«Ես տրամաբանական պատասխան չեմ գտնում, որովհետև իսկապես անհասկանալի է»,- մեր հարցին, թե իշխանություններն ինչո՞ւ չեն գնում ԵԽԽՎ պահանջների կատարմանը, մասնավորապես քաղբանտարկյալների ազատ արձակմանը, պատասխանեց ԵԽԽՎ հայաստանյան պատվիրակության անդամ, ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահ, ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչ Արմեն Ռուստամյանը:
Հիշեցնենք, որ ԵԽԽՎ Մոնիտորինգի հանձնաժողովում ՀՀ հարցով համազեկուցողները, խոսելով քաղբանտարկյալների մասին, նշել էին, որ Նիկոլ Փաշինյանի դեպքում կարող է կիրառվել վաղաժամկետ ազատ արձակման դրույթը, իսկ Սասուն Միքայելյանի նկատմամբ հումանիստական մոտեցում կարելի է ցուցաբերել` կապված նրա առողջական վիճակի վատացման հետ:
«Համաներում տեղի ունեցավ` կապված մարտի 1-ի իրադարձությունների հետ, և այդ համաներման նպատակն էր իսկապես այս խնդիրը լուծելն ու այդ էջը փակելը: Բայց միշտ պոչեր թողնելը, կիսատ-պռատ լուծումներ գտնելը կարծես դարձել է իշխանությունների գործունեության բնորոշ գիծը: Եվ սա առաջին դեպքը չի:
Փաստորեն, պրոբլեմներն անընդհատ կիսատ լուծելով` պահպանում ենք լարվածությունը և նոր խնդիրներ առաջացնում ԵԽ հետ մեր հարաբերություններում»,- իր մտահոգությունները հայտնեց պարոն Ռուստամյանը: Նրա խոսքերով, իշխանությունները չեն մտածում, որ երբ չեն լուծվում խնդիրները, դրանք հենց երկրի ներսում են զարգանում ու խորանում` հանգեցնելով տարբեր դրսևորումների: «Պարտավորությունների կատարումը պետք չի ընկալել որպես պարտավորություններ ԵԽ նկատմամբ, դրանք նախևառաջ պարտավորություններ են մեր ժողովրդի հանդեպ: Պարտավորություններ են, որ իշխանությունները պետք է կատարեն ժողովրդի, երկրի հանդեպ իրենց պատասխանատվությունից ելնելով: Իշխանությունների մոտ չկա այս հարցի խորքային ընկալումը: Սա նոր երևույթ չի:
Մեկընդմիշտ պետք է ընկալել, որ բոլոր այս հարցերը պետականաշինության համար կարևոր խնդիրներ են, և եթե դրանք դիտարկենք այդ տրամաբանությամբ, բոլորովին այլ նշանակություն կհաղորդենք պարտավորությունների կատարմանը` հասկանալով, որ հենց իշխանությունների հեղինակության բարձրացման իրական հարց է այն լուծում, իշխանություն-ժողովուրդ հարաբերությունների նորմալացման հարց է լուծում: Եվ հակառակը` դա չանելը առաջացնում է լրջագույն անջրպետ ժողովուրդ-իշխանություն հարաբերություններում` տանելով օտարման: Խնդիրների չլուծվածությունն, ի վերջո, հարվածում է երկրին, ժողովրդին ու իշխանություններին»,- ընդգծեց պարոն Ռուստամյանը:
Մեր հարցին` սեպտեմբերին ԵԽԽՎ-ն պատժամիջոցներ կկիրառի՞ ՀՀ հանդեպ. մանավանդ, որ ժամանակը ցույց է տվել` մինչև իշխանություններին պատժամիջոցներով չվախեցնես, ինքնակամ չեն գնա բարեփոխումների,ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչը պատասխանեց. «Ես չեմ կարծում, որ ԵԽԽՎ-ն կգնա պատժամիջոցների: Էլի կլինեն խիստ գնահատականներ, բայց նրանք նորից հույսը կկապեն ապագա ընտրությունների նորմալ անցկացման հետ, ու ամեն ինչ կորոշվի նրանով, թե ինչպես անցան ընտրությունները: Այսինքն` նորից հարցերի աղբյուրը Հայաստանն է, ու նայած, թե ինչպես կարձագանքի հասարակությունն այդ երևույթներին` նույն ձևով էլ կարձագանքի դրան ԵԽ-ն: Պետք չի երբեք մտածել, որ դրսից մեզ պարտադրվելու են ինչ-որ իրավիճակներ, ժողովրդավարության զարգացում և այլն: Իրենք այդպես անմիջական չեն մտնում այս գործընթացների մեջ: Իրենք միշտ ասել են, որ իրենց խնդիրը դիտորդական է, գնահատականները տալիս են, բայց ժողովրդավարության կայացման հարցը Հայաստանի խնդիրն է` իր ամբողջության մեջ` իշխանություն, ժողովուրդ, ընդդիմություն»:
ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահին խնդրեցինք մեկնաբանել ՀՀ վերաբերյալ միջազգային տարբեր կազմակերպությունների հնչեցրած քննադատությունները` կապված երկրում ժողովրդավարության ու մարդու իրավունքների պաշտպանության հետ: «Սա աքսիոմա է: Երկրի ներսում եղած մեր պրոբլեմները միշտ առաջացնում են դրսից երկրի նկատմամբ ճնշումներ: Դա փաստ է: Այս ամենը պետք է տեսնել հենց այդ կապի մեջ: Պետք չէ ակնկալել ու սպասել որևէ երկրի, կառույցի գնահատականին, որ հասկանանք, թե ինչ կա մեր երկրում: Ի վերջո, այս խնդիրները լուծողը մեր ժողովուրդն է` իր քաղաքական կառույցներով»,- ասաց պարոն Ռուստամյանը` հավելելով, որ իշխանությունների վարած քաղաքականության արդյունքում տուժում է ժողովուրդը:
«Ժողովուրդը ձևավորում է իշխանություններ` լավ, թե վատ, և այդ իշխանություններն էլ տնօրինում են ժողովրդի ճակատագիրը: Սա է, դժբախտաբար, իրականությունը: Եվ ժողովրդի մասը, որ չի ընկալում իր դերն այս ամենի մեջ, նպաստում է, որ նման իշխանությունները երկար, տևական ժամանակ իշխեն ու տնօրինեն մեր ճակատագիրը: Բայց այդ տնօրինման ձևից մենք դժգոհ ենք»,- նշեց նա:
Ռուստամյանն անդրադարձավ նաև ԵԽԽՎ մոնիտորինգի նիստին համազեկուցողների գնահատականներին: «Նրանք կարծում են, որ եթե տեղի չունենա համաձայնություն իշխանության և ընդդիմության միջև, կխորանա ՀՀ-ում նկատվող քաղաքական բևեռացումը: Իսկ քաղաքական բևեռացումը շատ վատ միջավայր կստեղծի ՀՀ-ում` ընտրությունների անցկացման առումով:
Բևեռացմանը նպաստող հանգամանք է նաև այն, որ մարտի 1-ի իրադարձությունների հետ կապված ձերբակալված մարդիկ առայսօր գտնվում են անազատության մեջ, ավելին` առայսօր պարզված չեն մարտի 1-ի 10 զոհերի մահվան հանգամանքները, ինչը ևս թունավորում է ՀՀ մթնոլորտը»,- ասաց նա` հավելելով, թե ԵԽԽՎ համազեկուցողները կարևորել են ընտրական գործընթացներն, ու ընտրությունների հանդեպ վստահությունն ապահովող կարևոր գործոն է համարվում ԸՕ բարեփոխումը, ընդ որում` բոլոր քաղաքական ուժերի հետ համաձայնության հասնելու միջոցով: «Բայց դա տեղի չի ունեցել, ավելին` նախագծում չեն ընդունվել ընդդիմության ներկայացրած առաջարկները: Մոնիտորինգի հանձնաժողովը, նկատի ունենալով ընդդիմության առաջարկները, նախագծերն ուղարկել է Վենետիկի հանձնաժողովի փորձագիտական եզրակացությանը, որպեսզի ապահովի հավասարությունը քննարկումների մեջ: Նրանք հուսով են, որ երկու նախագծերն ունենալով Վենետիկի հանձնաժողովի փորձագիտական եզրակացությունը` իշխանությունների կողմից քաղաքական կամքի դրսևորման դեպքում երկրորդ ընթերցման ժամանակ կարող են համապատասխան փոփոխությունների ենթարկվել»,- ասաց Ռուստամյանը:
