Անկասկած է, որ ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի՝ հրապարակված հարցազրույցում արտահայտված որոշ մտքեր բավական համարձակ են և կարող են խնդիրներ առաջացնել Սերժ Սարգսյանի մոտ բացատրվելու առումով: Բանն այն է, որ հայտարարությունը, թե Ռոբերտ Քոչարյանն ունի վերադառնալու քաղաքական և բարոյական իրավունք, կարծես թե հարված է Սերժ Սարգսյանի գործունեությանը:
Խնդիրն այն է, որ Քոչարյանի վերադարձի բարոյականությունը պետք է որ չափվեր նրան փոխարինող Սերժ Սարգսյանի արդյունավետությամբ: Այսինքն՝ եթե Սարգսյանը փոխարինում է Քոչարյանին և, ըստ էության, եթե լավ է փոխարինում, ապա Քոչարյանի վերադարձի բարոյականության հարց պետք է որ չառաջանա: Բայց, եթե ԲՀկ առաջնորդը դնում է այդ հարցը՝ դա երևի թե նշանակում է, որ նա վատ է գնահատում Սերժ Սարգսյանի փոխարինումը և համարում է, որ նա այնքան վատ է աշխատել, որ Քոչարյանն արդեն կարող է վերադառնալ: Այլ կերպ ասած՝ Գագիկ Ծառուկյանը թերևս դժգոհում է, որ Սերժ Սարգսյանը համակարգն այնքան էլ «լավ չի պահում»: Պարզ է, որ այդ ենթատեքստը պարունակող հայտարարության համար Սերժ Սարգսյանը նրանից բացատրություններ է պահանջելու: Գագիկ Ծառուկյանը չէր կարող չգիտակցել դա, հետևաբար՝ եթե արել է հայտարարություն, ուրեմն, կամ վստահ է, որ բացատրություն տալու կարիք չկա, կամ էլ վստահ է, որ կտա այդ բացատրությունը: Ավելին՝ չի էլ բացառվում, որ Գագիկ Ծառուկյանն այդ հայտարարությամբ հենց «սադրել» է հանդիպում Սերժ Սարգսյանի հետ:
Բոլոր դեպքերում, ԲՀԿ առաջնորդի՝ սովորաբար զգուշավոր հայտարարությունների ֆոնին այդ բավական հստակ և համարձակ հայտարարությունը թերևս պայմանավորված է Հայաստանի ներկայիս քաղաքական իրավիճակի բազմաբևեռությամբ: Մի կողմից Ռոբերտ Քոչարյանն է բացահայտ հայտարարում ակտիվանալու հավանականության մասին, ապա Հայ ազգային կոնգրեսն է ակտիվանում և բավական համարձակ քայլի գնում` շուրջօրյա քաղաքական ակցիաներ: Մյուս կողմից էլ՝ Հայաստանը կարծես թե հայտնվում է միջազգային հանրության առավել ուշադիր հայացքի տակ, իսկ Ռուսաստանում էլ տեղի է ունենում ներիշխանական ստատուս-քվոյի փոփոխություն, որն առնվազն հոգեբանական լուրջ արձագանք է ունենալու Հայաստանի իշխանական համակարգում: Այդ պայմաններում գրեթե բոլորը ստանում են մանևրի հնարավորություն՝ բացի Սերժ Սարգսյանից: Այդպես է։ Երբ Հայաստանում, այսպես ասած, կայուն լճացման փուլ է, բոլորը զրկվում են մանևրի հնարավորությունից, և այդ հնարավորությունը մնում է միայն իշխանությանը: Երբ ճահճացումը կամ լճացումը փոխվում է դինամիկ գործընթացներով և միջազգային ավելի մեծ ուշադրությամբ, մանևրի հնարավորությունից զրկվում է իշխանությունը` կանգնելով կամ առկա պրոցեսները հանդուրժելու և դրա հետ հաշվի նստելու, կամ ռեպրեսիաների գնալու ընտրության առաջ: Երբ իրավիճակը լինում է սև-սպիտակ, այսինքն՝ մի կողմում ընդդիմություն, մյուսում՝ իշխանություն, ռեպրեսիաների հավանականությունը մեծ է: Սակայն երբ իրադրությունը բազմերանգ է, իսկ հիմնական ազդեցության թելերն էլ ինչքան ներսում են, այնքան՝ դրսում, ռեպրեսիաները իշխանության համար դառնում են ռիսկային:
Ներկայումս, թերևս, այդ վիճակում է Սերժ Սարգսյանը, այսինքն՝ միարժեք ռեպրեսիվ մեթոդների կիրառման հարցում սահմանափակումների առաջ, ինչն էլ, թերևս, Գագիկ Ծառուկյանին հիմք է տվել հանդես գալ այդպիսի համարձակ հայտարարություններով: Չի բացառվում, որ Ծառուկյանի համարձակությունը պայմանավորված լինի Քոչարյանի ակտիվության հեռանկարով: Բայց այստեղ հարցն այն է, թե արդյոք Քոչարյանը, որը ներկայումս խաղից,- գոնե հրապարակային,- դե յուրե լծակների առումով զգալիորեն դուրս է, կարո՞ղ էր այնպիսի դե ֆակտո երաշխիքներ տալ Ծառուկյանին, որ նա չզգուշանար Սերժ Սարգսյանի հետ խնդիրներ ունենալուց: Ըստ ամենայնի, Ծառուկյանն իրեն առավել երաշխավորված է զգում հենց առկա բազմավեկտոր քաղաքական իրավիճակի պարագայում՝ հասկանալով, որ այդ դեպքում զգալիորեն բարձրանում է իր՝ որպես իշխանության երկրորդ ուժի քաղաքական կշիռը, ընդ որում՝ ամենևին էլ ոչ պայմանական երկրորդ, այլ բավական ռեալ: Ավելին, զուտ հասարակական աջակցության իմաստով ԲՀԿ-ն կարելի է համարել նույնիսկ առաջին և, թերևս, միակ ուժ իշխանության համակարգում: Իսկ որ ԲՀԿ-ն ունի հասարակական զգալի հենարան՝ անկասկած է: Այդ իմաստով ԲՀԿ-ն նույնիսկ աննախադեպ ուժ ունի իշխանության մեջ, հետևաբար Գագիկ Ծառուկյանը կարող է իրեն թույլ տալ, այդպիսի ռեսուրսների և այդպիսի դիրքի պարագայում, այսպիսի քաղաքական պահին, հանդես գալ բավականաչափ ինքնուրույն դիրքերից: Ի վերջո, նրան դա ստիպում է անել նաև անցած երեք տարիների փորձը, երբ իշխանությունը պարբերական վիճաբանություններից և բանավեճերից հետո ԲՀԿ-ին ստիպում էր նստել սեղանի շուրջ և գալ համաձայնության՝ ըստ ՀՀԿ-ի:
Ծառուկյանը թերևս պատկերացնում է, որ Սերժ Սարգսյանի իշխանական համակարգում ինքը լիարժեք տեղ և դեր չունի, այնպես որ, կամ հնարավորինս լիարժեք օգտագործում է ներկայիս տեղն ու դերը և հասնում իր համար երաշխավորված դիրքի` ներքաղաքական վեկտորի որևէ զարգացման հեռանկարում, քանի դեռ Սերժ Սարգսյանը հեղինակային համակարգ չի ձևավորել, կամ էլ դառնում է ոչ թե այդ համակարգի, այլ դրա ձևավորման «զոհը»:









































