Վրաստանի նախագահ Սաակաշվիլին, ելույթ ունենալով «Վրաստանի բանկ»-ի նոր շենքի բացման արարողությանը, հայտարարել է, թե Վրաստանը ավելի ուժեղացավ այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանը տնտեսական պատժամիջոցներ կիրառեց այդ երկրի հանդեպ: Սաակաշվիլին ասել է, թե դա Վրաստանի համար էլ ավելի ուժեղանալու խթան հանդիսացավ: Նա հայտարարել է, որ Վրաստանը ներկայումս պետք է դառնա տարածաշրջանի տնտեսական կենտրոն, կանոններ և չափանիշներ թելադրի տարածաշրջանին:
Սաակաշվիլիի այս հավակնությունները նոր չեն: Եվ դրանցում փաստացի չկա որևէ դատապարտելի բան: Սաակաշվիլին ցանկանում է լինել տարածաշրջանային առաջնորդ և ցանկանում է Վրաստանում իր իրականացրած բարեփոխումները դարձնել իր հավակնության փաստարկ՝ հավակնությունն առաջ մղելու համար աջակցություն ակնկալելով նաև միջազգային հանրությունից:
Տարածաշրջանային առաջնորդի հավակնություն էր փորձում ներկայացնել նաև Սերժ Սարգսյանը, երբ նոր էր ստանձնել Հայաստանի նախագահի պաշտոնը: Նա հանդես էր գալիս նոր նախաձեռնությունների մասին հայտարարությամբ՝ այդ համատեքստում էլ անընդհատ խոսելով հայ-թուրքական և Ղարաբաղի խնդիրները փոխզիջումային կարգավորման միջոցով հանգուցալուծելու և այդպիսով տարածաշրջանում խաղաղություն հաստատելու մասին: Սերժ Սարգսյանը միջազգային հանրությունից աջակցություն էր ակնկալում՝ ներկայանալով որպես այդ փոխզիջումներին ամենապատրաստ նախագահը տարածաշրջանում:
Ինչպես տեսնում ենք, Սաակաշվիլին ու Սարգսյանը տարբեր փաստարկներ էին փորձում դնել իրենց հավակնության հիմքում: Եթե Սաակաշվիլին հիմքում փորձում էր դնել երկրի ներքին բարեփոխումների փաստարկը, ապա Սարգսյանը փորձում էր խուսափել դրանից և շեշտը դնել տարածաշրջանային հանդուրժողության և փոխզիջումային համարձակության վրա: Սերժ Սարգսյանի փաստարկային մեխանիզմը միջազգային հանրությունը կարծես թե չգնահատեց՝ ստիպելով նրան հրաժարվել այդ մեխանիզմից և անցնել առավելապես ներքին բարեփոխումների թեմատիկային: Սաակաշվիլիին միջազգային հանրությունը գուցե գնահատում է, բայց կարծես թե չի գնահատում Վրաստանին:
Երևի թե աներկբա է, որ տարածաշրջանային առաջնորդ պետության խնդիրը կա միջազգային հանրության օրակարգում: Դա նաև բնական է, որովհետև համաշխարհային քաղաքականությունն իրականացվում է հենց այդ մեխանիզմով, երբ աշխարհի ազդեցիկ պետությունները գործընկերներ են ընտրում տարածաշրջանում և աշխատում նրանց հետ: Անկախությունից ի վեր՝ Հայաստանի հանդեպ Արևմուտքի զգալի ուշադրությունը կարծես թե հուշում է, որ տարածաշրջանային գործընկերոջ դերում Արևմուտքը տեսնում էր հենց Հայաստանին:
Հայաստանը Հարավային Կովկասում իսկապես զգալի առաջ էր անցել հարևաններից և ակնհայտորեն հանդիսանում էր համաշխարհային զարգացումներին ամենաադեկվատ պետությունը: Սակայն ժամանակի ընթացքում Հայաստանը կորցրեց այդ առաջատարությունը, իսկ Սաակաշվիլիի իշխանության գալուց հետո առաջատարությունն ակնհայտորեն անցավ Վրաստանին: Բայց անցած տարիներին ակնհայտ դարձավ Վրաստանում համակարգային բարեփոխումների ընթացքի դանդաղումը: Սաակաշվիլին, սկսելով լայն թափով, կարծես թե չի կարողանում նույն կերպ շարունակել, և վրացական իրականության մեջ ներկայումս համակարգային խնդիրները սկսում են իրենց զգացնել տալ նույնքան, որքան համակարգային բարեփոխումներն էին զգացնել տալիս մեկ-երկու տարի առաջ:
Եվ կարծես ակնհայտ է, որ Արևմուտքը այդուհանդերձ «վերադառնում» է դեպի Հայաստան: Ստացվում է հետաքրքրական մի խաչաձևում՝ միջազգային հանրությունը վստահում է Սաակաշվիլիին, բայց չի վստահում Վրաստանին, և, միևնույն ժամանակ, չի վստահում Հայաստանի իշխանությանը, բայց վստահում է Հայաստանին, գնահատում Հայաստանի պոտենցիալը: Նաև այդ իրողությունն է, որ Հայաստանում թողել է իր ազդեցությունը թե՛ ներքաղաքական, թե՛ ներիշխանական իրավիճակի վրա՝ առաջ բերելով բոլորովին նոր տեսակի զարգացումներ:
Հայաստանը մի անգամ բաց է թողել այդ պահը: Ինչպես ցույց տվեցին հետագա տարիները, այդ բացթողումն ու հապաղումները շատ թանկ նստեցին պետության վրա: Եվ այժմ ուղղակի չկա երկրորդ անգամ պահը բաց թողնելու իրավունք, որովհետև պետությունը պարզապես չունի ևս մեկ այդպիսի բացթողում մարսելու ֆիզիկական և հոգեբանական ռեսուրս:
