Թեև իբրև մշակաբույս սոյան կանխավ բարձրարժեք բույս է համարվել, որից, իսկապես, սննդային բարձր որակ ունեցող կաթնեղեն, մսեղեն, յուղ են ստացել, այսօր դրա թույն չլինելուն շատերն են կասկածում:
Ողջ աշխարհում ներկայումս գենետիկորեն աղտոտված ամենահայտնի մթերքները սոյան ու եգիպտացորենն են: ԱՄՆ-ում տարեկան 23 մլն հա սոյա է ցանվում, Բրազիլիայում` 8 մլն հա: Սոյայի ցանքերը տարածված են Հնդկաստանում ու Չինաստանում: Իսկ արդեն 2001 թվից սկսած՝ միլիոնավոր ակր տարածությունների վրա կանադացի և ամերիկացի ֆերմերներն աճեցրել ու աճեցնում են հատկապես ԳՁ` այսինքն գենետիկորեն ձևափոխված սոյա և եգիպտացորեն: ԱՄՆ-ում արտադրվող մթերքների համարյա 60 տոկոսը գենետիկորեն խեղված է: Ֆրանսիայում վերջին տարիներին կատարված ուսումնասիրությունների համաձայն, եգիպտացորեն և սոյա պարունակող 103 տեսակի սննդամթերքներից 36-ում հայտնաբերվել են սոյայի և եգիպտացորենի ԳՁ տարբերակներ: «Հայաստանում գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետները, հակառակ աշխարհում բարձրացած աղմուկի, տեղյակ չեն խնդրին»,- մեզ հետ զրույցում նշեց էկոլոգ Կարինե Դանիելյանը: ԳՁՕ-ի հավանականությամբ նույն առողջապահության նախարարի հրապարակած սննդատեսակների ցանկում առաջինը նշվում են եգիպտացորենն ու սոյան: Սակայն՝ «Մենք չունենք ոչ օրենք, ոչ էլ համապատասխան տեստավորման լաբորատորիա: Մենք պետք է միայն մեր հույսը դնենք այն բանի վրա, որ արտադրողը պիտակի վրա նշի՝ գենետիկորեն վերափոխված օրգանիզմներից ստացված սնունդ է, թե` ոչ: Եվ պետք չէ հույս ունենալ, որ բոլորը նշում են»,- ասաց Կարինե Դանիելյանը և հավելեց, որ աշխարհում արտադրվող սոյայի 90 տոկոսը հեմոյի հիման վրա է ստացվում: Ինչ վերաբերում է հայաստանյան խանութներում վաճառվող սոյային կամ էլ եգիպտացորենին` մնում է հուսալ, որ Հայաստանում վաճառքի մեջ եղածը մնացյալ 10 տոկոսի մեջ է մտնում: Ի դեպ, նշենք, որ նույն Չինաստանը, որն աշխարհում սոյայի հիմնական արտադրողներից մեկն է, իր տարածքում սոյայի վաճառքը չի թույլատրում, այլ միայն արտահանում է:
