Փետրվարի 2-ին Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նաթանյահուն մեկնում է Վաշինգտոն: Դոնալդ Թրամփի երդմնակալությունից հետո նա արտասահմանյան առաջին պաշտոնյան է, որ Սպիտակ տուն այցի հրավեր է ստացել, ինչը, բնականաբար, միջազգային մամուլում աշխույժ քննարկումների տեղիք է տվել:
Նաթանյահուն Դոնալդ Թրամփի հետ բանակցությունների է պատրաստվում ներքաղաքական բավական բարդ իրավիճակում: Ընդդիմությունը համարում է, որ նա չի կատարել խոստումը. ՀԱՄԱՍ-ը ոչնչացված չէ, իսկ փխրուն հրադադարը հնարավորություն է, որպեսզի պաղեստինցիները վերադասավորեն ուժերը: Ըստ երևույթին՝ Նաթանյահուի վաշինգտոնյան ուղևորությամբ է պայմանավորված ՀԱՄԱՍ-ի առաջնորդների և Թուրքիայի նախագահի հանդիպումը:
Իսրայելական աղբյուրները փոխանցում են, որ Նաթանյահուն Վաշինգտոնում առաջնահերթ բարձրացնելու է Իրանի հարցը և «լուծման հնարավոր տարբերակները»: Այս առումով ավելի շատ հոռետեսություն է արտահայտվում: Մամուլը հիշեցնում է, որ նախագահության առաջին շրջանում Թրամփը մերժել է Իրանին «ռազմական ուժով զսպելու» տարբերակը:
Մերձավոր Արևելքում այսօր իրավիճակն ավելի բարդ է, քան՝ Թրամփի նախագահության առաջին շրջանում: Ակնհայտ է, որ Սիրիայում Իրանի ազդեցության չեզոքացման հետ կապված ոգեւորությունը տեղը զիջում է բազմաթիվ հարցականների: Ըստ էության՝ Դամասկոսում մի բռնապետական վարչակազմ փոխարինվել է մյուսով, և ոչ ոք չի կարող երաշխավորել, որ երկրում կրոնապետություն չի ստեղծվի:
Իսրայելական հասանելի մամուլի հրապարակումներից տպավորություն է ստեղծվում, որ վարչապետ Նաթանյահուն Դամասկոսում ձևավորվող իշխանությունը խորքային առումով որակում է «ջիհադական»: Եվ եթե նախկինում հրեական պետության համար սպառնալիք էր Իրանի պրոքսի ներկայությունը, ապա Ասադի տապալումից հետո Սիրիան կարող է լիովին վերածվել իսլամական պետության:
Սիրիան փաստացի Թուրքիայի պրոտեկտորատն է: Այդ մասին երդմնակալությունից հետո մամուլի առաջին ասուլիսում բաց տեքստով ասել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը՝ միաժամանակ Էրդողանին անվանելով իր բարեկամ: Հրապարակային այդ հաճոյախոսությունը թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների հի՞մք կդառնա: Միացյալ Նահանգներն իրական քաղաքական ռեժիմում կճանաչի՞ Մերձավոր Արևելքի «օսմանականացման Թուրքիայի իրավունքը»:
Նախագահության առաջին շրջանում Թրամփն առաջադրել է «Աբրահամի ուխտի» ծրագիր, որ ենթադրում է Իսրայելի և արաբական երկրների հարաբերությունների կարգավորում: Գազայում ավելի քան մեկ տարի տևած պատերազմն առկախել է գործընթացը: ԱՄՆ-ի համար, ինչպես հասկացվում է, չափազանց կարևոր է, որ Սաուդյան Արաբիան և Իսրայելը վերբեռնեն հարաբերությունները:
Բայց արաբական աշխարհի, հատկապես Սաուդյան Արաբիայի և ԱՄԷ-ի հետ ակտիվ աշխատում է նաև Թուրքիան: Անկարան փորձ է անում գլխավորել Պաղեստինի անկախության համար պայքարը՝ ներգրավելով Պարսից ծոցի արաբական միապետություններին: Միացյալ Նահանգների դեմոկրատական վարզակազմը գործնականում Պաղեստինի անկախությանը չի սատարել: Իսկ Թրամփը Եգիպտոսին և Հորդանին հորդորել է ընդունել Գազայի արաբ բնակչությանը և այդպիսով փակել հարցը:
ԱՄՆ-ը, կարծես, փորձում է Մերձավոր Արևելքի «կաթսայում երկու գլուխ եփել»՝ համադրելու Թուրքիայի և Իսրայելի հավակնությունները: Ըստ երևույթին, դրանով է պայմանավորված Իրանի «սպառնալիքի» շուրջ տեղեկատվա-քարոզչական նախապատրաստությունը: Վաշինգտոնում, կարծես, ձգտում են իրանական խնդրի վրա կենտրոնանալու միջոցով մերձավորարեւելյան գլխավոր՝ իսրայելա-պաղեստինյան կարգավորման, հարցը մղել քաղաքականության ետնաբեմ: Միայն այդ դեպքում է հնարավոր Իսրայելից և Թուրքիայից «հավասար հեռավորություն» պահել կամ «համարժեք մերձավորության» տպավորություն ստեղծել: Երբ Սիրիայում իշխանության էր Ասադը, ԱՄՆ-ի համար հեշտ էր: Երբ Սիրիայում «ջիհադական» իշխանություն է, որ փաստացի Թուրքիայի ռազմա-քաղաքական կցորդն է, Իսրայելի մտահոգությունները բոլորովին այլ որակի են: Նաթանյահուից հետո Վաշինգտոնը կհյուրընկալի Էրդողանի՞ն:
