց Եժի Նովակովսկին:
– Պարոն դեսպան, իսկ շարունակո՞ւմ է «Արևելյան գործընկերության» ծրագիրը մնալ առաջնահերթություն մասնավորապես Լեհաստանի համար, որովհետև մենք գիտենք, որ Լեհաստանն այդ ծրագրի լոկոմոտիվներից մեկն էր:
– Այո, անկասկած: Իմ կարծիքով՝ նոր կառավարությունը ավելի շատ է ուշադրություն դարձնելու, այսպես ասած, արևելյան քաղաքականության, այսինքն՝ Եվրոպայի արևելյան հատվածի երկրների հետ համագործակցության վրա, քան նախորդն էր անում: Ես չեմ կասկածում, որ «Արևելյան գործընկերությունը» մոտակա ժամանակներում լինելու է Լեհաստանի արտաքին քաղաքականության առաջնային բաղադրիչներից մեկը:
– Դուք կարծում եք, որ Եվրամիություն-Հայաստան համաձայնագիրը կստորագրվի 2016 թվականի՞ ընթացքում, թե՞ պարզապես այս տարի բանակցությունները կավարտվեն:
– Տարբերություն չկա: Եթե բանակցություններն ավարտվեն, արդեն հնարավոր կլինի ստորագրել այդ համաձայնագիրը: Հույս ունեմ, որ համաձայնագիրը կստորագրվի: Ըստ ծրագրի՝ պայմանագիրը պետք է ավարտին հասցնել այս տարվա ընթացքում:
– Իսկ ի՞նչ տարբերություններ կան այս նոր համաձայնագրի և մինչև 2013թ. Հայաստանի և Եվրամիության միջև բանակցված Ասոցացման համաձայնագրի միջև:
– Ըստ իս, ի տարբերություն Ասոցացման համաձայնագրի՝ նոր փաստաթղթում կան որոշակի կետեր, որոնք կապված են այն հանգամանքի հետ, որ Հայաստանը միացել է այլ ինտեգրացիոն կառույցների, և պետք է այնպես կազմել պայմանագիրը, որպեսզի այն չհակասի Հայաստանի անդամակցությանը Եվրասիական տնտեսական միությանը: Բայց մյուս կողմից, ես գիտեմ, որ մեր հայ բարեկամները փորձում են այս համաձայնագրում ավելի շատ ընդգծել անվտանգության հետ կապված հարցերը, քան Ասոցացման համաձայնագրում էր:
– Այսինքն՝ այդպիսի կետ կլինի՞ նոր համաձայնագրում:
– Ես, իհարկե, Եվրահանձնաժողովում չեմ նստում, որը վարում է բանակցությունները, բայց ինձ թվում է, որ դա այն հարցերից մեկն է, որը կքննարկվի:
– Իսկ ի՞նչ բնույթի առևտրային հարաբերություններ և ընդհանրապես տնտեսական համագործակցություն է ենթադրում նոր համաձայնագիրը Հայաստանի և Եվրամիության միջև:
– Ինձ թվում է՝ այն որքան հնարավոր է մոտ կլինի Եվրոպայի ազատ առևտրի գոտուն, որովհետև նախկինում՝ 2013-ին, մենք արդեն պայմանավորվել էինք ազատ առևտրի գոտին խորացնելու վերաբերյալ: Բացառություն են միայն այդ սահմանափակումները, որոնք կապված են Հայաստանի՝ այլ ինտեգրացիոն կառույցներում ստանձնած պարտավորությունների հետ: Իմ կարծիքով՝ անհրաժեշտ է որքան հնարավոր է շուտ շարժվել ազատ առևտրային գոտին ամբողջությամբ ներդնելու ուղղությամբ:
