Ապրիլի 11-ից Ստրասբուրգում մեկնարկել է Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի գարնանային նստաշրջանը, որը կավարտվի այսօր` ապրիլի 15-ին: Հիշեցնենք, որ ԵԽԽՎ գարնանային նստաշրջանում Հայաստանի հարցը չի քննարկվում:
ԵԽ մարդու իրավունքների հանձնակատար Թոմաս Համարբերգը երեկ հանդես է եկել կոմիսարիատի գործունեության զեկույցով, որի ընթացքում նրան հարց է ուղղել Հայաստանի հարցով համազեկուցող Ջոն Պրեսկոտը: Պրեսկոտը հետաքրքրվել է, թե արդյոք իր զեկույցում անդրադառնալո՞ւ է Մարտի 1-ի զոհերի խնդրին: «Զեկույցը դեռ հրապարակված չէ, և ակնհայտ է, որ անդրադառնալու ենք 10 մարդկանց սպանության հետաքննությանը»,- նշել է Համարբերգը:
ՀՀ ԱԺ«Ժառանգություն» խմբակցության պատգամավոր, ԵԽԽՎ հայկական պատվիրակության անդամ Զարուհի Փոստանջյանը երեկ մեզ հետ զրույցի ընթացքում նշեց, որ Թոմաս Համարբերգին հարցեր տալու հնարավորություն էր տրվել, և դրանից նաև ինքն է օգտվել, և որ իր հարցին ի պատասխան ԵԽ մարդու իրավունքների հանձնակատարը նշել է, որ Հայաստանի վերաբերյալ զեկույց է նախապատրաստում:
Կուլիսներում արդեն տիկին Փոստանջյանը Համարբերգին փաստաթղթեր է փոխանցել, որոնք առնչվում են հայաստանյան ներքաղաքական կյանքում ընդդիմության նկատմամբ իշխանությունների գործած ոտնձգություններին, մասնավորապես` «Ժառանգության» պատգամավորների հետ Հանրապետության հրապարակում տեղի ունեցած հայտնի միջադեպին, ինչպես նաև իր եղբոր` Տիգրան Փոստանջյանի և Սամսոն Ղազարյանի ձերբակալությունների փաստերին:«Այդ փաստաթղթերը փոխանցել եմ ԵԽ մարդու իրավունքների հանձնակատարին, նա նշեց, որ շատ լուրջ հետևում է և զեկույց է պատրաստելու Հայաստանի վերաբերյալ` զեկույցում հնարավորինս ներառելով բոլոր մտահոգիչ հարցերը»:
Զ.Փոստանջյանին հարցրեցինք` արդյո՞ք Հայաստանի հարցով նոր համազեկուցող Աքսել Ֆիշերի հետ շփումներ ունեցել է: Զ.Փոստանջյանը նշեց, որ հանդիպել է նոր համազեկուցողի հետ, նրան և ԵԽԽՎ Մոնիտորինգի այլ անդամներին է փոխանցել նույն փաստաթղթերը` ընդդիմադիր գործիչների հետ կատարվածի առնչությամբ. «Խնդրել եմ, որ եթե Մոնիտորինգի հանձնաժողովի նիստի ընթացքում հնարավորություն լինի քննարկում ծավալել` անպայման բարձրացնեն այդ հարցերը: Բայց չեմ կարծում, որ Մոնիտորինգի հանձնաժողովի մեկժամյա նիստում Հայաստանի թեման քննարկվի, կարծում եմ` եթե անդրադարձ լինի, այն խիստ համառոտ կլինի»:
«Ժամանակ»-ի հարցին, թե ի՞նչ տպավորություն թողեց Աքսել Ֆիշերը` Հայաստանի իրավիճակին հասցրե՞լ է ծանոթանալ, ի՞նչ տրամադրություններ ունի, Զարուհի Փոստանջյանը պատասխանեց.«Իհարկե, Ֆիշերը ուներ որոշակի պատկերացումներ, թե ինչ է կատարվում Հայաստանում, բայց պետք է հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ Ջոն Պրեսկոտը իսկապես ավելի տեղեկացված է: Այս պահին առայժմ ոչինչ չեմ կարող կանխատեսել»:
Ինչպես հայտնի է, ԵԽԽՎ Բյուրոն հունվարի վերջին որոշում կայացրեց ԼՂ հարցով ենթահանձնաժողովը վերստեղծելու մասին: Արդյո՞ք հայկական կողմը բոյկոտելու է ենթահանձնաժողովի նիստերը` օրերս Ա.Ռուստամյանին հարցրել էին լրագրողները. «Ես անձամբ ասում եմ` այո: Հայաստանը չպետք է մասնակցի առանց Ղարաբաղի: Իմ տեսակետը դա է, և ես կարծում եմ` այն կիսում է նաև իշխանությունը: Ղարաբաղի լեգիտիմ ներկայացուցիչների մասնակցությունը նման քննարկումներին, որտեղ իրենց կենսական շահերն են քննարկում, անխուսափելի է, և առանց դրա հնարավոր չէ ակնկալել որևէ լուրջ, խորքային քննարկում»:
ԼՂ հարցով ենթահանձնաժողովի շուրջ վերջին խմորումների առնչությամբ Զարուհի Փոստանջյանը«Ժամանակ»-ին հայտնեց, որ ենթահանձնաժողովի գործունեության հարցը այս նստաշրջանում, փաստորեն, նորից ձախողվեց: Ո՞րն է դրա պատճառը` հարցրեցինք. «Հավանաբար գիտակցում են, որ եթե կողմերը չեն ցանկանում մասնակցել նման հանձնաժողովի գործունեությանը, ավելին` կողմերը իրենց պայմաններն են առաջարկում, հետևաբար` դրա գործունեությունն ի սկզբանե ձախողված է: Նման փորձ արվեց նաև Ռուսաստանի և Վրաստանի հարցով, բայց այնուամենայնիվ մենք տեսնում ենք, որ նման նախկին փորձերը ԵԽԽՎ-ում ձախողվել են:
Ղարաբաղի հարցով ենթահանձնաժողովի վերստեղծման նախաձեռնությամբ հանդես եկավ ԵԽԽՎ նախագահ Մևլութ Չավուշօղլուն, ով որոշակի պարտավորվածություն է զգում Ադրբեջանի պատվիրակության հանդեպ այս հարցով: Այս պահի դրությամբ կարելի է ասել, որ ԼՂ հարցով ենթահանձնաժողովի գործունեությունը ձախողվել է, որովհետև ֆորմատը, որը նախատեսվում էր նախ այս Վեհաժողովի ո՜չ առաքելության մեջ է մտնում, ո՜չ նման հարցերի քննարկման փորձ ունի, ո՜չ էլ գործիքներ ունի ԼՂ խնդրի կարգավորման շուրջ քայլեր իրականացնելու: Այսինքն` թեև Չավուշօղլուի կողմից փորձ արվեց ենթահանձնաժողովի ստեղծման, բայց պարզ է, որ հակամարտության կարգավորման քաղաքականությունը վարում է ԵԱՀԿ ՄԽ-ն, և դա է ամենաարդյունավետ ձևաչափը, դրանից դուրս ֆորմատները արդյունավետ չեն կարող լինել: Հենց նման դիրքորոշում էլ հայտնեցին` թե՜ Համարբերգը, թե՜ Յագլանդը: Այսպիսով, Չավուշօղլուին մնաց ևս երկու նստաշրջան` նորից ջանքեր գործադրելու այդ մեռելածին ենթահանձնաժողովի հարցը վերակենդանացնելու ուղղությամբ»:
