Երեկ մի քանի բնապահպանական նախաձեռնություններ հանդես եկան պահանջով՝ դադարեցնել հանրապետությունում բոլոր հէկերի շինարարության, լիցենզիայի տրամադրման ընթքացակարգը, մինչև դրանց չափորոշիչները չբերվեն այնպիսի տեսքի, որ բավարարեն և՛ հանրությանը, և՛ տնտեսվարող սուբյեկտներին, և՛ կառավարությանը:
Այս մասին այսօր «Փոքր հէկերի մեծ հիմնախնդիրները» բնապահպանական քննարկման ժամանակ հիշեցրեց «Թռչկան» քաղաքացիական նախաձեռնության բնապահպանական ակտիվիստ Լևոն Գալստյանը: Նրա ներկայացմամբ՝ հէկերի շահագործման նախապատրաստման գործընթացը սկսվում է ջրօգտագործման թույլտվությունից, որից առաջին խնդիրն է առաջանում, քանի որ ոչ մի գնահատական չի տրվում:
«Ինչ-որ մեկը դիմում է հէկ կառուցելու համար, նախարարությունն էլ տալիս է ջրօգտագործման թույլտվություն, առանց տեղում նույնիսկ նայելու՝ տալիս են դա: Դրանից հետո տնտեսվարող սուբյեկտը հողահատկացման թույլտվություն է ստանում, լիցենզիա է ստանում հէկի կառուցման համար, հետո նախագիծն է կազմում, բնապահպանական մասն է կազմում և ներկայացնում նախարարություն:
Մեր ուսումնասիրած բոլոր դեպքերով բնապահապանական փորձաքննություն չի իրականացվում: «Խաչաղբյուր 2» հէկի դեպքը եկավ բացահայտելու փաստը, որ այդ ուսումնասիրությունը այդ հէկի հետ կապ չունի:
Քանի որ այս բոլոր խնդիրներին մեր նվազ ուժերով չենք կարող հետևել, որոշեցինք, որ պետք է համակարգային մոտեցում ցուցաբերել և դեռևս նման պահանջ առաջ քաշել, չափորոշիչներ սահմանել. կարելի է մի գետի վրա հինգ հէկ կառուցել կամ կարելի է բոլոր գետերի վրա հէկ կառուցել»,- մեկնաբանեց բնապահպանը:
Շիրակի «Օրհուս» կենտրոնի ներկայացուցիչ Գևորգ Պետրոսյանն ասաց, որ պետությունը սահմանում է խաղի կանոնները, իսկ իրենք՝ բնապահպանները, ուզում են սահմանել հստակ խաղի կանոններ: Նրա խոսքով՝ իրենց կռիվն իրենց ունեցվածքը ճիշտ տնօրինելու մեջ է:
«Էկոլուր» բնապահպանական հասարակական կազմակերպության ղեկավար Ինգա Զառաֆյանը հավելեց, որ 140 փոքր հէկի լեցինզիայի դեպքում կառավարությունը վերահսկողություն չի իրականացրել: «Այն հատվածներում, որտեղ գետ է անցնում՝ ունենք հիանալի լանդշաֆտ, բնակավայր, եթե գետ չկա՝ ունենք անապատ, իսկ այդ տեղերը ոչնչացնում ենք, քանի որ որոշ տեղերում գետերի վրա մի քանի հէկեր են կառուցվում»,- նկատեց Ինգա Զառաֆյանը:
Քննարկմանը ներկա «Խազեր» ՀԿ նախագահ Արամ Գաբրիելյանը կարծիք հայտնեց, որ խրախուսական մեխանիզմները, որոնք կան հէկերի շահագործման դեպքում, պետք է վերացվեն։ Եթե վերացվեն՝ բոլոր հարցերը կլուծվեն:
