Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը առաջնային չէ տարածաշրջանում Կրեմլի քաղաքականության համար: Ադրբեջանական 1news.az գործակալությանը տված հարցազրույցում նման կարծիք է հայտնել ռուս քաղաքական և հասարակական գործիչ Իլյա Կոնստանտինովը:
«Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը չափազանց բարդ և նուրբ թեմա է և ես ծայրահեղ զգույշ եմ արտահայտվում այդ հարցի շուրջ: Կարող եմ միայն ասել, որ Ռուսաստանի ազդեցությունը տարածաշրջանում տիրող իրավիճակի վրա չափազանց կարևոր է: Բայց պետք է հաշվի առնել, որ Մոսկվան բարեգործությամբ չի զբաղվում, այլ լուծում է սեփական քաղաքական և տնտեսական խնդիրները: Ռուսաստանի ներկա ղեկավարության քաղաքականությունը շատ պրագմատիկ է և զուրկ գաղափարական կամ մարդասիրական բաղադրիչից: Չեմ կարծում, որ Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը առաջնային է տարածաշրջանում Կրեմլի քաղաքականաության համար»,- ասել է Կոնստանտինովը:
Անդրադառնալով ռուս-ադրբեջանական հարաբերություններին՝ Կոնստանտինովը կարծիք է հայտնել, որ դրանք հեշտությամբ չեն զարգանում և որպես պատճառ՝ նշել է մի քանի հանգամանքներ, մասնավորապես հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը, ռուս-հայկական հարաբերությունների հատուկ բնույթը, տարածաշրջանում Թուրքիայի և ԱՄՆ-ի ոչ միանշանակ քաղաքականությունը, Հարավային Կովկասում տիրող պայթունավտանգ իրավիճակը և այլն: Սակայն նրա կարծիքով՝ ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների որոշակի լարվածության գլխավոր գործոնը մրցակցությունն է ածխաջրածինների համաշխարհային շուկայում, որն ունի ոչ միայն տնտեսական, այլև աշխարհաքաղաքական հիմքեր: Բանն այն է, որ Ռուսաստանի քաղաքական ղեկավարությունը, իր առջև խնդիր դնելով ստեղծել էներգետիկ գերտերություն, նավթը և գազը ուսումնասիրում է որպես իր արտաքին նվաճումների գլխավոր գործոններ: Իսկ վերջին շրջանում ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների բարդացումը և Ռուսաստանի նկատվող արտաքին քաղաքական մեկուսացումը էներգետիկ գործոնը դարձնում են Մոսկվայի վերջին խաղաքարտը: Ադրբեջանն ունի սեփական էներգետիկ ձգտումները, ինչը բարդացնում է ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների զարգացումը, կարծում է քաղաքական գործիչը:
Պատասխանելով լրագրողի այն հարցին, թե ինչու 2012թ. վերջին Ռուսաստանը որոշեց թողնել Գաբալայի ռադիոտեղեորշիչ կայանը, և այդ փաստն ինչպես կարող է անդրադառնալ երկկողմ հարաբերությունների զարգացման վրա, Կոնստանտինովը նշել է, որ Ռուսաստանի ղեկավարությունն այս որոշումը մեկնաբանել է տնտեսական դրդապատճառներով (չնայած որոշ փորձագետներ մատնանշել են նաև խնդրի ռզամական բնագավառը, մասնավորապես հնացած սարքավորումները): «Ակնարկվում է նաև, որ ՌՏԿ-ի հարցում բանակցությունների ոչ բարեհաջող արդյունքը ուղղակիորեն կապված է Բաքվի վրա թուրքական և մասնակիորեն ամերիկյան ազդեցությամբ: Ամեն դեպքում ակնհայտ է, որ Գաբալայում ՌՏԿ-ն կորցնելը կտրուկ նվազեցնում է տարածաշրջանի ռազմական իրավիճակի վրա ռուսական վերահսկողության հնարավորությունները»,- ասել է քաղաքագետը:
Կոնստանտինով կարծում է, որ 2013թ. ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների բնույթը կախված է լինելու Ռուսաստանի իշխանության ներքին քաղաքականության դիրքորոշման կայունությունից: «Ինչքան նրանք «թույլ են» ներսից, այնքան կոշտ է արտաքին քաղաքականությունը, այնքան ավելի մեծ է գայթակղությունը սկսել «փոքր էներգետիկ պատերազմ» (իհարկե, փոխաբերական իմաստով), այնքան ավելի մեծ է մրցակցությունը դեպի Եվրոպա հարավային ածխաջրածնային ուղու համար: Այս ամենը ուղղակի կերպով կանդրադառնա ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների վրա»,-հավելել է քաղաքական գործիչը:
Կոնստանտինովը խոսել է նաև Հարավային Կովկասում տիրող իրավիճակից և անդրադարձել ռուս-վրացական հարաբերությունների հետագա զարգացմանը:
Նա, մասնավորապես, նշել է, որ ռուս-վրացական հարաբերություններում վերջին ժամանակներում նկատվում է դրական շարժ, ինչը գլխավորապես կապված է Վրաստանում տեղի ունեցած ընտրությունների արդյունքների հետ: Դրա հետ մեկտեղ Աբխազիան և Հարավային Օսիան շարունակում են մնալ չլուծված հարց: «Ռուսաստանը չի հրաժարվի դրանց ճանաչումից, իսկ Վրաստանը երբեք չի համաձայնվի դրա հետ: Կարծիք կա, որ Թբիլիսիի նոր կառավարությունը պատրաստ է ցանկացած փոխզիջում անել Մոսկվային՝ հանուն այն բանի, որպեսզի այս հարցը տեղաշարժվի մեռյալ կետից: Սակայն, չեմ կարծում, որ դա դուր կգա վրացի ընտրողներին: Ենթադրում եմ, որ իրավիճակը դեռ երկար ժամանակ կշարունակվի կախված մնալ, իսկ Մոսկվայի և Թբիլիսիի միջև հարաբերությունները՝ անկայուն»,- հավելել է նա:
Խոսելով Եվրասիական միության ստեղծման մասին՝ քաղաքական գործիչը նշել է, որ դա Պուտինի կենտրոնական գաղափարներից մեկն է, ինչը կապված է ոչ միայն տնտեսական, այլև քաղաքական պատկերացումներով: Աշխարհաքաղական ծրագրում գերակշռում է ԱՄՆ-ին և Արևմուտքի ազդեցությանը դիմակայելու հիմք գտնելու ձգտումը:
Կոնստանտինովի կարծիքով՝ այդ ծրագրերի իրականացումն անկասկած բախվում է լուրջ դիմադրության, ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ ուժերի հիմնական համաշխարհային կենտրոններում: Ինչ վերաբերվում է Ադրբեջանին, ապա նա նշել է, որ ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների ներկա դրությամբ խոսք չի կարող լինել Եվրասիական միությանը անդամակցելու մասին: Նամանավանդ, որ այս ուղղությամբ ցանկացած շարժում առաջացնում է Թուրքիայի դիմադրությունը և խիստ կբարդացնի տարածաշրջանում տիրող իրավիճակը:
