«Դիսկուրս» հաղորդաշարի հյուրերն են «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերության լրատվական հաղորդումների տնօրեն Գեղամ Մանուկյանը և Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնի նախագահ Շուշան Դոյդոյանը:
Հ. Բ.- Շուշան, միջազգային լրագրողական կազմակերպությունների զեկույցները հաճախ տարբեր են լինում իրենց գնահատականներում: Որքանո՞վ են այդ զեկույցները իրատեսական և գործնականում կապված իրականության հետ:
Շ. Դ.- Իրականում «Լրագրողներ առանց սահմանի» կազմակերպության զեկույցը, կարծում եմ, իսկապես արտացոլում է իրականությունը, որովհետև այն ժամանակահատվածը, որն ընտրվել էր, ընդգրկում է 2010 թվականի դեկտեմբերի 1-ից մինչև 2011 թվականի նոյեմբերի 30-ը: Մեկ տարվա ընթացքում ամենակարևոր ցուցանիշը, որ Հայաստանում գրանցվել է, այն է, որ վերջին մեկ տարվա ընթացքում լրագրողների հանդեպ կոպիտ բռնություններ, նրանց աշխատանքի խոչընդոտում տեղի չեն ունեցել: Իհարկե, դրա արդյունքում եղավ այն, որ կտրուկ աճեցին դատական գործերը, որոնք հարուցվել են տարբեր լրատվական միջոցների դեմ, բայց կարևոր է այն, որ այսօր լրագրողներին փողոցում չեն ծեծում, լրագրողները չեն հետապնդվել, ստիպված չեն եղել լքել երկիրը, և ահա այս ամենի բացակայության շնորհիվ է, որ «Լրագրողներ առանց սահմանի» կազմակերպությունը բավականին դրական առաջընթաց է գրանցել Հայաստանում: Մյուս առաջընթացը պայմանավորված է մեկ այլ գործոնով՝ ինտերնետային մամուլի կտրուկ զարգացմամբ. հատկապես ինտերնետային առցանց լրատվամիջոցների զարգացումն է փորձում հասարակությանը ապահովել այլընտրանքային լրատվությամբ:
Հ. Բ.- Գեղամ, որպես հեռուստաընկերության դաշտի ներկայացուցիչ՝ գնահատեք դաշտը, որը ավանդաբար, նաև միջազգային կառույցների կողմից համարվել է բազմակարծության շատ սահմանափակ դաշտ`կա՞ փոփոխություն, կա՞ ազատության դրսևորում:
Գ. Մ.- Իրականում այդ 20 կետով փոփոխությունը եղել է լոկ մի պատճառով՝ Շամշյան Գագիկին չեն ծեծել, որովհետև նախորդ բոլոր զեկույցներում հիմնականում Շամշյան Գագիկը հերոս էր: Իհարկե, զեկույցներում խայտառակ փաստեր կան, որոնցից է «Ազատություն» ռադիոկայանի նախկին տնօրենի հետ կապված դեպքը, որը, ինչպես հետո պարզվեց, որևէ քաղաքական ենթատեքստ չուներ՝ նեղ անձնական խնդիր էր: Յուրաքանչյուր զեկույցում լրագրողի նկատմամբ բռնության մասին է խոսվում, բայց ես, ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա, շատ լուրջ չեմ վերաբերվում այդ զեկույցներին: Ի՞նչ էական փոփոխություն եղավ, երբ Հայաստանում խոսքի ազատության մակարդակը շատ ավելի բարձրացավ: Հեռուստատեսության հետ կապված որևէ փոփոխություն չեմ տեսել: Ընդհանուր հեռուստատեսային դաշտը եթե գնահատեմ, կա մի կարևորագույն հարց` հեռուստատեսությունների նկատմամբ ճնշումները շատ հաճախ այլ կերպ են արտահայտվում, և հեռուստատեսությունները իրենց դուրս են դնում քաղաքականությունից, հասարակությունից, դառնում են շոու, սերիալ ցուցադրող հեռուստաընկերություններ, և պատճառ էլ չկա ճնշում գործադրելու: Ինչ վերաբերում է «Երկիր Մեդիային», երբեք ճնշում չեմ զգացել: Չեմ զգացել ուղղակի իմաստով, իսկ անուղղակի իմաստով զգում ես, հատկապես տնտեսական առումով, այսինքն՝ երբ դու, իբրև հեռուստաընկերություն, անդրադառնում ես քաղաքականության, սոցիալ-տնտեսական հարցերին` շատ գործարարներ խուսափում են գովազդով ներկայանալ:
Հ. Բ.- Իսկ կուսակցական առումո՞վ, չէ՞ որ «Երկիր Մեդիան» աներկբայորեն ընկալվում է որպես կուսակցական հեռուստաալիք:
Գ. Մ.-Ժամանակին Նյու Յորքում առիթ ունեցա հանդիպելու «Ֆոքս նյուզ» հեռուստաընկերության փոխտնօրենի հետ: Երբ նա հարցրեց՝ ձեր հեռուստաընկերությունն ունի՞ կուսակցական կողմնորոշում, պատասխանեցի հենց «Ֆոքս նյուզի» օրինակով: Ամբողջ ԱՄՆ-ն գիտի, որ «Ֆոքս նյուզը» պահպանողական հեռուստաընկերություն է, խիստ կոնսերվատիվ Հանրապետական կուսակցության հեռուստաընկերությունը, և որևէ մեկը չի ասում, թե այն կուսակցական հեռուստաընկերություն է: Մենք հեռուստաընկերությունում, այո, ունենք սկզբունքներ, որոնք նաև ՀՅԴ-ի սկզբունքները կարող են լինել, բայց դա երբեք չի խանգարում, որ մեզ մոտ հյուրընկալվեն Արամ Մանուկյանը կամ ամենածայրահեղ հակառակ տեսակետներ ունեցող քաղաքական, հասարակական գործիչները:
Հ. Բ.- Նշեցիք, որ զեկույցներին այնքան էլ ուշադրություն չեք դարձնում, սովորաբար քաղաքական զեկույցների առումով տարբեր կողմեր Հայաստանում միշտ տեսնում են ինչ-որ քաղաքական ենթատեքստ: Լրատվական զեկույցներում լինո՞ւմ են նման ենթատեքստեր մամուլի ազատության կամ լրատվական դաշտի մասին:
Գ. Մ.- Իհարկե, ամբողջը քաղաքականություն է, և այնպես չէ, որ իրենք Հայաստանից ստանում են ամբողջական մաքուր զեկույց և դրա հիման վրա եզրակացության են հանգում՝ դա կլինի «Ֆրիդոմ հաուզի», թե «Լրագրողներ առանց սահմանի» կազմակերպության զեկույցը: Զեկույցները միշտ պայմանավորվում են իշխանության և երկրի նկատմամբ խոշոր տերությունների վերաբերմունքով: Հայ-թուրքական հարաբերությունների վերաբերյալ ֆուտբոլային դիվանագիտության մեկնարկից հետո միջազգային հասարակությունը սկսել է Հայաստանին շատ ավելի քնքուշ ու մեղմ վերաբերվել, ոչ թե այն պատճառով, որ ամեն ինչ լավացել է, կամ որ ժողովրդավարությունն է ամրապնդվել, այլ պարզապես սկսել են մատների արանքով նայել Հայաստանին:
Հ. Բ.- Ֆուտբոլային դիվանագիտությունը արդեն դադարեցրել ենք, բայց շատ դրական զեկույց կա:
Գ. Մ.-Վերջապես միջազգային կազմակերպությունների զեկույցներից ամենափայլուն օրինակը թերևս Gallup-ի վերջին հարցումն է, հատկապես նախընտրական շրջանում Gallup-ը դարձել է աստվածային սոցիոլոգիական հարցում իրականացնող: Տա Աստված, որ Հայաստանում 70 տոկոսը երջանիկ լինի, բայց այդ հարցումը շատ խոսուն է:
Հ. Բ.- Շուշան, նշեցիք մամուլի նկատմամբ դաշտում առկա փոփոխության մասին. հիմա բռնություններ գրեթե չկան, բայց փոխարենը դատական պրոցեսները հիշատակեցիք, կարծես թե տեղի է ունենում մամուլի հանդեպ խոչընդոտի քողարկված տարբերակ: Ձեր կարծիքով՝ անցումը դեպի քաղաքակիրթ տարբերակ ժամանակավո՞ր բնույթ է կրում, թե՞ պարզապես էվոլյուցիայի մի փուլ է, և հետդարձ այդ առումով այլևս չի լինի:
Շ. Դ.- Ցավոք, պետք է ասեմ` կլինի հետդարձ, հատկապես առաջիկա ընտրությունների և հաջորդ տարվա ընտրությունների ժամանակ: Ես, որպես մասնագետ, կանխատեսում եմ, որ մենք կվերադառնանք, իհարկե՝ հուսով եմ, որ ավելի ծավալուն բռնությունների կամ կոպիտ գրաքննական միջամտություն իշխանության կողմից չենք հանդիպի, ինչպես, օրինակ, 2008-ի մարտին, երբ ինտերնետային թերթերը, լրատվամիջոցները ուղղակի փակվեցին, որոշ ժամանակով ստիպված եղան ընդհանրապես լրատվություն չտարածել: Ես հուսով եմ, որ անհրաժեշտ դասեր արդեն քաղվել են, և այս ընտրություններում նման բացասական օրինակներ մենք չենք ունենա, բայց մյուս կողմից, կարծում եմ՝ այս դատական գործընթացները ունեն ինչպես բացասական ազդեցություն, այնպես էլ դրական. իրականում այն մարդիկ, ովքեր լրատվամիջոցի այս կամ այն հրապարակումից դժգոհ էին, նախկինում այլընտրանք չունեին՝ իրենց դժգոհությունը ինչ-որ կերպ փարատելու համար, այդ իսկ պատճառով վայրենի մեթոդների էին դիմում` փողոցում ուղղակի լուծելով իրենց հարցերը: Հիմա այս բոլոր հարցերը փոխադրվել են դատական համակարգ, իրավական դաշտ, և, իհարկե, այդ առումով մեծ պատասխանատվություն է ընկած դատական համակարգի վրա: Եթե վերջինս կարողանա իսկապես լինել արդարադատ, ապա մամուլը որոշ դեպքերում շահեկան դիրքերում կհայտնվի, բայց, ցավոք, մենք ունենք այնպիսի աղմկալի գործեր, երբ լրատվամիջոցի դեմ բերված դատական հայցերն ուղղակի բավարարվում են, և բավականին բարձր տուգանքներ են սահմանվում լրատվամիջոցների դեմ, որոնք կարող են դառնալ տվյալ լրատվամիջոցի փակման պատճառ: Եթե նախկինում միայն լրագրողն էր որպես անհատ տուժում, այսօր արդեն մեծ վտանգի տակ է կանգնում մի ամբողջ լրատվամիջոց՝ ընդամենը մեկ հրապարակման հետևանքով` վճարելով բարձր տուգանքներ: Այն ստիպված է լինում վերանայել իր քաղաքականությունը, և դա բերում է նաև ուժեղ ինքնագրաքննության, և լրատվամիջոցներն առանց կոնկրետ ճնշումների ստիպված են լինում չանդրադառնալ որոշ հարցերի, որոշ մարդկանց ընդհանրապես չքննադատել, որպեսզի իրենք իրենց հեռու պահեն նման խնդիրներից: Այսօր արդեն 37 դատական գործ կա, և այդ գործերից մի քանիսում, նույնիսկ մեկում, մինչև 18 միլիոն տուգանքի պահանջ կա:
Գ. Մ.- Այս ամենի մեջ երկու երես կա: Դժբախտություն է, թե բարեբախտություն, որ ես հանդես եմ գալիս և լրատվական դաշտում, և նաև քաղաքականության մեջ: Օրինակ՝ օրերս «Հրապարակ» թերթը տպագրել է նյութ, թե իրենց տեղեկությունների համաձայն՝ Հրանտ Մարգարյանի տանը երեկ հանդիպել են Հրանտ Մարգարյանը, Արմեն Ռուստամյանը և Վահան Հովհաննիսյանը: Քննարկել են ՀՅԴ մասնակցության հարցը, և դա առաջին էջի լուր էր, որը մի քանի կայքեր, որպես մամուլի տեսություն, վերցրել ու տարածել են, այնինչ Վահան Հովհաննիսյանը «Եվրանեսթի» նիստին էր՝ Բրյուսելում, Արմեն Ռուստամյանը՝ Եվրախորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովին` Ստրասբուրգում: Այստեղ ուղղակի լրագրողի պարկեշտության հարց է: Մի քանի օր առաջ «Առավոտ» թերթը գրել է, որ իր աղբյուրի համաձայն՝ ԱՄՆ պետդեպարտամենտը կանչել է Հայ դատի հանձնախմբին, բայց Հայ դատի հանձնախմբի հեռախոսահամարը ունե՞ր լրագրողը, կարո՞ղ էր զանգահարել և ճշտել: Մի պահ պատկերացնենք քաղաքական գործիչներին՝ մարդիկ թևաթափ են լինում: Շատ ավելի վտանգավոր բան է կատարվում Հայաստանում լրագրողական դպրոցում: 90-ական թվականների լրագրողական դպրոցը պետք է հպարտանա, որովհետև իրենք իրոք որակով էին: Լրագրողական դպրոցը այսօր սարսափելի անկում է ապրում, որովհետև սկսվում է վատ կրթությունից՝ վերջանում ընդհանուր մթնոլորտով, որտեղ կա թերթ, որի ամեն մի էջը գնված է: Այսինքն՝ լրագրողները իրենք հասկանում են, որ եթե իրենց ուղղակի վճարեն, ապա կգրեն: Շատ քիչ լրագրող է մնացել Հայաստանում, որն իր գրչի և ստորագրության պատիվը բարձր է պահում, իսկ դա մի օր վատ հետևանքների է հանգեցնելու:
Հ. Բ.- Որակյալ լրագրություն պետք չէ՞, և ի՞նչն է խանգարում որակյալ լրագրությանը:
Գ. Մ.- Քաղաքական գործչին պետք չէ, մարզիկին պետք չէ: Ինչպես ցանկացած այլ ոլորտում, թերթ գնելիս հասարակության պահանջմունքն այն է, որ հնարավորինս շատ հայհոյանք տեսնի, լուր տեսնել այլևս չի ուզում, վերլուծություն տեսնել այլևս չի ուզում. որ թերթը ավելի շատ հայհոյեց՝ այդ թերթը ուրեմն կկարդան:
Հ. Բ.- Առանձին դեպքերում մամուլի վիճակը գուցե բավական բարդ է և բավական խնդիրներ կան, բայց մյուս կողմից՝ հնարավո՞ր է այնպիսի երկրում, որտեղ տնտեսաքաղաքական հստակ մոնոպոլացում կա, մամուլի դաշտը լինի որակապես ավելի բարձր, լինի բոլորովին այլ հարթությունում և այլ չափանիշներով:
Գ. Մ.- 80-ականներին մոնոպոլացված էր ամեն ինչ, բայց որակյալ մամուլ ունեինք:
Շ. Դ.- Ես կարծում եմ՝ այստեղ կարևորագույն խնդրի մասին ենք խոսում: Դա լրագրողական էթիկան է. որքանո՞վ լրագրողները գիտեն ընդհանրապես լրագրողական վարքականոնները, ինչը կարելի է ինչպես ասել, մինչև ուր է ձգվում իրենց խոսքի ազատության իրավունքը: Այստեղ զուտ իմացության խնդիր ունենք, և երկրորդ՝ որքանո՞վ կա այդ պահանջը խմբագիրների, լրատվամիջոցի սեփականատերերի կողմից, որպեսզի իր մոտ աշխատող լրագրողը իսկապես հետևի լրագրողական էթիկայի կանոններին, որովհետև կան լրատվամիջոցներ, որոնց պահանջներն այսպիսին են՝ ինչքան շատ հայհոյեք, ինչքան շատ կոպիտ խոսեք, վիրավորական արտահայտություններով համեմեք ձեր նյութերը, այնքան ավելի բարձր կվարձատրվեք: Պահանջը հետևյալն է՝ լրագրողական դաշտը այսօր պետք է սկսի վերջապես կրթել իր լրագրողներին, և ընդհանրապես՝ աշխատանքի ընդունելիս առաջնահերթ պահանջներից մեկը լինի լրագրողական վարքականոններին հետևելը: Ինքս, լինելով այս դաշտում, շատ լավ հասկանում եմ այն մարդկանց, ովքեր առաջ ծեծում էին, հիմա գնում են դատարան, որովհետև այդ մարդիկ թերթում կարդում են մի բան, որն ընդհանրապես տեղի չի ունեցել, որը բացի զրպարտչական լինելուց, նաև վիրավորական արտահայտություններով է լի: Այդ մարդկանց այլ բան չի մնում, քան փորձել իրենց հարցերը դատական կարգով լուծել: Իհարկե, այլ է հարցը որոշ քաղաքական գործիչների պարագայում, որոնք դատի են տալիս լրատվամիջոցներին և հաջորդ օրը հայտարարում, որ մեզ այդ փոխհատուցման գումարը պետք չէ: Երեք պատգամավորների հայտնի գործը ՀԺ-ի դեմ: Եթե նրանց այդ գումարը պետք չէ, ինչու են պահանջում փոխհատուցման գումար: Փոխհատուցման գումարը քո բարոյական վնասի փոխհատուցումն է, ոչ թե հենց այնպես՝ դրամապանակը լցնելու միջոց: Նրանք ասում են, որ դա կտրամադրեն մանկատներին, այսինքն՝ բարեգործություն կանեն: Բայց եթե դա ձեր փոխհատուցումն է, ու եթե դուք դրա կարիքը չունեք, հետևաբար դատարանը պետք է ընդհանրապես մերժի փոխհատուցման ձեր ցանկացած պահանջ: Այստեղ նաև իրավական գրագիտության պակասի հարց կա՝ ինչպես դժգոհողների, այնպես էլ լրագրողների մոտ, որովհետև էթիկային հաջորդում է իրավունքը: Եթե որոշ լրագրողներ խախտում են էթիկական կողմը, նրանք արդեն մտնում են իրավական պատասխանատվության դաշտ, որովհետև մարդուն հայհոյելը, վիրավորելը բերում է իրավական հետևանքներ: Կարծում եմ՝ խմբագրության առաջին պահանջը պետք է լինի այն, որ իրենց մոտ աշխատող լրագրողները պահեն էթիկայի կանոնները և պարտավորված լինեն հետևելու մինիմալ սկզբունքներին:
Գ. Մ.- Դատարան դիմելու հարց չի լինի, երբ հասարակությունը ինքնակազմակերպվի՝ ինչպես ամբողջ աշխարհում կան ինքնակարգավորման մարմիններ, որոնք հարգված անձնավորություններ են, որոնց եզրակացությունը բոլորի համար անվերապահ ընդունելի է, և քաղաքացի-լրատվամիջոց վեճը նման ձևով է լուծվում: Հայաստանում մի քանի տարի առաջ ստեղծվեց ինքնակարգավորման մարմին: Առաջին ստորագրողներից մեկը «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերությունն էր: Հեռուստաընկերությունների մեծ մասը չկա, առաջատար թերթերի մեծ մասը, որոնք դիտվում են անկախ և խիստ ընդդիմադիր, չկան: Տարիներ շարունակ փորձ է արվում համախմբել: Եթե ինքնակարգավորման մարմինը կայանա Հայաստանում, դատարան դիմող չի լինի, բռնություն չի լինի:
Հ. Բ.- Ի՞նչ պետք է անել, որ այդ մարմինը կայանա, և ընդհանրապես՝ ի՞նչ պետք է անել, որ դաշտում ձևավորվեն պահանջները` էթիկայի, պրոֆեսիոնալ լրագրության:
Գ. Մ.- Հասարակությունը պետք է պահանջատեր լինի: Ոչ թե մեղքը բարդում եմ հասարակության վրա, այլ պետք է լրատվական դաշտում ստեղծվի մթնոլորտ: Հայաստանում մի դեպք է եղել, երբ լրագրողը խայտառակ ձևով խախտել է էթիկայի կանոնները, և դա մենք ամեն քայլափոխի հանդիպում ենք: Ես մեկ անգամ եղել եմ Ազգային ժողովի պատգամավոր, լրագրողական շրջանակում ասում էի՝ չե՞ք զգում, որ ձեզ արժեզրկում եք: Կան լրագրողներ, ովքեր ամբողջովին դիտարկում են օլիգարխ պատգամավորներին: Այդ իսկ պատճառով պատգամավորը չի տարբերում չորը թացից:
Շ. Դ.- Ընդհանրապես լրագրությունը կրթության խնդիր է: Ամեն ինչ պետք է գա այն բոլոր համալսարաններից, որտեղ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում ուսուցանում են լրագրություն, և այս ֆակուլտետներում ամենակարևոր դասընթացը, որ պետք է անցնեն առաջին իսկ օրվանից, լրագրողական էթիկան է: Ես համոզված եմ, որ դատի տված թերթերում լրագրողները վերանայում են իրենց գրելաոճը: Նույն լրագրողը երբ հայտնվում է դատարանում, հաջորդ անգամ մտածում է՝ օգտագործի՞ նման կարգի արտահայտություններ, արժե՞ արդյոք առանց աղբյուր ունենալու կեղծ տեղեկություններ հրապարակել, եթե վաղը մի տեղեկության պատճառով հնարավոր է՝ հայտնվի դատարանում: Դատական քաշքշուկները իրենց բացասական հետևանքներով հանդերձ՝ ունենում են նաև որոշակի դրական ազդեցություն, և լրատվամիջոցները վերանայում են իրենց քաղաքականությունը լրագրողական էթիկայի ոլորտում: Շատ հնարավոր է՝ ովքեր մերժում էին ինքնակարգավորման մարմնի առաջարկը, միանան և ստորագրեն էթիկայի կանոնագիրքը: Այսօր արդեն մտածում են, որ այս պարագայում իրենք շատ ավելի պաշտպանված կլինեն, եթե ստորագրեն նման փաստաթուղթ:
Հ. Բ.- Մամուլի դաշտում խոշորացում կարո՞ղ է լինել արդյոք:
Գ. Մ.- Խոշորացավ՝ վերջացավ: Հիմա տարբեր անուններ կան, բայց հասցեներն են գրեթե նույնը: Օրինակը էստոնիան է, որտեղ երկու խոշոր հեռուստաընկերություն է, ընդ որում՝ Հանրայինում արգելված է գովազդը, որպեսզի զարգացնի նաև մասնավոր հեռուստաընկերություններին, բազմաթիվ կաբելային հեռուստաընկերություններ կան: Ի վերջո՝ մեր հասարակությունը այնքան հարուստ չէ, այնքան լրագրող չկա, ավելին՝ այդ նույն քաղաքական գործիչները հեռուստաընկերությունից հեռուստաընկերություն են պտտվում:
Շ. Դ.- Հեռուստաընկերությունների պարագայում դա ընդունելի տարբերակ է, բայց մամուլի պարագայում խոշորացումը կունենա բացասական հետևանք: Ինչո՞ւ խոշորացում տեղի ունեցավ նախընտրական ժամանակահատվածում, ովքե՞ր են խոշորացման հետևում կանգնած իրական տերերը. նրանք ուղղակի պատվեր են իջեցնելու ընտրությունների լուսաբանման որակի և քանակի վրա: Սա ես այնքան էլ չեմ համարում օրինաչափ, ուրիշ բան, եթե դա լիներ իսկապես բիզնեսի զարգացման համար: Ցավոք սրտի, սա այդ դեպքը չէ, այլ ընտրություններին ավելի լավ նախապատրաստվելու մեթոդ է, որը շատ լավ իրականացվում է նախընտրական, ընտրական և հետընտրական ժամանակահատվածում:
Հ. Բ.- Ձեր կարծիքով՝ մամուլը ընտրությունների շրջանում ավելի շատ պահանջված գործընկերոջ կարգավիճակո՞ւմ է լինելու, փորձելու են մամուլի հետ լավ՞ հարաբերություն ունենալ, թե՞ ավելի շատ դառնալու է թիրախ:
Շ. Դ.-Փորձելու են ազդել մամուլի վրա, փորձելու են պատվիրել, փորձելու են վճարել: Ցավոք, շատ դեպքերում վաճառվելու է մամուլը, բայց ուզում եմ նշել ինտերնետային մամուլի բացառիկ դերը: Ի տարբերություն նախորդ ընտրությունների՝ այս ընտրություններին ոչ միայն ինտերնետային մամուլը, այլ նաև սոցիալական ցանցերը կարող են լրատվության հնարավորություն ընձեռել. եթե հնարավորություն չունենք տեսնելու հեռուստացույցով կամ կարդալու ինտերնետով, հնարավորություն ունենք տարածելու նաև ցանցերի միջոցով, որը այլևս արգելել կամ սահմանափակել որևէ մեկի ուժերից, կարծում եմ, վեր է, և որակական առումով շատ ավելի լավ է լինելու այս տարվա լուսաբանումը:
Գ. Մ.-Ես այդքան էլ ինտերնետային մամուլի ձեր գնահատականի հետ համամիտ չեմ: Երբ նայում ես վիճակագրությունը, ամենաայցելվող կայքերն էլ ի վերջո ուղղություն պետք է ունենան` քաղաքական, մշակութային և այլն: Թեև սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը, իհարկե, մեծ դեր կունենա:
Հաղորդաշարն իրականացվում է «Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստան»-ի ֆինանսական աջակցությամբ:
