Այսօր հայտնի է դարձել, որ սեպտեմբերի սկզբին Հայաստան է ժամանելու ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Անդերս Ֆոգ Ռասմուսենը: Սրան զուգահեռ, հայտնի է դարձել, որ Հայաստանի խնդրանքով հետաձգվում են սեպտեմբերի 3-8-ը պլանավորված ՀԱՊԿ զորավարժությունները Հայաստանում: Ռասմուսենի այցը կհամընկներ այդ զորավարժությունների հետ, եթե դրանք չհետաձգվեին և չտեղափոխվեին սեպտեմբերի 15-19-ը, ընդ որում՝ Հայաստանի խնդրանքով: Կասկած չկա, որ այս ամենը փոխկապակցված և փոխպայմանավորված է:
Իրադարձությունների նման ընթացքը, որը հագեցած է անակնկալներով, հետաքրքրական է վերջին զարգացումների ֆոնին, որ արձանագրվում են Հայաստանի շուրջ արտաքին դաշտում՝ սկսած սիրիական իրադարձություններից, մինչև Իրանի խնդիր: Եվ այդ ամենը, բնականաբար, տեղավորվում է թերևս Հայաստանի համար Արևմուտքի և Մոսկվայի միջև տևական պայքարի կոնտեքստում, որը ներկայումս ստանում է բավական սրված բնույթ և մտնում վճռորոշ փուլ: Այդ սրությունն, իհարկե, չի արտահայտվում ֆիզիկական դրսևորումներով, այսինքն՝ չկան բախումներ և փոխադարձ կոշտ հայտարարություններ, և նույնիսկ ամեն ինչ տեղավորվում է դիվանագիտական փափուկ լեզվի և անգամ որոշ դեպքերում հերթապահ ձևակերպումների շրջանակում: Բայց խորքային իմաստով ակնհայտ է, որ դիմակայությունը, պայքարը կամ մրցակցությունը մտել է բավական վճռորոշ մի փուլ, և այստեղ կողմերը, ըստ էության, մտադիր չեն գնալ սկզբունքային զիջումների:
Հարցը տվյալ պարագայում այն է, թե որոնք են այն սկզբունքային, հանգուցային կետերը, որոնց վրա Հայաստանի հետ իրենց հարաբերությունների հաստատուն բնույթը երկարաժամկետ կտրվածքով պատկերացնում են Արևմուտքն ու Ռուսաստանը: Այդ տեսանկյունից էլ պատկերը կարծես թե պարզ է՝ Արևմուտքի համար դրանք արժեքներն են, իսկ Ռուսաստանի համար՝ մահակը: Որևէ մեկը միամիտ չէ այնքան, որ արևմտյան նկրտումները համարի առավելապես բարոյամարդասիրական, իսկ Ռուսաստանինը՝ կայսերապաշտական: Բայց խնդիրը Հայաստանի համար այն է, թե որ կողմից է առաջարկվում այն, ինչ պետք է Հայաստանին, թե որ կողմն է Հայաստանին առաջարկում զարգացման առավել հուսալի, երկարաժամկետ, առավել արդյունավետ գործիքներ, տեխնոլոգիաներ, մոտեցումներ:
Հայաստանում, Արևմուտք և Ռուսաստան փոխհարաբերության և մրցակցության շուրջ դիսկուրսը տարվում է բոլորովին այլ հունով, նախապաշարումների, բարոյախրատական չափորոշիչների ծիրով: Մինչդեռ, Արևմուտքի և Ռուսաստանի միջև կոշտացող, սրվող, ավելի ու ավելի անզիջում դարձող պայքարը պարտադիր է դարձնում դիսկուրսի բովանդակության վերափոխումը, կամ դիսկուրսը ձևից բովանդակության վերածելու անհրաժեշտությունը: Միայն դրա շնորհիվ Հայաստանը կարող է առավելագույնը քաղել այդ մրցակցությունից: Բայց դրա համար էլ պետք է ոչ թե լարախաղացի սկզբունքով փորձել բավարարել Արևմուտքին և Ռուսաստանին, այլ կատարել հստակ ընտրություն, սահմանել առաջնահերթությունները և կայացնել սկզբունքային որոշումներ սեփական ճակատագրի վերաբերյալ, ամրագրել, թե ինչ գործիքներով ենք մենք կամենում աշխատել և կառուցել մեր պետության ապագան, և որտեղ են այդ գործիքները, որ կողմում: Ընդ որում՝ դա ամենևին չպետք է ենթադրի մյուսի մերժում: Խնդիրն ընդամենը սեփական ճակատագրի վերաբերյալ որոշումներ կայացնելն է, և աշխարհի հետ ըստ այդմ հարաբերություն կառուցելը: Այս իմաստով, Հայաստանի շուրջ զարգացումները մեր երկրի համար անխուսափելի են դարձնում այդ ընտրությունը, որոշումներ կայացնելու ժամանակը:
