Նկատելի է, որ տոնակատարության ընթացքում Սերժ Սարգսյանը իր ելույթաշարով աստիճանաբար փորձեց սահմանել, այսպես ասած, հանդուրժողության մի այնպիսի նշաձող, որի դեպքում արդեն Լևոն Տեր-Պետրոսյանն ու Ռոբերտ Քոչարյանն իրենք անհարմար կզգային նրա հրավերը մերժել ու կմասնակցեին Անկախության տոնակատարություններին: Իսկ նրանց մասնակցության դեպքում Սերժ Սարգսյանը, բնականաբար, ներկայանում էր մի նախագահ, որը կարողացավ հաղթահարել ներքին լրջագույն ներհասարակական և ներքաղաքական հակադրություններն ու առճակատումը և միմյանց հետ մեկտեղել երեք նախագահներին ու հանդիսանալ, այսպես ասած, ազգային համաձայնության կամ համերաշխության առաջամարտիկ, լոկոմոտիվ:
Ըստ ամենայնի, թե՛ Տեր-Պետրոսյանը, թե՛ Ռոբերտ Քոչարյանը զգացին Սարգսյանի գործողություններում առկա այդ հաշվարկը, ու նրանց մերժումը, թերևս, առաջին հերթին պայմանավորված է հենց դրանով: Դա ամենևին չի նշանակում, թե մերժումը պայմանավորված է: Պարզապես անկախության տոնի առիթն օգտագործելով քաղաքական միավոր հավաքելու Սերժ Սարգսյանի հաշվարկն այնքան պարզ էր, որ թե՛ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, թե՛ Ռոբերտ Քոչարյանը ակնհայտորեն հրաժարվեցին ծուղակում հայտնվելու հեռանկարից: Առավել ևս, որ Սերժ Սարգսյանին իրականում այդպես էլ չհաջողվեց երկրում ձևավորել հանդուրժողության այն մթնոլորտը, որ նրա հրավերը չընդունելն արդեն «վատ տոն» դիտվեր և արժանանար հանրային քննադատության կամ լուռ պարսավանքի:
Ավելին՝ Սերժ Սարգսյանը ոչ միայն չկարողացավ հնարավորությունն օգտագործել հանդուրժողության իրական մթնոլորտ ձևավորելու համար, այլ հենց անկախության օրն իսկ չկարողացավ ապահովել այդ մթնոլորտը: Խոսքը ոստիկանության գործողությունների մասին է, երբ ոստիկաններն ակնթարթորեն փորձեցին Սարյանի պուրակի շրջակայքից մեկուսացնել անկախության շքերթին Ռուսաստանի դրոշի ներքո ռուսական ստորաբաժանման մասնակցության դեմ բողոքող ընդամենը մեկ տասնյակի չափ մարդկանց՝ թույլ չտալով նրանց արտահայտվել, չհանդուրժելով նրանց արտահայտվելու իրավունքը: Իսկ դրանից քիչ անց էլ ոստիկանությունն ու անվտանգության ծառայությունն անհանդուրժող գտնվեցին զոհված զինծառայողների հարազատների հանդեպ՝ նրանց փոխարեն որոշելով, թե երբ է պետք բողոք հայտնել, ու երբ դա չի կարելի:
Այլ կերպ ասած՝ Սերժ Սարգսյանի ելույթներով փչված հանդուրժողության փուչիկը պայթեց հենց անկախության օրը, վկայելով դրա դատարկությունը: Պայթեց նաև խաղաղության աղավնի երևալու Սերժ Սարգսյանի հաշվարկը, քանի որ դրա համար պետք են իրական գործեր, ոչ թե ձևական հռչակագրեր և տոնական առիթի վրա հիմնված քարոզչական հաշվարկներ: Սարգսյանն, ըստ ամենայնի, համարեց, որ անկախության տոնն իր շանսն է և այն պետք է օգտագործել: Բայց Սերժ Սարգսյանն ամենևին հիմքեր չունի մտածելու, որ Տեր-Պետրոսյանն ու Քոչարյանն իրենց մերժումով կոտրեցին նրա շանսը, խանգարեցին այն իրագործելուն: Իրականում Սերժ Սարգսյանի շանսը բոլորովին այլ տեղ է, ոչ թե անկախության տոնի գեղեցիկ փաթեթավորման մեջ:
Սերժ Սարգսյանի շանսը առօրյա կյանքում է, որտեղ նա բացել է Հայաստանի անկախության երրորդ տասնամյակը: Նրա շանսը գալիք հերթական կամ արտահերթ ընտրությունների որակի մեջ է, դրանց նախապատրաստական, նախընտրական ժամանակահատվածի մեջ: Այդտեղ պետք է փնտրի Սերժ Սարգսյանն իր շանսը, ոչ թե անկախության տոնի ելույթներում և հրավերներում: Մինչդեռ Սարգսյանն արդեն երեք տարի ուր ասես որոնում է իր շանսը` մեկ Մոսկվայում, մեկ Վաշինգտոնում, անգամ Անկարայում՝ բացի Երևանից, բացի Հայաստանի ներքին կյանքից, բացի այն իրական ռեֆորմներից, որ պահանջվում է Հայաստանում իսկապես առաջատար դառնալու համար:
Իրականում Հայաստանի ներկայիս ներքաղաքական դասավորությունը կարծես թե Սարգսյանին տալիս է այդ հնարավորությունը՝ նկատի ունենալով այն, որ քաղաքական գործընթացը կառուցված է երեք նախագահների եռանկյունու սահմաններում, և չկա քաղաքական ուժ, որը ի զորու լիներ այն դուրս բերել դրանից: Բանն այն է, որ ի տարբերություն առաջին երկու նախագահների՝ այդ քաղաքական գործընթացում Սերժ Սարգսյանը գործող նախագահն է և հետևաբար հնարավորություններ ունի կատարելու գործողություններ, իրականացնելու քայլեր, որոնք կարող են երկրում էապես փոխել իրավիճակն ու եռանկյունու նրա անկյունը դարձնել իսկապես հեղինակավոր և նույնիսկ լեգիտիմ՝ առավելություն տալով նրան մյուս երկու նախագահների հանդեպ, որոնք թեև քաղաքականության մեջ են` ուղղակի կամ անուղղակի, այդուհանդերձ, դրա մեջ լինելով, այս կամ այն կերպ կրում են իրենց նախագահության ընթացքում կուտակած պատասխանատվության բեռը: Սերժ Սարգսյանն այդ բեռը կրում է ներկա ժամանակի ռեժիմով և ունի դրա տակից դուրս գալու առարկայական հնարավորություններ: Դրա համար ընդամենն անհրաժեշտ է, որ նա ոչ թե առաջին և երկրորդ նախագահներին հրավիրի իր իմիտացիայի մասնակիցը լինելու, այլ պարզապես ձեռնամուխ լինի երկրում իրական քաղաքական և տնտեսական ռեֆորմների, որոնց մասնակից չլինելը և չդառնալը կարող է լուրջ կորուստ լինել ցանկացած լուրջ քաղաքական ուժի և գործչի համար:
Դա է Սերժ Սարգսյանի շանսը, որ նա մսխում է տարատեսակ իմիտացիաների վրա:
