«Տարօրինակ է, որ այս պահին են այդ հարցի վրա ուշադրություն դարձրել: Հավանաբար մտածում են, թե եթե Հայաստանում քաղաքական կամ տնտեսական խնդիր լինի, հայկական կողմն այդ հարցում որևէ ավանտյուրայի կդիմի»,- մեզ հետ զրույցում ասաց տնտեսագետ Սամսոն Ավետյանը՝ անդրադառնալով Fitch վարկանիշային գործակալության այն նախազգուշացմանը, թե Հայաստանի աշխարհաքաղաքական միջավայրը նրա տնտեսության համար խոչընդոտ է հանդիսանում:
«ԼՂ համար լատենտ հակամարտությունն Ադրբեջանի հետ ներառում է լայնամասշտաբ հակամարտության վերածման ռիսկ: Կարճաժամկետ հեռանկարում որևէ լուծում չի սպասվում»,- նշվում է Fitch-ի տարածած հաղորդագրության մեջ:
Արդյոք գործակալության նման հրապարակումը Հայաստանի՝ Եվրասիական տնտեսական միությանն անդամակցելու հետևանքը չէ՞: Ս. Ավետյանը ԼՂՀ հակամարտության հետ կապված վերը հիշատակումը չէ, որ կապում է ԵՏՄ-ի հետ: «Այլ բան է, որ արտահայտած մտքերի արդյունքում Հայաստանի խնդիրն այլ տեսանկյունից է ներկայացվում: ՀՀ-ն արտահանման դեֆիցիտ ունի, և իր վարկերը ֆինանսավորվում են Արևմուտքից: Եվ Արևմուտքը, երբ տեսնում է, որ ՀՀ-ն այլ կողմնորոշում ունի, գուցե մտածում է՝ մեր երկրին նորից ֆինանսավորելը դժվար կլինի: Գուցե նաև մտահոգություն ունի, որ նույն ֆինանսավորումն ավելի դժվար կլինի ստանալ ԵՏՄ-ից»,- ասաց տնտեսագետը:
Fitch-ի տարածած հաղորդագրության մեջ նաև ընդգծված մտահոգություն կա Հայաստանի արտաքին պարտքի վերաբերյալ, որ այն արդեն կազմում է Համախառն ներքին արդյունքի 50 տոկոսը: Եվ մտահոգություն կա նաև հետագա վարկավորման առումով: Ս. Ավետյանը նույնպես մտահոգություն ունի, որ ԵՏՄ-ին անդամակցելու պատճառով Հայաստանի հիմնական վարկատու արևմտյան կառույցները՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը, Համաշխարհային բանկը խուսափեն հետագա վարկավորումից: «Բացի այդ, մեր տնտեսությունում մասնավոր, կորպորատիվ հատվածի վարկերն էլ արտարժույթով շատ բարձր են: Եվ եթե մեզ դժվարությամբ վարկեր տան, և մենք դոլարի կարիք ունենանք, ապա կարող է ազգային արժույթի արժեզրկում ունենանք: Այդ դեպքում ոչ միայն պետությունն է ռիսկի տակ ընկնում, այլ ամբողջ մասնավոր համակարգը»,- ասաց Ս. Ավետյանը:
ԵՏՄ-ին անդամակցումը Fitch-ն արտահայտում է Հայաստանի՝ Ռուսաստանի տնտեսությունից ունեցած կախվածությունը շեշտելով: «Երկիրը շարունակում է մեծապես կրել Ռուսաստանի տնտեսական անկման ազդեցությունը: Ռուսաստանին Հայաստանի ենթարկված լինելը, որը արտագաղթած հայ աշխատողների դրամական փոխանցումների աղբյուրն է, առանցքային ռիսկ է Հայաստանի տնտեսության համար»,- նշված է գործակալության հաղորդագրության մեջ:
«Տպավորությունն այն է, որ իրենք բաց ենթատեքստով չեն ասում, բայց նրբորեն հասկացնում են, որ ԵՏՄ-ին անդամակցելուց հետո գուցե դժվար լինի ՀՀ-ի արտահանման պակասուրդի ֆինանսավորումը: Ասեն, թե այդքան ֆինանսավորում էինք, եթե նման որոշում եք ընդունել, հիմա ինչո՞ւ պետք է ֆինանսավորենք»,- եզրափակեց տնտեսագետը:
