«Առաջին լրատվականի» զրուցակիցն է Հայաստանում Հրեական համայնքի նախագահ Ռիմա Վարժապետյանը
– Տիկին Վարժապետյան, Հայաստանում ապրող ազգային փոքրամասնությունների մասին շատերը աղոտ պատկերացում ունեն և ոչ բավարար տեղեկատվություն: Հայաստանում հրեական համայնքը ո՞ր մարզերում է ներկայացված, որքա՞ն բնակչություն ունի և ի՞նչ խնդիրներ:
– Մեր համայնքը փոքր է: Հրեական համայնքը գործում է 1991 թվականից, ունի երեք հարյուր ընտանիք: Հրեական համայնքը ներկայացված է Երևանում, Վանաձորում, մի քանի ընտանիքներ էլ կան Գյումրիում: Ես հրեական համայնքի նախագահն եմ 1996 թվականից` արդեն տասնհինգ տարի: Հրեա երեխաներն այսօր հաճախում են հայկական դպրոց: Խորհրդային իշխանության տարիներին նրանք հաճախում էին ռուսական դպրոցներ: Ունենք մեկ հրեական կիրակնօրյա դպրոց: Պետական միջոցներով մենք այս տարվա մայիսին նախաձեռնել ենք Եղեգնաձորում բացել հրեական թանգարան: Մեր համայնքն ունի թերթ, հանդես է գալիս մշակութային նախաձեռնություններով:
– Մի քանի ամիս առաջ անհայտ չարագործները պղծեցին Երևանի կենտրոնում գտնվող Հայոց եղեռնի և Հոլոքոսթի զոհերին նվիրված հուշարձանը: Դա անհանդուրժողականության դրսևորում չէ՞ հրեա ժողովրդի նկատմամբ:
– Չեմ կարծում, թե դա անհանդուրժողականության դրսևորում է: Հուշարձանն անմիջապես մաքրվեց, սակայն անհայտ մնաց, թե ով է այն արել: Ես չեմ կարող ասել, թե հուշարձանը պղծողը եղել է հայ:
– Տիկին Վարժապետյան, Ձեր կարծիքով, պաշտպանվա՞ծ են ազգային փոքրամասնությունների իրավունքները Հայաստանում:
– Նախագահի աշխատակազմում ազգային փոքրամասնություններն ունեն համակարգող խորհուրդ, կառավարությունում գործում է ազգային փոքրամասնությունների և կրոնի վարչություն, ես ներկայացված եմ Հանրային խորհրդում, Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակում կա փորձագետների խումբ, որտեղ ներկայացված ենք: Այդ տեսանկյունից հրեական համայնքը խնդիր չունի:
– 2008 թ. ՀՀ նախագահի ընտրություններից հետո անընդհատ շահարկվում էր այն փաստը, որ Ազատության հրապարակում հրավիրված հանրահավաքների ժամանակ հրեական դրոշ է ծածանվել: Սա իշխանությունների քարոզչության հետևանքով սերմանվող անհանդուրժողականություն չէ՞ր: Հատկապես, որ այդ մասին քանիցս ահազանգեց նաև իշխանությունների վերահսկողությունից դուրս գտնվող մամուլը:
– Դա կապ չունի հրեական համայնքի հետ: Այդ ամենն արել էր մի ընտանիք, որն իբր ուզում էր պաշտպանել Լևոն Տեր-Պետրոսյանի կնոջը: Ես չեմ համարում, որ անհանդուրժողականություն է եղել հրեական համայնքի նկատմամբ Հայաստանի իշխանությունների կողմից: Մեր համայնքը ընդդիմադիր տրամադրություններ չունի և չի աջակցում ընդդիմությանը: Ով էլ լինի Հայաստանի նախագահը` մենք նրան աջակցելու ենք:
– Հայաստանի իշխանությունները հանդես են եկել մի նախաձեռնությամբ, համաձայն որի` ցանկանում են ստեղծել երկպալատանի խորհրդարան, որում պետք է տեղ ունենան նաև սփյուռքահայերը: Ըստ Ձեզ` այդ նախաձեռնությունը ի՞նչ կարող է տալ Հայաստանին` այն դեպքում, երբ ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչները մինչ օրս ներկայացված չեն Հայաստանի խորհրդարանում:
– Ես կարծում եմ, որ Ազգային ժողովում պետք է տեղ տրվի ազգային փոքրամասնություններին, քաղաքապետարանում էլ տեղեր հատկացնեն, նախարարություններում էլ: Ես ապրիլի 22-ին մասնակցելու եմ Ամերիկյան հրեական կոմիտեի նիստին: Արդեն ութ տարի է, ինչ ես մասնակցում եմ ԱՄՆ-ում հրավիրվող այդ կոմիտեի նիստին: Ես այնտեղ Հայաստանը ներկայացնում եմ միայն դրական գույներով, ելույթ եմ ունենում և ասում, որ պետք է ճանաչել Հայոց եղեռնը: Իսրայելում, օրինակ, սփյուռքից ոչ մեկն ընտրելու և ընտրվելու իրավունք չունի: Շատ սխալ եմ համարում այդ նախաձեռնությունը: Սփյուռքում լավ ապրող որևէ հայ, չեմ կարծում, թե պետք է խառնվի Հայաստանի ներքին կյանքին և քաղաքականությանը:
