«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է ազգագրագետ Հրանուշ Խառատյանը:
–Տիկին Խառատյան, այսօր «Քայքայիչ պաշտամունքները և փողոցային արատավոր բարքերը որպես պաշտպանունակության սպառնալիք» թեմայով համաժողովին հիմնական զեկույցներից այնպիսի տպավորություն է, որ աղանդավորներ կամ էմոներ են այն ծառայողները, որոնք բանակում ինքնասպանություն են կատարում: Ի՞նչ եք կարծում՝արդյոք «աղանդ» եզրույթը պե՞տք է օգտագործենք:
– Շատ ցավալի է, բայց մենք նույնիսկ չունենք պատշաճ հետազոտություն, որով հստակեցվեն այդ առաջնահերթությունները, և վստահ չեմ, որ մեզնից որևէ մեկը ունի վերլուծություն բանակում կատարված ինքնասպանությունների վերաբերյալ, բայց սա միակ խնդիրը չէ, նաև փոխադարձ ճնշումների, պատճառահետևանքային կապերի վերաբերյալ ինչ-որ սանդղակ կարող է առաջարկել: Այո, տպավորություն է ստեղծվում, որ դրանց զգալի մասը կարծեք թե հավատի հետ կապված խնդիրներ են, որը, մեծ հաշվով, շատ մեծ վստահություն չի ներշնչում:
Անդրադառնալով ձեր հարցին՝ արժե արդյոք աղանդ ասել. ընդհանրապես աղանդը որևէ հաստատուն և կայացած կրոնից շեղումն է, բայց ո՛չ էմոն, ո՛չ էլ սատանայապաշտները, որի մասին այստեղ խոսք եղավ, իհարկե որևէ հաստատուն կրոնից շեղում չեն: Սատանայապաշտությունը դեռ մինչև քրիստոնեություն եկող երևույթ է, որն արձագանքում է կյանքի այս կամ այն իրավիճակին, այդ թվում՝ պարբերաբար արձագանքել է կանոնիկ քրիստոնեության դեմ՝ սոցիալական ըմբոստությունների մաս կազմելով:
Այն, որ ՊՆ-ում այս տերմիններն օտագործվում են այնպես, ինչպես սովորաբար սկսել է կիրառվել հանրային քննարկումներում, ցավալի է, բայց իրողություն է: Որ հավատքի հետ կապված կարող են անառողջ հարաբերություններ լինեն, ես սրան հավատում եմ, և հավատում եմ նաև այն պատճառով, որ մեր հանրային կյանքում կա այդպիսի դիսկուրս:
–Սա ավելի շատ անհանդուրժողականությա՞ն դրսևորում է:
-Բուն խնդիրը՝ մեր հասարակության մեջ հայրենիքից օտարման խնդիրը, գնալով ավելի ու ավելի ուժեղանում է, հայրենիքը սկսումէ ընկալվել իրենից դուրս մի բան, որովհետև հայրենիքը սիրելը նշանակում է հայրենիքից պաշտպանություն ստանալ, հայրենիքից ապահովություն ստանալ, բայց մեր հասարակության առնվազն կեսը սոցիալապես օտարվածներ են, այդ ընտանիքներում մեծանում են երեխաներ, որոնք մեր սոցիալական կյանքի բարիքներից ամբողջովին դուրս են:
Ցավոք, բնական է, որ այսպիսի սոցիալական իրավիճակում օտարվածները նաև բանակում են օտարված, և կարծում եմ՝ բանակում հատկապես բռնության ու նվաստացման և արժանապատվության հետ կապված մի շարք խնդիրներ առնվազն բացատրվում են մեր սոցիալական կյանքում արժանացած փոխօտարման, նաև հայրենիքից օտարման երևույթով, որը բանակի լուծելու հարցը չէ, դա մինչև բանակի տարիքը լուծելու հարց է, և ընդհանրապես սոցիումի մեջ:
Ինչ վերաբերում է ինքնասպանություններին, հասարակագիտությունը վաղուց պատասխանել է, որ ինքնասպանությունը նախևառաջ սոցիալական խնդիր է: Եթե մենք ուզում ենք խնդիրը լուծվի, հասարակությունն առողջացվի, և բանակ մեկնող պատանիների հոգեվիճակի մեջ որոշ հավասարակշռություն լինի, նաև՝ ներքին համաձայնություն բարոյական նորմերի, թիվ մեկ խնդիրը պետք է լինի սոցիալական փոխօտարման և փոխօտարման հետևանքով ձևավորվող հասարակական տարբեր խմբերի՝ միմյանց նկատմամբ անհանդուրժողականության մթնոլորտին պատասխան տալը:
Ամբողջությամբ՝ դիտեք տեսանյութում:
