«Աշխարհում որևէ երկիր մինչ օրս չի կարող ասել, թե հերթական երկրաշարժը ե՞րբ կլինի և ի՞նչ ուժգնությամբ: Հետևաբար, դժվար է ասել՝ կլինի՞, թե՞ չի լինի… Նույնը մինչև այս երկրաշարժը՝ ոչ ոք չէր կարող ասել, թե երբ կլինի և ինչ ուժգնությամբ»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում խոսելով հավանական երկրաշարժի ռիսկերի մասին` նշեց ԱԻՆ լրատվական վարչության պետ Նիկոլայ Գրիգորյանը:
Երեկ, ժամը 12.30-ին, ՀՀ տարածքում՝ Գառնիից 10 կմ արևմուտք, տեղի է ունեցել 3,5 մագնիտուդով երկրաշարժ, որի հիպոկենտրոնը գտնվել է 7 կմ խորության վրա, էպիկենտրոնային գոտում ուժգնությունը կազմել է 5 բալ… Իսկ Երևանում և Աբովյան քաղաքում երկրաշարժն զգացվել է 3-4 բալ ուժգնությամբ: Ժամը 12.31-ին և 12.32-ին երկրաշարժին հետևել է երկու հետցնցում` համապատասխանաբար 2.0-3.0 մագնիտուդով: Ոլորտի մասնագետները մեզ հետ զրույցում նշեցին, որ Հայաստանն ընդհանրապես գտնվում է սեյսմակտիվ գոտում, ինչի մասին վկայում է Հայաստանի վտանգի գոտիները ներկայացնող վերջին քարտեզը: Ի դեպ, ամենավտանգավոր գոտում գտնվում են խոշոր քաղաքները` Երևանի գլխավորությամբ:
Այսինքն՝ եթե կա վտանգավոր գոտի, նշանակում է` կա ուժեղ երկրաշարժի սպառնալիք, կան մեծ քաղաքներ, նշանակում է` կան հնարավոր մարդկային և նյութական մեծ կորուստներ: Այդ տեսակետից, Երևանը գտնվում է սեյսմակտիվ գոտում, որտեղ երկրաշարժի հավանականությունը 8-9 բալի է հասնում, նույնպիսի սպառնալիք առկա է Գյումրիում: Այդ տեսակետից ընդհանրապես ռիսկային են Հայաստանի բոլոր խոշոր քաղաքները, մյուս քաղաքները ևս: Ստացվում է, որ ռիսկային բոլոր գոտիները բնակեցված են, ու բնականաբար` մարդկային և նյութական կորուստները անհամեմատ մեծ կլինեն:
Այդուհանդերձ, մասնագետներն ահազանգում են, որ ամենամեծ վտանգը սպառնում է Երևանին, քանի որ ՀՀ բնակչության մեծ մասը բնակվում է մայրաքաղաքում: Փորձեցինք պարզել` կա՞ն նոր մեթոդներ, որ հնարավոր լինի կանխել և զերծ մնալ երկրաշարժի հետևանքներից: Պարզվում է` դա չափազանց բարդ խնդիր է, և այսօրվա դրությամբ այդ խնդիրը դեռ երկար ժամանակ կմնա չլուծված` այն պարզ պատճառով, որ ընթանում է բնական պրոցես, և ժամանակ առ ժամանակ, շատ գործոններով պայմանավորված, երկրակեղևում կուտակված էներգիան արտահայտվում է երկրաշարժի տեսքով, ինչից զերծ մնալ որևէ մեկը չի կարող: Հետևաբար՝ ամենատարբեր մեթոդներ են մշակվում, դարեր շարունակ փորձում են հասկանալ, թե ինչ կարող են անել, որ երկրաշարժերը չվերածվեն աղետի:
Մասնագետների փոխանցմամբ` նախ փորձ է արվում կանխատեսել երկրաշարժի հավանականությունը, որը հնարավորություն կտա մարդկանց տարհանել, տեղափոխել այլ վայր` այդկերպ փորձելով փրկել և պահպանել մեր մոլորակի ամենակարևոր արժեքը` մարդկային կյանքը: Բայց կանխատեսումը շատ բարդ խնդիր է, և բազմաթիվ հաջող կանխատեսումների կողքին կան շատուշատ անհաջող կանխատեսումներ: Այդ առումով Ճապոնիան դրա ամենավառ օրինակն է, որտեղ 9 մագինտուդ ուժգնության երկրաշարժ չէր կանխատեսվում, բայց այն տեղի ունեցավ: Այդ է պատճառը, որ երկրորդ և ամենակարևոր ուղղությունը դա բնակավայրերի ճիշտ ձևով և ճիշտ տեղում կառուցելն է: Վերջին երկրաշարժը ցույց տվեց, որ Ճապոնիայում բնակավայրերը կառուցվել են ճիշտ ձևով, ինչի շնորհիվ շենքերի փլուզման հետևանքով մահվան դեպքեր գրեթե չարձանագրվեցին:
Բացի այդ, հարկավոր է բնակարանը ևս ճիշտ կահավորել, որպեսզի ցնցումների ժամանակ մուտքերը բաց մնան: Երրորդ կարևոր գործոնը պայմանավորված է մարդկանց իրազեկվածությամբ: Այսինքն` աղետի հետևանքները եթե ոչ բացառելու, ապա նվազեցնելու համար առկա է երեք ամենաանհրաժեշտ գործոն` ճիշտ քաղաքաշինություն, բնակաշինություն և մարդկանց ճիշտ վարքագիծ:
