Այս շաբաթ Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ կարող է համաձայնություն ձեռք բերվել, որն արդեն կնքվել է «դարի գործարք» անվամբ: Միջազգային միջնորդներն ակնկալում են, որ դա տեղի կունենա Ժնևում բանակցությունների նոր ռաունդի ընթացքում, որը տեղի կունենա նոյեմբերի 20-ին:
Ինչպես հայտնի է դարձել Kommersant-ին, վեց ամսով միջուկային օբյեկտների աշխատանքների դադարեցման պարտավորության դիմաց Իրանին կարող են վերադարձվել արևմտյան բանկերում սառեցված 3 միլիարդ դոլարի ակտիվները (դրանք Իրանը կարող է ստանալ աստիճանաբար՝ կախված միջազգային համաձայնագրի կատարման պայմաններից) և դադարեցվել միջազգային պատժամիջոցների գործողությունը, ինչը Թեհրանին ևս մոտ 10 մլրդ դոլար կտա:
Այն մասին, որ Թեհրանի հետ համաձայնությունը կարող է ձեռք բերվել արդեն այս շաբաթ, հասկացնել են տվել ԱՄՆ վարչակազմում:
«Մենք շատ մոտ ենք իրանական միջուկային ծրագրի դադարեցմանը»,- անունը չհայտնելու պայմանով ասել է Սպիտակ տան ներկայացուցիչը:
Տարիներ շարունակվող Իրանի հետ բանակցություններում բեկման մասին հայտնի էր դարձել նոյեմբերի 7-9-ը Ժնևում անցկացված բանակցությունների նախորդ ռաունդի ընթացքում, սակայն այդ ժամանակ հստակ արդյունքների հասնել չէր հաջողվել: Մասնավոր զրույցներում ամերիկացի դիվանագետները խոստովանել էին, որ պատճառը Ֆրանսիայի կոշտ դիրքորոշումն էր: Ֆրանսիան պահանջել էր անհապաղ դադարեցնել միջուկային ծրագիրը՝ ներառյալ խաղաղ հետազոտությունները:
Բանակցությունների ավարտին Իրանը ստացել է առաջարկների փաստաթուղթ և ընդմիջում վերցրել առաջարկների մանրակրկիտ ուսումնասիրման համար: Փաստաթղթի բովանդակության մասին չի հաղորդվում: Հիմնական կետը, սակայն, ինչպես հայտնի է դարձել պարբերականին՝ կես տարով միջուկային ծրագրի դադարեցումն է: Կես տարում միջնորդներն ակնկալում են մշակել լիամասշտաբ համաձայնագիր՝ հաշվի առնելով նաև Իրանի պահանջները: Դրանցից գլխավորն է պայմանագրում այն կետի ներառումը, որը կերաշխավորի խաղաղ միջուկային էներգետիկա զարգացնելու Թեհրանի իրավունքը:
«Վեցյակի» առանցքային պահանջների ցուցակում է մինչև 20 տոկոս ուրանի հարստացումից Թեհրանի լիովին հրաժարումը և մինչև 3.5 տոկոսանոց հարստացված միջուկային վառելիքի նոր պաշարների ստեղծման դադարեցումը: Իրանին առաջարկվում է ոչնչացնել բարձր հարստացված նյութերի պաշարները, չկառուցել նոր ցենտրիֆուգներ և չշահագործել արդեն կառուցվածները, և վերջապես՝ Իրանը պետք է թույլ տա միջազգային տեսուչներին այցելել բոլոր միջուկային օբյեկտները:
Իրանին դրա դիմաց խոստանում են ժամանակավորապես դադարեցնել մի շարք միջազգային պատժամիջոցների գործողությունը՝ չեղյալ հայտարարելով ավտո և ավիացիոն պահեստամասերի, նավթային և գազային արդյունաբերության համար քիմիկատների ներմուծման արգելքը: Կարող են հանվել նաև ոսկու և այլ թանկարժեք մետաղների գնման ու վաճառքի սահմանափակումները, մասամբ կթույլատրվի նաև նավթի արտահանումը:
Նման գործարքին դեմ է Իսրայելը, որի կարծիքով՝ Թեհրանը պարզապես փորձում է ժամանակ շահել: Ամերիկյան Կոնգրեսը նույնպես պնդում է, որ նոր պատժամիջոցներ ներմուծվեն:
