WikiLeaks-յան վերջին բացահայտումներից մեկն առնչվում է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Գարեգին Բ-ի և ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հասցեին Պոլսո հայոց պատրիարք Մեսրոպ 2 արքեպիսկոպոս Մութաֆյանի հնչեցրած քննադատությանը:Այս մասին դիվանագիտական հաղորդագրությունը Վաշինգտոն է ուղարկվել 2003 թվականի մարտի 26-ին Ստամբուլում գտնվող ԱՄՆ հյուպատոսությունից։
«03ISTANBUL399» ծածկագրով փաստաթղթում նշված է. «Մարտի 13-ին ամերիկյան դիվանագետների հետ տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ Պոլսո Հայոց պատրիարք Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյանը քննադատել էԱմենայն Հայոց Կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Գարեգին Բ-ին և ՀՀ 2-րդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին՝Հայոց եկեղեցու ներսում լարվածության աճի համար։ Բացի այդ, նա քննադատել է նաև հայկական սփյուռքին, որը գերազանցապես կենտրոնացել է միայն Ցեղասպանության ճանաչման վրա և անտեսում է հայ-թուրքական մերձեցումը։
Հայոց եկեղեցու ներսում լարվածությունը հասել է բարձր մակարդակի, ինչի համար մեղավոր են Էջմիածինն ու Երևանը։ Թեև Կաթողիկոսի ու Պատրիարքի անձնական հարաբերությունները լավ են, այնուամենայնիվ Պատրիարքը դժգոհ է նրանից, որ Գարեգին Բ-ն ամեն գնով ձգտում է մեծացնել Հայոց եկեղեցու ներսում իր ազդեցությունը։ Այդ նպատակով նա գործում է միանգամից 3 ուղղություններով. Կիլիկիա (Լիբանան), Երուսաղեմ և Կոստանդնուպոլիս։
Ըստ Մեսրոպի՝ 1999 թվականին Գարեգին Բ-ի ընտրությունը չի կատարվել ժողովրդավար ճանապարհով. դա, ըստ էության, կազմակերպել է Հայաստանի 2-րդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը։ Պոլսո Հայոց պատրիարքը նշում է, որ համայն աշխարհի հայությունը հիասթափված է Հայաստանի կառավարությունից ու նրա եկեղեցուց։ Ակնհայտ է, որ այդ հիասթափությունը կապված է մարտի 5-ին Քոչարյանի նախագահ վերընտրվելու հետ։ Մեսրոպը չի կասկածում, որ դա հնարավոր էր միայն ընտրությունների զանգվածային կեղծման միջոցով։ Այդ մասին է վկայում նաև այն, որ թե՛ ԵԱՀԿ-ն, թե՛ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը հրապարակավ քննադատել են այդ ընտրությունների անցկացումը։
Պատրիարքի կարծիքով՝ հայ-թուրքական հաշտեցման և մերձեցման գործընթացի գլխավոր խոչընդոտը հայկական սփյուռքն է. «Տարեց թուրքերի մեծ մասն ընդունում է, որ տեղի է ունեցել ցեղասպանություն, սակայն նրանք չեն կարողանում հրապարակավ հայտնել իրենց դիրքորոշման մասին։ Հայկական սփյուռքին չի հետաքրքրում հայ-թուրքական հաշտեցումը»։
Միևնույն ժամանակ,Պատրիարքը կասկածի տակ է առել Ռոբերտ Քոչարյանի նվիրվածությունը հայ-թուրքական հաշտեցման գոծընթացին, քանի որ կարծում է, որ նա չափազանց շատ է կախված սփյուռքից։ Մութաֆյանը նշել է, որ հանուն հայ-թուրքական հարաբերությունների՝ պատրաստ է գնալ ամեն քայլի, անգամ այցելել Ադրբեջան և հանդիպում ունենալ մուֆթիի հետ. «Այս մասին ես իրազեկել եմ Թուրքիայի կրոնական հարցերով նախարար Մեհմեդ Նուրի Յըլմազին»։
Թուրքիայի հայ համայնքի վերաբերյալՄեսրոպը նշել է, որ դրա թվաքանակը կազմում է 50-60,000։ Սակայն թուրքական իշխանությունները նշում են 80,000-ը, ինչը չափազանցված է։ Այդ թվաքանակում ներառված են շատ հայեր, որոնք արդեն իսկ արտագաղթել են։ Բացի այդ, Թուրքիայում կարելի է գտնել մոտ 1 միլիոն մարդու (ծպտյալ հայ), ով ընդունում է իր հայկական ծագումը։
Պատրիարքը խոստովանել է, որ Թուրքիայի հայ համայնքը շարունակում է դժվարություններ կրել՝ կապված իր սեփականատիրության իրավունքների հետ։ Միևնույն ժամանակ, նա չի կարծում, որ դա միջազգային քննարկման առարկա է։
Պատրիարքը նաև հայտնել է, որ իրենք հույսեր են կապում վերջերս Թուրքիայում իշխանության եկած «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության (ԱԶԿ) հետ, ով ավելի վաղ աչքի է ընկելկրոնական փոքրամասնություններին առնչվող իր հայտարարություններով. «ԱԶԿ-ն կազմել է միապալատ կառավարություն և կարող է մեզ համար առավել օգտակար լինել, քան նախորդ կոալիցիոն կառավարությունները։
Սակայն ես թերահավատորեն եմ մոտենում նրան, որ ԱԶԿ-ն կարող է գործուն քայլեր ձեռնարկել կրոնական փոքրամասնությունների կամ Հայաստանի նկատմամբ, քանի դեռ չի կարգավորվել Իրաքում տիրող իրավիճակը»։ Պատրիարքը նաև հայտնել է, որ իրենք աջակցում են ԵՄ-ին Թուրքիայի անդամակցության գործընթացին։
