ԱՄՆ պետքարտուղար Բլինքենը հեռախոսազրույց է ունեցել Ադրբեջանի նախագահ Ալիևի հետ, որի առնչությամբ պետքարտուղարության խոսնակը հայտարարել է, որ խոսակցության առարկա է եղել նաև Արցախ միջազգային դիտորդների մուտքը: Միլլերը նշել է, որ հուսով են Ադրբեջանը հավատարիմ կմնա այդ մուտքը թույլ տալու խոստմանը: Նախ, հետաքրքիր է, թե երբ, որտեղ, ու՞մ է այդպիսի խոստում տվել Ադրբեջանը: Միևնույն ժամանակ, հետաքրքիր է ինքնին թեման՝ միջազգային դիտորդական առաքելություն:
Բանն այն է, որ Հայաստանը Արցախի իննամսյա շրջափակման ընթացքում բազմաթիվ անգամներ բարձրաձայնում էր Լաչինի միջանցք և Արցախ փաստահավաք միջազգային առաքելություն գործուղելու հարցը, սակայն միջազգային որևէ դերակատար ոչ միայն Ադրբեջանի հետ չէր խոսում այդ թեմայով ու խոստում կորզում, այլ նույնիսկ չէին հայտարարում, որ կողմ են Հայաստանի գաղափար-առաջարկին և պատրաստ են իրականացնել այդպիսի առաքելություն, կարևոր ու անհրաժեշտ են համարում այն, որպեսզի հասկանան իրավիճակը տեղում:
Առավելագույնը, որ արվում էր, տարբեր միջազգային դիվանագետներ գալիս և լուսանկարվում էին Լաչինի միջանցքի սկզբնամասի ուղեփակոցի մոտ, որտեղ այսօր արդեն կուտակվել են տասնյակ հազարավոր արցախահայեր, որոնք ադրբեջանական ագրեսիայից հետո շտապ լքում են հայրենի տներն ու բնակավայրերը: Երկու-երեք օրերի ընթացքում Արցախը լքել է արդեն մոտ 30 հազար մարդ: Մի քանի տասնյակ հազար մարդ խցանման մեջ է: Եվս մի քանի օր, և Արցախում կմնան թերևս հաշված թվով հայեր, արցախահայերի մեծամասնությունը հեռացած կլինի իր բնօրրանից:
Դրանից հետո միջազգային մարդասիրական առաքելությունը գնալու է Արցախ, որ ի՞նչ անի, արձանագրի, թե որքան պատրաստակամ էր Ադրբեջանը քաղաքացիական իրավունքները պաշտպանելու հարցում, բայց հայերը «անշրջահայացորեն» չվստահեցի՞ն Բաքվին ու միջազգային դիտորդներին, թե՞ Արցախ գնալու բուն բնպատակն ընդամենը այնտեղից հայերին հանելուց հետո էլ ռուսներին հանելն է, որտեղ Արևմուտքի և Ադրբեջանի շահերը միանգամայն համընկնում են: Ինչ կստացվի այդ ամենից, ռուսներին հանել կհաջողվի՞, թե՞ կհաջողվի հրահրել նոր ապակայունացում, այս անգամ մնալ ձգտող ռուսներին մղելով դրան, բարդ է ասել, հնարավոր է ամեն ինչ: Փաստն այն է, որ քաղաքակիրթ կոչվող աշխարհի աչքի առաջ, Ադրբեջանը՝ որ այդ քաղաքակիրթ աշխարհի պաշտոնապես ճանաչված էներգետիկ վստահելի գործընկերն է, տասը ամիս արցախահայությանը մատնեց հակամարդասիրական ագրեսիայի՝ բլոկադայի տեսքով, իսկ հետո արդեն ֆիզիկական ագրեսիայի, մղելով վերջնական տեղահանության:
