«Ակնկալել, որ մենք այս պահին հեղափոխական առաջընթացներ կգրանցենք Սահմանադրության փոփոխմամբ, երբ իշխանությունների հանդեպ չկա բավարար վստահություն, հնարավոր չէ»,- այսօր խոսելով սահմանադրական բարեփոխումների ներկայացված հայեցակարգից՝ ասաց սահմանադրական իրավունքի մասնագետ Արմեն Մազմանյանը:
Նա ասաց, որ շատ լուրջ ուսումնասիրել է սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգը, և համարում է, որ առանցքային փոփոխությունը թերևս երկրի կառավարման մոդելի փոփոխությունն է, որը լուրջ վտանգներ է պարունակում:
«Կառավարման ձևի փոփոխման հարցում բավական առաջարկություններ կան: Դրանք շոշափելի առաջարկություններ են, բայց հարց է՝ արդյոք նպատակահարմա՞ր է երկրի կառավարման ձևի փոփոխությունը:
Կառավարման ձևի փոփոխությունը, մասնավորապես խորհրդարանական ձևին անցնելը, բավական մեծ վտանգներ է պարունակում»,- ասաց Մազմանյանը: Նրա խոսքով՝ «սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգում գերակշռում է «հաղթողը վերցնում է ամեն ինչ» սկզբունքը, որը վտանգներից մեկն է: «Այս սկզբունքը բնորոշում է այսօրվա քաղաքական մտածելակերպը: Իշխող կուսակցությունը իր շատ և շատ գործողություններով ապացուցել է դա՝ ակնարկելով, որ հաղթել եմ ընտրություններում, ես մեծամասնություն եմ, և միայն ես կարող եմ վճռել քաղաքական որոշումների ճակատագիրը, կարող եմ արհամարհել ընդդիմությանը և բոյկոտել նրա նախաձեռնած քննարկումները, լսումները: Կարծում եմ՝ այս մտածողությունը փորձում են հիմնավորել, ամրապնդել և նոր Սահմանադրության հիմքը դարձնել, որը կարող է հիմք հանդիսանալ քաղաքական կայունության համար»,- նկատեց Մազմանյանը, ապա հավելեց. «Բայց երկարատև առումով այս հայեցակարգը կայունության շատ թույլ մոդել է առաջարկում: Ավելի շուտ ժամանակավոր կայունության մասին է խոսքը, քանի որ 5 տարի հետո կարող է գալ մեկ այլ կուսակցություն, մեկ այլ մեծամասնություն, որը կարող է գալ բացարձակապես այլ ծրագրով, որը կարող է շրջադարձ առաջացնել»:
Քննարկմանը ներկա քաղաքագետ Ալեքսանդր Մարկարովի խոսքով էլ՝ այս պահին սահմանադրական բարեփոխումների անհրաժեշտությունն այնքան արդիական չէ, որքան 2005-ին էր: «Խնդիրը կառավարման ձևը չէ. խնդիրը չպետք է այդպես դնել, թե որ մոդելն է ավելի արդյունավետ, որը՝ ոչ, որը ինչ վտանգներ է պարունակում: Պետք է ընտրել այնպիսի մոդել, որն ավելի նպաստավոր պայմաններ կստեղծի ժողովրդավարության զարգացման համար:
Կառավարման ձևը տարբեր կուսակցությունների, տարբեր քաղաքական ուժերի, տարբեր ընտրական համակարգերի առկայության պարագայում կարող է բերել տարբեր արդյունքների»,- ասաց Մարկարովը:
Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի փորձագետ, տնտեսագետ Աշոտ Խուրշուդյանն էլ խոսեց սահմանադրական բարեփոխումների շարժառիթների մասին: Բայց մինչ շարժառիթները թվարկելը փորձագետը զարմանք հայտնեց, թե ինչպե՞ս կարելի էր այդպիսի՝ իրար հակասող մտքերով, դրույթներով փաստաթուղթ կազմել: «Ես չեմ հասկանում, թե ՍԴ բարեփոխումների հայեցակարգը ինչ փաստաթուղթ է, այստեղ չափազանց շատ խնդիրներ կան: Ինչ վերաբերում է շարժառիթներին, ապա ասեմ, որ Հայաստանի ստեղծման օրվանից ստեղծվել է մշակույթ, երբ ընդունված չէ ասել, որ Հայաստանում կան խնդիրներ, այդ դեպքում ի՞նչ խնդիրների լուծումն են այս բարեփոխումները»,- հարցադրում արեց նա:
«Ամեն դեպքում, ես կառանձնացնեմ որոշ շարժառիթներ, որոնցից մեկը մարդու իրավունքների ոլորտում է: Սահմանադրական բարեփոխումների ներկա հայեցակարգի իրավական մասը ակնհայտորեն սահմանափակելու է մարդու իրավունքներն ու ազատությունը»,- ասաց Աշոտ Խուրշուդյանը:
