ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքը թվիթերյան գրառում է արել վաղը Կրակովում կայանալիք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների և Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովի հանդիպման մասին, որի շուրջ պայմանավորվածությունը ձեռք բերվեց հայ-ադրբեջանական սահմանում այս օրերի լարվածության ընթացքում:
Ի դեպ, լարվածությունը, ինչպես հայտնում է Հայաստանի ՊՆ-ն, այս օրերին նվազել է զգալիորեն: Ուորլիքը հայտարարել է, որ մեկնում է հանդիպման և կարևոր է համարել հրադադարի պահպանումը՝ միևնույն ժամանակ ասելով, որ քննարկվելու են հրադադարի պահպանումն ու հաջորդ քայլերը, և առաջընթացն անհրաժեշտ է:
Ի՞նչ առաջընթացի մասին է խոսում ամերիկացի համանախագահը: Սահմանային լարվածության անցած օրերի և զոհերի ֆոնին այս հայտարարությունը հետաքրքրական հարցեր է առաջացնում, քանի որ ինչ-որ առումով տպավորություն է թողնում, որ կարող ենք գործ ունենալ ադրբեջանական շանտաժին տեղի տալու իրողության հետ: Այսինքն՝ Ադրբեջանը առաջընթաց է պահանջում՝ այլապես սպառնալով ուղղակի պարբերաբար լարել իրավիճակը սահմանին և պայթյունավտանգ գործողություններ հրահրել:
Այս դեպքում ստացվում է, որ առաջընթաց պահանջվում է հայկական կողմից: Սակայն մյուս կողմից էլ, եթե նման առաջընթաց հայկական կողմից է պահանջվում, ապա Մինսկի խմբի համանախագահները պետք է հայկական կողմի հետ հանդիպեին, ոչ թե Մամեդյարովի: Սակայն բացառված չէ, որ պարզապես փորձելու են լսել, թե հրադադարի պահպանման համար ինչ գին է ուզում Ադրբեջանը, այսինքն՝ ո՞ր դեպքում է այդ երկիրը համաձայն պահպանել հրադադարն ու չլարել իրավիճակը:
Այս կապակցությամբ հաճախ մեղադրանքներ են հնչում Մինսկի խմբի համանախագահների հասցեին, որ նրանք անկարող են զսպել, սաստել Ադրբեջանին: Եվ այո, այստեղ այսօր ոչ մի գաղտնիք չկա, որովհետև համանախագահների միջև ակնհայտորեն բացակայում է փոխհամաձայնությունը, և միակ կետը, որտեղ նրանք հանգում են ընդհանուր հայտարարի, այսօր ըստ էության շարունակում է հանդիսանալ լայնամասշտաբ պատերազմ թույլ չտալը: Իսկ ահա Ադրբեջանի նմանօրինակ «խուլիգանությունները» զսպելու հարցում ոչ միայն չկա միասնական շահագրգռվածություն, այլև նույնիսկ համանախագահներից բացի կան նաև այս խուլիգանության հարցում շահագրգռված այլ ազդեցիկ պետություններ, ինչպես, օրինակ, Թուրքիան և Գերմանիան:
Գերմանիայի շահագրգռվածությունն ակնհայտ դարձավ օրեր առաջ կանցլեր Անգելա Մերկելի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հանդիպման ընթացքում Դավոսում, որտեղ Մերկելը, ըստ էության խոսելով հակամարտության մասին, ակնարկներ էր անում այստեղ հայ-ռուսական որոշակի համաձայնեցված գործողությունների վերաբերյալ՝ այսպիսով, ըստ էության, անուղղակի շեղելով հարվածի թիրախը Ադրբեջանից:
Գերմանիայի նման մոտեցումը զարմանալի չէ, որովհետև ըստ էության անկայուն վիճակը և այս հարցում Մինսկի խմբի անգործության մասին գնահատականները հիմքեր են տալիս խոսելու այն մասին, որ ձևաչափը պետք է փոխվի: Իսկ Գերմանիան ցանկանում է ակտիվանալ Կովկասում, ինչը անհնար է առանց Ղարաբաղյան հակամարտության մեջ ակտիվության: Այնպես որ՝ Ղարաբաղյան հակամարտության գործընթացում անկասկած հասել է մի փուլ, որտեղ արդեն աստիճանաբար ակտուալ են դառնում ոչ այնքան կողմերին առաջարկվող լուծումները, որքան միջնորդական ձևաչափի շուրջ թեժացումներն ու վերանայման մարտահրավերները, և չի բացառվում, որ ամերիկացի համանախագահը հենց այս հարցում առաջընթացի մասին է խոսում, այսինքն՝ հստակեցման, թե ի վերջո ինչ են մտածում համանախագահների եռյակում, և ըստ այդմ՝ է՞լ ինչ պետք է պլանավորի նրանցից յուրաքանչյուրն առանձին-առանձին:
Այլ կերպ ասած՝ եթե Ղարաբաղյան հակամարտությունը մինչ այս ուներ հակամարտ կողմեր և միջնորդներ, այսինքն՝ երկու շրջանակ, ապա այսօր միջնորդների շրջանակն էլ վերածվել է հակամարտ կողմերի, և կան, այսպես ասած, հակամարտ կողմերի փոքր և մեծ կամ նոր և հին շրջանակներ:
