Ադրբեջանական ANS PRESS-ի փոխանցմամբ՝ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը մասնակցել է Բաքվում տեղի ունեցած «21-րդ դար. հույսեր ու մարտահրավերներ» խորագրով միջազգային հումանիտար ֆորումին, որում անդրադարձել է Ղարաբաղյան հակամարտությանը.
«Մեր ամենամեծ դժվարությունն այն է, որ բազում տարիների ընթացքում միջազգային հանրության կողմից ճանաչված Ադրբեջանի հողերը գտնվում են «օկուպացման» տակ։ Դա հումանիտար մեծ աղետ է։ Ադրբեջանի «1 միլիոն» քաղաքացիներ իրենց երկրում ապրում են որպես փախստականներ ու հարկադիր վերաբնակներ։ Ադրբեջանի նկատմամբ իրականացվել է «էթնիկ մաքրման» քաղաքականություն։
Հայաստանի «զավթողական» քաղաքականությունը մեծ վնաս է հասցրել Ադրբեջանին, ընդ որում՝ թե՛ նյութական, թե՛ բարոյական։ Հուսով եմ, որ մոտ ապագայում այս հակամարտությունը կստանա իր լուծումը, և կվերականգնվի միջազգային հանրության կողմից ճանաչված Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը։ Դրա համար առկա է բավականաչափ ուժեղ իրավական հիմք՝ ՄԱԿ ԱԽ 4 բանաձևերը, որոնք, դժբախտաբար, չեն իրագործվում։
Կրկնում եմ՝ սա հումանիտար մեծ աղետ է, քանի որ բնակչության մեկ շնչին բաժին ընկնող փախստականների քանակով Ադրբեջանը, դժբախտաբար, զբաղեցնում է «առաջին» տեղն աշխարհում։ Այս հակամարտությանը պետք է շուտափույթ վերջ տրվի, և մեր քաղաքացիները պետք է վերադառնան իրենց տները»։
Հիշեցնենք, որ ՄԱԿ-ի տարբեր զեկույցներում Ադրբեջանում փախստականների թիվը նշված է 571.272-575.609 մարդ:
«Հայաստանում, Ադրբեջանում և Վրաստանում փախստականների և տեղահանված անձանց իրավիճակի» վերաբերյալ ԵԽԽՎ զեկույցում նշված է Լեռնային Ղարաբաղից և հարակից շրջաններից մոտ 570.000 տեղահանվածների մասին:
Մինչդեռ չպետք է մոռանալ նաև հայ փախստականների և տեղահանվածների մասին։ 2004 թվականի փետրվարի 6-ին Ժնևում ՄԱԿ-ի Փախստականների գծով գերագույն հանձնակատարի խոսնակ Ռոն Ռեդմոնդը տեղեկատվություն ներկայացրեց 1988-1993 թվականներին Ադրբեջանից Հայաստան ներգաղթած ավելի քան 360.000 փախստականների վերաբերյալ:
ԵԽԽՎ-ի` 1997 թվականի հունիսի 3-ի «Փախստականներն ու տեղահանվածներն Անդրկովկասում» և 2002 թվականի հունիսի 4-ի «Հայաստանում, Ադրբեջանում և Վրաստանում փախստականների և տեղահանված անձանց իրավիճակ» զեկույցներում նշված է 300.000 – 350.000 հայ փախստականների մասին:
Այս ամենին պետք է հավելել հակամարտության հետևանքով Հայաստանի սահմանամերձ շրջաններից ներքին տեղահանվածներին, որոնց թիվը տարբեր միջազգային փաստաթղթերում տատանվում է 60.000-ից 72.000-ի միջև:
